KWALIFIKACJA MED3 + MED14 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 27.
Chora po przebytym udarze mózgu cierpi na lekki niedowład połowiczy lewostronny. W celu asekurowania chorej podczas schodzenia po schodach opiekun powinien stanąć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Podczas schodzenia po schodach opiekun powinien zabezpieczać stronę słabszą i być ustawiony tak, aby w razie potknięcia przejąć ciężar ciała chorej oraz zablokować jej zjazd w dół.
Dlatego prawidłowe jest ustawienie po stronie niedowładnej, jeden stopień poniżej, co ułatwia kontrolę ruchu i zmniejsza ryzyko upadku.

Pełne wyjaśnienie:

U osoby po udarze z lekkim niedowładem połowiczym lewostronnym najczęstszym problemem funkcjonalnym jest osłabienie kontroli kończyny po stronie niedowładnej oraz gorsza stabilizacja tułowia. Podczas schodzenia po schodach ryzyko upadku rośnie, ponieważ ciało naturalnie przemieszcza się "w dół", a ewentualne potknięcie może skutkować utratą równowagi w kierunku kolejnych stopni.

Ustawienie opiekuna powinno spełniać dwa cele:

  • asekurować stronę niedowładną (tam, gdzie chora ma mniejszą siłę i gorszą kontrolę ruchu),
  • umożliwić szybkie przejęcie kontroli nad tułowiem i ruchem pacjentki w razie zachwiania.

Dlatego właściwe jest ustawienie po stronie niedowładnej, jeden stopień poniżej chorej. Pozycja stopień niżej jest kluczowa: jeśli pacjentka zacznie tracić równowagę podczas schodzenia, opiekun znajdujący się niżej ma większą możliwość zatrzymania ruchu w dół oraz stabilizacji (jest "na drodze" potencjalnego upadku). Jednocześnie stanie po stronie niedowładnej pozwala wspierać słabszą kończynę i kontrolować jej ustawienie.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "po stronie niedowładnej, trzy stopnie poniżej chorej" – zbyt duży dystans opóźnia reakcję i realnie zmniejsza możliwość przechwycenia chorej w chwili utraty równowagi.
  • "za chorą bliżej strony zdrowej" – ustawienie za pacjentką i po stronie sprawniejszej gorzej zabezpiecza stronę niedowładną; w razie potknięcia chora może "zjechać" w dół, a opiekun nie będzie w optymalnym miejscu do zatrzymania.
  • "na tym samym poziomie co chora, od strony sprawnej kończyny dolnej i górnej" – stanie na tym samym stopniu i po stronie sprawnej nie tworzy skutecznej bariery przy utracie równowagi w dół oraz nie zabezpiecza strony słabszej, która zwykle wymaga większej kontroli.

W praktyce egzaminacyjnej warto zapamiętać zasadę: przy schodzeniu opiekun ustawia się tak, by chronić stronę niedowładną i jednocześnie móc zatrzymać ruch w dół (czyli częściej niżej, a nie wyżej).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Asekuruj przede wszystkim stronę niedowładną i ustaw się tak, aby móc szybko przejąć kontrolę przy utracie równowagi. Przy schodzeniu w dół zwykle korzystne jest ustawienie stopień niżej, bo ogranicza "zjazd" w dół i skraca czas reakcji.
Strona niedowładna ma słabszą siłę i gorszą kontrolę ruchu, więc to tam częściej dochodzi do potknięć i utraty stabilności. Stojąc po tej stronie, opiekun może lepiej kontrolować ruch, wspierać tułów i ograniczyć ryzyko upadku.
Najczęściej wtedy, gdy pacjent schodzi w dół i istnieje realne ryzyko utraty równowagi w kierunku kolejnych stopni. Pozycja stopień niżej zwiększa szansę zatrzymania ruchu w dół oraz pozwala szybciej zareagować na potknięcie.
Zwykle nie. Większy dystans oznacza wolniejszą reakcję i mniejszą kontrolę nad ruchem pacjenta w krytycznym momencie. Asekuracja ma działać natychmiast, dlatego opiekun powinien być blisko, w pozycji umożliwiającej przejęcie stabilizacji.
Typowe błędy to: stawanie zbyt daleko, ustawianie się po stronie sprawnej zamiast niedowładnej, brak kontroli kierunku potencjalnego upadku oraz mylenie zasad dla wchodzenia i schodzenia. Każdy z nich zmniejsza możliwość szybkiej reakcji.
W kontekście asekuracji ważniejsze jest zabezpieczenie strony niedowładnej, bo ona częściej "zawodzi" w kontroli ruchu. Strona sprawna może pomagać pacjentowi w wykonywaniu kroku, ale to strona słabsza wymaga większej ochrony i nadzoru.
Niepokojące sygnały to: chwiejny chód, problemy z przenoszeniem ciężaru ciała, męczliwość, zawroty głowy, brak pewności stawiania stopy oraz lęk przed upadkiem. W takiej sytuacji należy zapewnić asekurację i rozważyć konsultację specjalisty.
Podczas schodzenia środek ciężkości przemieszcza się w dół, a każdy błąd kroku łatwiej kończy się "zjazdem" na kolejne stopnie. Wymaga to dobrej kontroli tułowia i precyzji ruchu, które po udarze bywają osłabione, szczególnie po stronie niedowładnej.
Podstawy to: zapewnienie stabilnego obuwia, usunięcie przeszkód, dobre oświetlenie, korzystanie z poręczy, utrzymanie bliskiego dystansu asekuracyjnego oraz ustawienie opiekuna tak, by móc zatrzymać pacjenta przy utracie równowagi. Liczy się plan i przewidywanie upadku.
Ucz się schematów: różnice między wchodzeniem a schodzeniem, zasada zabezpieczania strony niedowładnej oraz typowe sytuacje ryzyka upadku. Pomaga też przećwiczenie opisów przypadków i omawianie ich z fizjoterapeutą lub instruktorem, aby rozumieć "dlaczego", nie tylko "co".
info

Statystycznie 42% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do kształcenia opiekuna medycznego dotyczące mobilizacji i transferu
  • Materiały szkoleniowe z profilaktyki upadków u osób starszych i po udarze
  • Instrukcje BHP w zakresie ręcznego przemieszczania osób

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego