KWALIFIKACJA PGF6 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 36.
Co jest najczęstszą przyczyną pojawienia się dodatkowych elementów (tzw. wtrąceń) na polach o pełnym stopniu pokrycia powierzchni (aplach) podczas drukowania techniką offsetową?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wtrącenia w pełnych aplach najczęściej wynikają z obecności obcych cząstek lub zaschniętych resztek farby w torze farbowym/na obciągu, które przenoszą się na podłoże jako dodatkowe punkty lub plamki. Zmiana ilości pigmentu wpływa raczej na barwę i krycie, a grubość podkładu na docisk, nie na "śmieci" w druku.

Pełne wyjaśnienie:

W pełnych polach krycia (aplach) wszelkie przypadkowe, dodatkowe punkty, kropki lub drobne plamki są bardzo dobrze widoczne, dlatego defekt określany jako wtrącenia jest zwykle łączony z obecnością obcych cząstek w procesie drukowania. Najczęstszą i najbardziej praktyczną przyczyną są zanieczyszczenia w zespole drukującym maszyny (w szerokim sensie: w obszarze, który przenosi farbę i obraz na podłoże).

Do takich zanieczyszczeń mogą należeć m.in. drobiny papieru (pył), zaschnięte fragmenty farby (tzw. skórka), cząstki z otoczenia, zabrudzenia na wałkach lub na obciągu (blankecie). Gdy dostaną się one między elementy zespołu a podłoże, pojawiają się jako niepożądane "obce" elementy w drukowanej aplii. Ponieważ apla ma jednolite krycie, nawet niewielka cząstka natychmiast tworzy kontrastowy ślad.

Odpowiedź "Zbyt mała ilość pigmentu w farbie" nie pasuje do objawu: niedobór pigmentu kojarzy się bardziej z osłabieniem krycia, zmianą nasycenia barwy lub koniecznością uzyskania grubszej warstwy farby, ale nie jest typową przyczyną losowych, punktowych wtrąceń.

Odpowiedź "Zbyt duża ilość pigmentu w farbie" również nie jest klasyczną przyczyną wtrąceń. Zbyt wysoka zawartość pigmentu może wpływać na reologię, lepkość czy stabilność farby, lecz w praktycznej diagnostyce "dodatkowych elementów" w aplach w pierwszej kolejności sprawdza się czystość układu, a nie samą zawartość pigmentu.

Odpowiedź "Zbyt duża grubość podkładu" odnosi się do nastaw docisku i geometrii (podkład pod obciąg/forma). Błędy podkładu częściej skutkują problemami typu nierównomierny docisk, przyrost punktu, smużenie, pasmowanie lub problemy z przenoszeniem farby, a nie obecnością losowych obcych cząstek. Wskazówka egzaminacyjna: gdy wada ma charakter losowych punktów/plamek, myśl najpierw o czystości i zanieczyszczeniach; gdy wada ma charakter systematyczny (pasy, nierównomierność), częściej winne są nastawy i stan elementów roboczych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wtrącenia to niepożądane, obce punkty lub drobne plamki pojawiające się w jednolitych polach krycia (aplach). Najczęściej mają charakter losowy i są widoczne jako "śmieci" w wydruku, bo przerywają jednolitą powierzchnię farby.
Na aplach tło jest jednolite, więc każda różnica (jasna kropka, ciemna drobina, nierówny ślad) tworzy silny kontrast. W półtonach defekty mogą zlewać się z rastrami, a w pełnym kryciu są "wyciągnięte na wierzch".
Najczęściej są to zanieczyszczenia w zespole drukującym (szeroko: w torze farbowym i miejscach kontaktu z podłożem), np. pył papierowy, zaschnięte resztki farby lub brud na obciągu. Taka cząstka przenosi się na arkusz jako obcy element.
Wtrącenia są zwykle punktowe i losowe, często zmieniają położenie między arkuszami. Pasmowanie i smużenie tworzą powtarzalne, ciągłe pasy lub smugi w kierunku pracy wałków/arkusza, więc wskazują raczej na ustawienia, stan wałków lub rozprowadzanie farby.
Zwykle nie jest to pierwsza i "najczęstsza" przyczyna wtrąceń. Zmiany w pigmencie częściej wpływają na barwę, nasycenie i krycie farby. Wtrącenia częściej wynikają z fizycznych cząstek zanieczyszczeń w układzie drukującym lub na podłożu.
W praktyce sprawdza się i czyści m.in. układ farbowy (wałki, kałamarz), powierzchnie kontaktowe oraz obciąg (blanket). Warto też zwrócić uwagę na czystość otoczenia i pylenie podłoża, bo drobiny łatwo trafiają do strefy druku.
Gdy podkład wpływa na docisk, może powodować nierównomierne przenoszenie farby, problemy z stabilnością druku lub inne wady systematyczne. To jednak inny mechanizm niż wtrącenia: podkład nie "tworzy" obcych cząstek, tylko zmienia warunki kontaktu i nacisku.
Często myli się wady losowe z systematycznymi i wybiera odpowiedzi o nastawach zamiast o czystości. Innym błędem jest przecenianie składu farby (np. pigmentu) jako wyjaśnienia każdej wady, bez dopasowania mechanizmu do objawu na arkuszu.
Pomaga obserwacja powtarzalności: jeśli defekt pojawia się losowo i zmienia pozycję, często winny jest brud/pył w procesie. Gdy po zmianie stosu papieru lub odpylaniu problem wyraźnie maleje, wskazuje to na pylenie podłoża i zanieczyszczenia z papieru.
Warto wybierać odpowiedź najbardziej typową eksploatacyjnie i zgodną z objawem. Dla losowych kropek w aplach najczęściej pasują zanieczyszczenia/ zabrudzenia, a dla pasów i nierówności częściej ustawienia lub stan wałków. Zawsze dopasuj mechanizm do wyglądu wady.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 49% zdających egzamin. trudne

Eksperci podkreślają: "Wtrącenia w pełnych aplach najczęściej wynikają z obecności obcych cząstek lub zaschniętych resztek farby w torze farbowym/na obciągu, które przenoszą się na podłoże jako dodatkowe punkty lub plamki."

Źródła:

  • ISO 12647-2, procesy poligraficzne i parametry kontroli procesu dla druku offsetowego (kontekst: kontrola i ocena jakości druku).

Materiały:

  • Instrukcje producentów maszyn offsetowych dotyczące mycia i konserwacji zespołów farbowych i drukujących
  • Podręczniki szkolne i branżowe dotyczące wad druku offsetowego i ich przyczyn
  • Materiały szkoleniowe z kontroli jakości druku (klasyfikacje defektów, karty usterek)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego