KWALIFIKACJA ROL4 + ROL10 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 14.
Chwościk buraka, rozpoznawany po porażeniu liści rośliny, jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Chwościk buraka to choroba roślin objawiająca się plamami i zamieraniem tkanek liści. Jej sprawcą jest patogen grzybowy, dlatego zalicza się ją do chorób grzybowych, a nie wirusowych czy bakteryjnych. Nie jest też "owadem", bo owady powodują żerowanie, a nie infekcję.

Pełne wyjaśnienie:

Chwościk buraka jest klasyfikowany jako choroba grzybowa, ponieważ wywołuje go grzybowy patogen atakujący tkanki liści. W praktyce rolniczej rozpoznaje się go po charakterystycznym porażeniu liści (plamistościach, zasychaniu i osłabieniu aparatu asymilacyjnego), co przekłada się na spadek wigoru roślin i pogorszenie plonowania.

Odpowiedź "chorobą wirusową" jest błędna, ponieważ wirusy roślin zwykle powodują inne typowe zespoły objawów (np. mozaiki, deformacje, przebarwienia o układzie systemowym) i nie są określane nazwą "chwościk". Wirusy nie tworzą też typowych struktur grzybowych w tkankach. Odpowiedź "chorobą bakteryjną" również jest nieprawidłowa: bakteryjne choroby liści często dają wodniste plamy, wycieki, zgnilizny lub szybkie nekrozy o innym przebiegu, a ich sprawcą są bakterie, nie grzyby.

Stwierdzenie "owadem żerującym" jest niepoprawne, bo owad to szkodnik, który uszkadza roślinę mechanicznie (gryzienie, ssanie), pozostawiając ślady żerowania, a nie wywołując infekcję chorobową. Chwościk jest natomiast jednostką chorobową wynikającą z zakażenia przez patogen, czyli procesem biologicznie innym niż żerowanie.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: nazwy chorób typu "mączniak", "rdza", "chwościk" najczęściej odnoszą się do infekcji grzybowych, podczas gdy "mozaika" częściej kojarzy się z wirusami, a "zgnilizna miękka" bywa bakteryjna (choć zawsze trzeba weryfikować konkretny przypadek).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Chwościk buraka to choroba liści buraka powodująca ich porażenie i osłabienie rośliny. W klasyfikacji fitopatologicznej zalicza się ją do chorób grzybowych, czyli wywoływanych przez patogeny z grupy grzybów.
Ponieważ sprawcą jest patogen grzybowy infekujący tkanki liści, a nie wirus ani bakteria. O tym, do jakiej grupy zalicza się chorobę, decyduje czynnik etiologiczny (sprawca), a nie samo miejsce występowania objawów.
Przy chorobach grzybowych częste są plamy, nekrozy i stopniowe zamieranie tkanek w obrębie liścia. Przy żerowaniu owadów typowe są ubytki, dziurki, wygryzienia lub ślady ssania. To dwa różne mechanizmy uszkodzeń.
Tak, bo oba problemy dotyczą liści, ale wirusy zwykle powodują objawy systemowe (np. mozaiki, deformacje, przebarwienia wzdłuż nerwów). Chwościk to typowa plamistość liści związana z infekcją grzybową, a nie wirusową.
Najczęściej rozróżnia się: choroby grzybowe, bakteryjne i wirusowe oraz szkody powodowane przez szkodniki (np. owady). Kluczowe jest skojarzenie objawu z mechanizmem: infekcja patogenem vs uszkodzenie przez żerowanie.
"Porażenie" oznacza, że tkanki zostały zaatakowane przez czynnik chorobotwórczy (patogen) i pojawiają się objawy choroby, np. plamy, nekrozy lub zamieranie części blaszki liściowej. To nie jest synonim mechanicznego uszkodzenia.
Tak, bo w praktyce gospodarstwa rolnego pszczelarz często funkcjonuje w otoczeniu upraw i zabiegów ochrony roślin. Rozumienie, czy problem jest chorobą czy szkodnikiem, pomaga w komunikacji z rolnikami i w ocenie ryzyka prac polowych.
Najczęstsze są: zgadywanie po nazwie bez wiedzy o sprawcy, mylenie chorób z obecnością owadów oraz automatyczne kojarzenie problemów liści z wirusami. Warto zawsze pytać: "co jest czynnikiem sprawczym: grzyb, bakteria, wirus czy szkodnik?".
Pomaga skojarzenie, że wiele tradycyjnych nazw chorób liści (np. rdze, mączniaki, chwościki) odnosi się do infekcji grzybowych. To nie jest reguła absolutna dla każdej nazwy, ale w testach szkolnych często ułatwia klasyfikację.
Gdy w pytaniu występuje nazwa konkretnej choroby roślin, a nie nazwa szkodnika. Owady są sprawcami żerowania i uszkodzeń mechanicznych, a choroby wynikają z infekcji patogenem. To rozróżnienie zwykle wystarcza do eliminacji.
info

Około 74% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że chwościk buraka to choroba roślin objawiająca się plamami i zamieraniem tkanek liści.

Źródła:

  • EPPO Global Database: Cercospora beticola (datasheet) – https://gd.eppo.int/taxon/CERCBE (dostęp: 2026-02-27)
  • CABI Compendium: Cercospora beticola (sugar beet leaf spot) – https://www.cabidigitallibrary.org/doi/10.1079/cabicompendium.11916 (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Podręczniki z fitopatologii i ochrony roślin (rozdziały o chorobach liści)
  • Karty informacyjne agrofagów (np. bazy EPPO) dla upraw rolniczych
  • Materiały szkoleniowe z integrowanej ochrony roślin (rozróżnianie patogenów i szkodników)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego