KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - STYCZEŃ 2014

PYTANIE NR 9.
Celem nacierania pleców i pośladków u pacjenta leżącego, jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nacieranie pleców i pośladków u pacjenta leżącego wykonuje się głównie w celu pobudzenia krążenia w skórze i tkankach, rozluźnienia napięcia mięśni oraz wsparcia profilaktyki odleżyn poprzez poprawę ukrwienia i obserwację stanu skóry. Nie jest to zabieg oddechowy ani ochrona przed odparzeniami.

Pełne wyjaśnienie:

Nacieranie pleców i pośladków u osoby leżącej jest zaliczane do prostych zabiegów pielęgnacyjnych skóry. Jego sens praktyczny wynika z tego, że długotrwałe unieruchomienie sprzyja zastojowi krwi w tkankach, osłabieniu ukrwienia oraz wzrostowi napięcia i dyskomfortu mięśniowego. Delikatne nacieranie może więc:

  • pobudzić krążenie obwodowe w obrębie skóry i tkanki podskórnej, co sprzyja lepszemu odżywieniu tkanek,
  • zmniejszyć napięcie mięśni i przynieść ulgę, szczególnie przy długim leżeniu w jednej pozycji,
  • wspierać profilaktykę odleżyn jako element całościowej opieki (razem z regularną zmianą ułożenia, kontrolą skóry, ograniczaniem ucisku, pielęgnacją i utrzymaniem suchości).

Odpowiedź "zapobieganie odleżynom, pobudzenie krążenia, zmniejszenie napięcia mięśni" opisuje te typowe, oczekiwane cele zabiegu. Warto pamiętać, że współczesne zalecenia podkreślają ostrożność: nie zaleca się energicznego masowania/nacierania wyniosłości kostnych i miejsc z już występującym zaczerwienieniem, bo może to nasilać uszkodzenie tkanek. W praktyce kluczowe jest więc delikatne wykonanie zabiegu i łączenie go z innymi metodami profilaktyki.

Pozostałe propozycje są mniej trafne, bo dotyczą innych działań:

  • "zapewnienie komfortu fizycznego i psychicznego" jest zbyt ogólne – komfort może być efektem ubocznym wielu czynności, ale nie definiuje właściwego celu nacierania w ujęciu pielęgnacyjnym.
  • "ułatwienie odkrztuszania wydzieliny zalegającej w drogach oddechowych" dotyczy fizjoterapii oddechowej (np. oklepywania klatki piersiowej, drenażu ułożeniowego), a nie nacierania pleców i pośladków jako zabiegu skórno-mięśniowego.
  • "zabezpieczenie skóry przed odparzeniami" odnosi się głównie do problemu wilgoci i maceracji (nietrzymanie moczu/kału, pot), gdzie istotne są: higiena, osuszanie, preparaty barierowe i częsta zmiana bielizny, a nie nacieranie jako podstawowa metoda.

Na egzaminie warto łączyć zabieg z mechanizmem: odleżyny wynikają głównie z ucisku i niedokrwienia, a odparzenia z wilgoci i drażnienia skóry; cele interwencji będą więc inne.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Odleżyna to uszkodzenie skóry i/lub głębiej położonych tkanek, które najczęściej wynika z długotrwałego ucisku (czasem także tarcia i sił ścinających). U pacjenta leżącego ucisk zaburza ukrwienie, co może prowadzić do niedokrwienia i martwicy tkanek, zwłaszcza w okolicy kości (np. kość krzyżowa, pośladki).
Najczęściej chodzi o pobudzenie krążenia w skórze i tkankach, rozluźnienie napięcia mięśni oraz wsparcie profilaktyki odleżyn jako elementu kompleksowej pielęgnacji. Ważne jest delikatne wykonanie oraz jednoczesna obserwacja skóry pod kątem zaczerwienienia i uszkodzeń.
Może być traktowane jako element pielęgnacji wspierający ukrwienie i ocenę stanu skóry, ale nie zastąpi kluczowych działań: zmiany pozycji, odciążania miejsc ucisku, doboru materaca/przyrządów przeciwodleżynowych oraz utrzymania skóry w czystości i suchości. W wielu zaleceniach podkreśla się też, by unikać energicznego masowania miejsc narażonych.
Zaczerwienienie może być pierwszym sygnałem przeciążenia i niedokrwienia tkanek. Energiczne tarcie lub masaż wyniosłości kostnych może zwiększać uraz mechaniczny, nasilać mikrouszkodzenia i pogarszać stan tkanek. Bezpieczniejsze jest odciążenie miejsca, kontrola skóry i zgłoszenie niepokojących zmian personelowi medycznemu.
Profilaktyka odleżyn skupia się na ograniczeniu ucisku i poprawie ukrwienia (zmiana pozycji, odciążanie, sprzęt przeciwodleżynowy, obserwacja skóry). Odparzenia wynikają głównie z wilgoci i drażnienia, więc ważne są: higiena, dokładne osuszenie, częsta zmiana bielizny i stosowanie preparatów barierowych.
Oklepywanie jest techniką stosowaną w fizjoterapii oddechowej (w określonych sytuacjach i zwykle na zlecenie/po instruktażu), aby ułatwić odkrztuszanie wydzieliny. Nacieranie pleców i pośladków dotyczy pielęgnacji skóry i mięśni: wspiera krążenie, rozluźnia napięcie i pomaga w obserwacji miejsc narażonych na ucisk.
Najbardziej zagrożone są okolice wyniosłości kostnych, gdzie ucisk jest największy: okolica krzyżowa i pośladki, pięty, łopatki, łokcie, potylica oraz biodra (w zależności od ułożenia). W praktyce opiekun powinien regularnie oglądać skórę i zwracać uwagę na zaczerwienienie, ból oraz zmianę temperatury skóry.
Do częstych błędów należą: zbyt rzadkie zmiany ułożenia, brak odciążania pięt i okolicy krzyżowej, ignorowanie zaczerwienień, zbyt agresywne tarcie skóry w miejscach ucisku oraz niedostateczna kontrola wilgoci (nietrzymanie moczu/kału). Skuteczna profilaktyka wymaga regularności i obserwacji.
Należy dbać o delikatność ruchów, unikać intensywnego masowania wyniosłości kostnych i miejsc zaczerwienionych, stosować odpowiednie preparaty, jeśli są zalecone, oraz obserwować reakcję pacjenta (ból, pieczenie). W razie zmian skórnych, pęcherzy, ran lub silnego zaczerwienienia trzeba zgłosić problem pielęgniarce/lekarzowi.
Ucz się mechanizmu powstawania odleżyn (ucisk, niedokrwienie, tarcie), stopni działań profilaktycznych (zmiana pozycji, odciążanie, kontrola skóry, higiena, suchość) i rozróżniaj je od działań oddechowych czy higieny przy nietrzymaniu. Pomaga też rozwiązywanie testów z rozpoznawaniem celu zabiegu.
info

Około 59% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Nie jest to zabieg oddechowy ani ochrona przed odparzeniami."

Źródła:

  • NICE (National Institute for Health and Care Excellence), "Pressure ulcers: prevention and management" (Clinical guideline CG179), Recommendations, https://www.nice.org.uk/guidance/cg179 (dostęp: 2026-02-27)
  • NPIAP (National Pressure Injury Advisory Panel), strona dot. wytycznych i materiałów edukacyjnych o odleżynach/pressure injuries, https://npiap.com/page/Guidelines (dostęp: 2026-02-27)
  • EPUAP/NPIAP/PPPIA, "Prevention and Treatment of Pressure Ulcers/Injuries: Clinical Practice Guideline" (wyd. 2019) – opis zasad profilaktyki i zaleceń dot. postępowania ze skórą w obszarach narażonych na ucisk (dokument płatny; weryfikacja tytułu i wydania przez stronę NPIAP), https://npiap.com/page/Guidelines (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Aktualne wytyczne kliniczne dotyczące profilaktyki i leczenia odleżyn (guidelines EPUAP/NPIAP/PPPIA)
  • Materiały szkoleniowe z pielęgnacji pacjenta długoterminowego (profilaktyka odleżyn, obserwacja skóry, zmiana pozycji)
  • Standardy/zalecenia dot. opieki nad osobą leżącą (toaleta, pielęgnacja skóry, bezpieczeństwo)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego