KWALIFIKACJA ROL10 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 12.
Całokształt uprawy roli pod ziemniaki, których przedplonem było żyto przedstawia wariant
Ilustracja przedstawia tabelę z czterema kolumnami oznaczonymi literami A, B, C, D, które reprezentują różne warianty uprawy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Prawidłowy jest wariant C, bo po zbiorze żyta ozimego najpierw wykonuje się uprawki pożniwne (lato), następnie uprawki przedzimowe z orką zimową (jesień), a dopiero wiosną uprawki przedsiewne tuż przed sadzeniem ziemniaków. Uprawki przedsiewne jesienne dotyczą roślin ozimych, nie ziemniaka.

Pełne wyjaśnienie:

W uprawie ziemniaka (roślina jara) po przedplonie żyta ozimego kluczowa jest kolejność zabiegów w czasie. Żyto ozime zbiera się latem, a ziemniaki sadzi się wiosną, dlatego przygotowanie roli rozciąga się na trzy etapy.

  • Uprawki pożniwne (lato, po żniwach) wykonuje się bezpośrednio po zbiorze żyta. Ich celem jest m.in. przerwanie parowania, pobudzenie wschodów chwastów i samosiewów oraz utrzymanie wilgoci w wierzchniej warstwie gleby.
  • Uprawki przedzimowe (jesień) obejmują przede wszystkim orkę zimową. Pozwala ona wykorzystać zimowe opady, poprawia warunki wodno-powietrzne i sprzyja kruszeniu brył przez przemarzanie.
  • Uprawki przedsiewne wiosenne wykonuje się tuż przed sadzeniem ziemniaków, aby doprawić glebę i przygotować warstwę roli pod sadzeniaki (wyrównać, spulchnić i ograniczyć zaskorupianie).

Dlatego poprawna jest sekwencja: pożniwne → przedzimowe → przedsiewne wiosenne. Warianty zawierające uprawki przedsiewne jesienne są typowe dla przygotowania stanowiska pod rośliny ozime (np. zboża ozime, rzepak), a nie dla ziemniaka sadzonego wiosną. Błędne jest też przestawianie kolejności tak, aby uprawki pożniwne wypadały po jesiennej orce, bo z definicji dotyczą one okresu bezpośrednio po zbiorze przedplonu.

W praktyce taka poprawna chronologia ułatwia organizację pracy w gospodarstwie, ogranicza zachwaszczenie i pomaga zachować wodę w glebie, co jest szczególnie ważne w uprawie ziemniaka.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Uprawki pożniwne to zabiegi wykonywane bezpośrednio po zbiorze przedplonu (tu: żyta) latem. Ich celem jest m.in. ograniczenie zachwaszczenia, zatrzymanie wilgoci i przygotowanie pola do dalszych prac jesiennych. To pierwszy etap przygotowania stanowiska pod ziemniaki po zbożu.
Orka zimowa (uprawki przedzimowe) poprawia warunki wodno‑powietrzne gleby i pozwala wykorzystać opady zimowe. Dodatkowo przemarzanie zimą sprzyja kruszeniu brył i poprawie struktury. To ważne pod ziemniaki, które mają duże wymagania co do pulchności roli.
Uprawki przedsiewne wiosenne wykonuje się tuż przed sadzeniem ziemniaków, aby doprawić glebę: wyrównać powierzchnię, spulchnić warstwę roli i stworzyć dobre warunki do umieszczenia sadzeniaków. Zbyt wczesne wejście w mokrą glebę może niszczyć strukturę.
To pełny, poprawny schemat przygotowania roli pod ziemniaki po zbożu ozimym. Najpierw prace po zbiorze żyta (lato), potem głębsze przygotowanie jesienią (orka zimowa), a na końcu doprawienie wiosną przed sadzeniem. Kolejność wynika z kalendarza polowego i celu każdego zespołu zabiegów.
Nie. Uprawki przedsiewne jesienne są typowe dla roślin ozimych, które sieje się jesienią. Ziemniak jest rośliną jarą, sadzoną wiosną, więc jesienią wykonuje się uprawki przedzimowe (np. orkę zimową), a dopiero wiosną uprawki przedsiewne bezpośrednio przed sadzeniem.
Pominięcie uprawek pożniwnych często skutkuje większym zachwaszczeniem i stratami wody z gleby. Po zbiorze żyta gleba może szybko przesychać, a chwasty i samosiewy mają dogodne warunki do rozwoju. Wykonanie uprawek pożniwnych pomaga "zamknąć" wilgoć i uporządkować pole przed jesienią.
Typowe błędy to mylenie "przedzimowych" z "przedsiewnymi jesiennymi", przenoszenie przygotowania przedsiewnego na jesień (jak pod oziminy) oraz pomijanie etapu pożniwnego. Często spotyka się też wykonywanie orki wiosennej zamiast jesiennej, co może pogorszyć gospodarkę wodną.
Przedplon to roślina uprawiana na polu przed rośliną następczą (tu: żyto przed ziemniakiem). Przedplon wpływa na termin prac, ilość resztek pożniwnych, zachwaszczenie i zasobność gleby. Po życie termin zbioru wypada latem, dlatego można zaplanować uprawki pożniwne i orkę zimową przed sadzeniem wiosną.
Najpierw określ, czy roślina następcza jest jara czy ozima. Dla ziemniaka (jara) szukasz ciągu: pożniwne po zbiorze przedplonu, potem przedzimowe jesienią, a na końcu przedsiewne wiosną. Wariant z uprawkami przedsiewnymi jesiennymi od razu traktuj jako podejrzany.
Ucz się w formie osi czasu: lato (pożniwne) → jesień (przedzimowe) → wiosna (przedsiewne). Do każdego etapu dopisz cel zabiegu (chwasty i wilgoć / retencja i struktura / doprawienie pod sadzenie). Na egzaminie najpierw rozpoznaj roślinę jarą lub ozimą, a potem dopasuj sezonowe zespoły uprawek.
info

Statystycznie 47% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że uprawki przedsiewne jesienne dotyczą roślin ozimych, nie ziemniaka.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z agrotechniki/uprawy roli dla szkół rolniczych (działy: uprawki pożniwne, przedzimowe, przedsiewne)
  • Materiały dydaktyczne ODR dotyczące uprawy ziemniaka i następstwa roślin
  • Notatki własne w formie osi czasu (lato–jesień–wiosna) dla roślin jarych i ozimych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego