CHZT i BZT są parametrami jakości wody (często także ścieków), które opisują ogólne obciążenie próbki substancjami wymagającymi tlenu do utlenienia.
CHZT (chemiczne zapotrzebowanie tlenu) informuje, ile tlenu "odpowiada" utlenieniu związków obecnych w próbce metodą chemiczną. Jest to wskaźnik zbiorczy: nie mówi wprost, ile jest konkretnego składnika, tylko jaka jest łączna "utlenialność" zanieczyszczeń.
BZT (biochemiczne zapotrzebowanie tlenu) odnosi się do tlenu zużywanego w procesach biochemicznych (z udziałem mikroorganizmów) podczas rozkładu biodegradowalnych zanieczyszczeń organicznych. Także jest to wskaźnik sumaryczny, stosowany do oceny podatności zanieczyszczeń na rozkład biologiczny i do kontroli procesów oczyszczania.
Dlatego poprawna jest odpowiedź "wody": oba wskaźniki są standardowo kojarzone z analizą jakości wód/ścieków, a nie z analizą żywności czy składu makroskładników.
- Odpowiedź "białek." jest niepoprawna, bo CHZT/BZT nie są metodami oznaczania białka jako jednej grupy związków; białka mogą wpływać na wynik, ale wskaźnik nie rozdziela składu.
- Odpowiedź "cukrów." jest niepoprawna z tego samego powodu: cukry mogą zwiększać zapotrzebowanie tlenu, lecz CHZT/BZT nie jest selektywnym oznaczeniem cukrów.
- Odpowiedź "tłuszczów." także jest niepoprawna: tłuszcze mogą być składnikiem zanieczyszczeń, jednak wskaźniki CHZT/BZT opisują łączny efekt utleniania/biodegradacji, a nie zawartość wyłącznie tłuszczów.
W przygotowaniu do egzaminu warto zapamiętać, że CHZT/BZT to wskaźniki sumaryczne stosowane w monitoringu środowiskowym i kontroli ścieków, a nie oznaczenia konkretnych makrocząsteczek.
