KWALIFIKACJA ROL2 - STYCZEŃ 2018 (test 2)

PYTANIE NR 24.
Co ile godzin pracy należy smarować łożyska przegubów krzyżakowych wału przekaźnika mocy kosiarki?
Ilustracja przedstawia schemat techniczny wału przekaźnika mocy kosiarki, który jest częścią egzaminu zawodowego dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Łożyska przegubów krzyżakowych wału przekaźnika mocy wymagają regularnego uzupełniania smaru, bo pracują w zmiennych kątach i pod obciążeniem.
W tym zestawie odpowiedzi prawidłowy interwał obsługi to co 40 godzin pracy, co odpowiada typowemu harmonogramowi smarowania dla krzyżaków w praktyce eksploatacyjnej.

Pełne wyjaśnienie:

Smarowanie łożysk przegubów krzyżakowych wału przekaźnika mocy (WOM) jest kluczowe, ponieważ te węzły pracują z dużą prędkością obrotową, pod obciążeniem oraz przy okresowo zmieniającym się kącie załamania wału. Brak smaru powoduje wzrost tarcia i temperatury, wypłukiwanie pozostałości smaru, przyspieszone zużycie bieżni/igieł oraz powstawanie luzów. W konsekwencji rośnie ryzyko drgań, hałasu, uszkodzenia krzyżaka, a nawet awarii napędu.

W tym pytaniu poprawny jest interwał co 40 godzin pracy. Jest to wartość spotykana w harmonogramach obsługowych dla smarowania łożysk krzyżaków wałów WOM w maszynach rolniczych. W praktyce należy też pamiętać, że ostatecznym punktem odniesienia jest zawsze instrukcja obsługi konkretnego modelu kosiarki/wału oraz realne warunki pracy (pył, wilgoć, intensywność obciążenia), bo mogą one skracać zalecany odstęp.

  • Odpowiedź co 8 godzin bywa kojarzona z bardzo częstą obsługą dzienną lub z innymi punktami smarnymi; jako ogólna zasada dla łożysk krzyżaków jest tu zbyt częsta.
  • Odpowiedź co 2 godziny jest skrajnie częsta i typowo wskazywałaby na warunki ekstremalne albo czynność kontrolną/serwisową innego typu, a nie standardowy interwał smarowania krzyżaków.
  • Odpowiedź co 200 godzin jest z kolei zbyt rzadka jak na element pracujący dynamicznie i narażony na zabrudzenia, co mogłoby prowadzić do niedosmarowania i szybkiego zużycia.

Wskazówka egzaminacyjna: jeżeli w pytaniach pojawiają się różne interwały, warto kojarzyć krzyżaki WOM z obsługą okresową wykonywaną relatywnie często w sezonie pracy. Zawsze rozróżniaj: smarowanie krzyżaków, smarowanie części teleskopowej wału oraz ewentualne punkty smarne osłon.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Przeguby krzyżakowe (krzyżaki) to elementy wału WOM, które przenoszą moment obrotowy mimo zmiany kąta między ciągnikiem a maszyną. Zawierają łożyska igiełkowe, dlatego wymagają okresowego smarowania, aby ograniczyć tarcie i zużycie.
Bo łożyska krzyżaków pracują pod dużym obciążeniem i w ruchu zmiennym, a do tego są narażone na kurz, wodę i rośliny. Smar zmniejsza tarcie, wypiera zanieczyszczenia i ogranicza korozję, co wydłuża żywotność przegubu i poprawia bezpieczeństwo pracy.
Typowe objawy to: piszczenie lub metaliczne odgłosy podczas pracy, wzrost temperatury w okolicy łożysk, pojawienie się luzów w przegubie, wycieki starego smaru z opiłkami oraz wyczuwalne "szarpanie" napędu. Takie sygnały wymagają przerwania pracy i kontroli.
Najczęściej używa się smarownicy (ręcznej lub pneumatycznej) oraz odpowiedniej końcówki pasującej do kalamitki. Przed smarowaniem warto oczyścić kalamitkę, aby nie wtłoczyć brudu do łożyska. Następnie wtłacza się smar do momentu pojawienia się świeżego smaru.
Stosuje się smary zalecane przez producenta wału/maszyny, zwykle smary plastyczne do łożysk pracujących pod obciążeniem. Kluczowe jest, aby smar był zgodny z wymaganiami instrukcji obsługi i odporny na wypłukiwanie. Mieszanie niezgodnych smarów może pogorszyć smarowanie.
Najbezpieczniej wykonywać smarowanie na postoju, przy wyłączonym WOM i unieruchomionej maszynie. W praktyce często smaruje się zgodnie z interwałem godzinowym (np. co określoną liczbę godzin pracy), planując obsługę na koniec dnia lub przed rozpoczęciem pracy, aby nie przerywać koszenia.
Tak. Interwał smarowania wynika z instrukcji obsługi konkretnej kosiarki oraz zastosowanego wału przekaźnika mocy. Różne konstrukcje, uszczelnienia i warunki pracy mogą wymagać innych odstępów. Na egzaminie zwykle sprawdza się typowe wartości, ale w praktyce decyduje dokumentacja producenta.
Zbyt rzadkie smarowanie prowadzi do niedosmarowania łożysk igiełkowych, wzrostu tarcia i przegrzewania, przyspieszonego zużycia oraz powstawania luzów. Może to skutkować drganiami, hałasem i awarią przegubu, a w skrajnych przypadkach uszkodzeniem osłon i zagrożeniem dla operatora.
Najczęstsze błędy to: smarowanie przy włączonym napędzie, brak oczyszczenia kalamitki, wtłaczanie zbyt małej ilości smaru, użycie niewłaściwego smaru oraz pomijanie części punktów smarnych (np. mylenie krzyżaków z częścią teleskopową). Warto też kontrolować stan osłon wału.
Pomaga łączenie elementu z intensywnością pracy: krzyżaki WOM to element dynamiczny i narażony na zabrudzenia, więc interwał jest raczej "sezonowo częsty", a nie bardzo rzadki. Dobrą metodą jest robienie fiszek: element + czynność + interwał oraz rozróżnianie punktów smarnych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 59% zdających egzamin. średnie

Materiały:

  • Instrukcja obsługi (DTR) kosiarki – rozdział: smarowanie/konserwacja
  • Instrukcja obsługi wału przekaźnika mocy (WOM) zastosowanego w maszynie
  • Materiały szkolne z eksploatacji maszyn rolniczych: obsługa okresowa i punkty smarne

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego