KWALIFIKACJA ROL4 - TEST WIEDZY NR 8

PYTANIE NR 18.
Co jest najważniejsze przy wyborze środków ochrony roślin zgodnie z zasadami integrowanej ochrony roślin?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W integrowanej ochronie roślin dobór środka ochrony powinien w pierwszej kolejności ograniczać ryzyko dla środowiska i organizmów pożytecznych.
Dlatego kluczowe jest wybieranie rozwiązań o możliwie najmniejszym negatywnym wpływie, a nie kierowanie się wyłącznie skutecznością, ceną czy wygodą aplikacji.

Pełne wyjaśnienie:

W integrowanej ochronie roślin (IPM) celem nie jest "zawsze najsilniejszy preparat", lecz osiągnięcie skutecznej ochrony przy możliwie najmniejszym ryzyku dla środowiska, zdrowia ludzi oraz organizmów pożytecznych. Z tego powodu jako najważniejsze kryterium doboru środka ochrony roślin wskazuje się najmniejszy wpływ na środowisko (przy zachowaniu wymaganego efektu ochronnego).

Odpowiedź "Wybór środków o najmniejszym wpływie na środowisko" jest właściwa, bo odpowiada hierarchii IPM: preferuje się działania zapobiegawcze i niechemiczne, a gdy potrzebna jest chemia – wybiera się rozwiązania o niższym ryzyku (np. bardziej selektywne, mniej toksyczne dla organizmów niebędących celem zabiegu, z mniejszym zagrożeniem dla wód i gleby).

Pozostałe odpowiedzi są błędne, ponieważ promują uproszczone kryteria wyboru:

  • "Wybór środków o najwyższej skuteczności" – skuteczność jest ważna, ale w IPM nie może być jedynym i nadrzędnym kryterium. Preparat "najmocniejszy" bywa jednocześnie bardziej obciążający środowiskowo i zwiększa presję selekcyjną prowadzącą do odporności.
  • "Wybór środków o najniższej cenie" – cena nie odzwierciedla ryzyka i kosztów pośrednich (np. szkód dla organizmów pożytecznych czy zanieczyszczeń). Tani środek nie oznacza "najlepszy" w IPM.
  • "Wybór środków o najłatwiejszej aplikacji" – wygoda zabiegu nie jest kryterium nadrzędnym; w IPM ważniejsze są bezpieczeństwo, selektywność i ograniczenie wpływu na ekosystem uprawy.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "integrowana ochrona roślin", szukaj odpowiedzi odnoszącej się do minimalizacji ryzyka i wpływu, a nie do kryteriów "ekonomicznych" lub "technicznych" jako najważniejszych.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Integrowana ochrona roślin (IPM) to podejście, w którym łączy się metody niechemiczne i chemiczne tak, aby ograniczyć straty powodowane przez agrofagi przy możliwie najmniejszym ryzyku dla ludzi i środowiska. Chemiczne ŚOR stosuje się rozważnie i wybiera warianty o niższym wpływie.
Bo celem IPM jest skuteczna ochrona uprawy bez niepotrzebnych szkód ubocznych. Środek o mniejszym wpływie zwykle lepiej chroni organizmy pożyteczne, ogranicza ryzyko skażenia wód i gleby oraz zmniejsza presję selekcyjną prowadzącą do odporności agrofagów.
W praktyce ocenia się m.in. selektywność (czyli wpływ na organizmy pożyteczne), ryzyko dla użytkownika, możliwość znoszenia cieczy, okres karencji i prewencji, rotację substancji czynnych (odporność), a także zgodność z etykietą i potrzebą ochrony w danym stadium uprawy.
Nie. W IPM skuteczność jest konieczna, ale nie może przesłaniać ryzyka. Preparat "bardzo silny" może jednocześnie bardziej szkodzić zapylaczom lub wrogom naturalnym, a także sprzyjać powstawaniu odporności. Najlepszy wybór to skuteczność przy możliwie niskim ryzyku.
Częste błędy to kierowanie się wyłącznie ceną lub wygodą zabiegu, wybór "najmocniejszego" środka bez analizy ryzyka oraz pomijanie wpływu na organizmy pożyteczne. Błędem jest też brak rotacji substancji czynnych, co przyspiesza rozwój odporności u agrofagów.
Zwykle wtedy, gdy monitoring i ocena zagrożenia wskazują, że metody zapobiegawcze i niechemiczne są niewystarczające, a przekroczenie progu szkodliwości grozi istotnymi stratami. Wtedy wybiera się preparat możliwie selektywny i stosuje go zgodnie z etykietą.
Wybieraj środki o niższym ryzyku dla owadów, unikaj zabiegów w czasie oblotu, stosuj oprysk w warunkach ograniczających znoszenie oraz przestrzegaj okresów prewencji. Ważne jest też usuwanie kwitnących chwastów przed zabiegiem, jeśli to zalecane w praktyce IPM.
Selektywność to cecha preparatu polegająca na tym, że działa głównie na organizm zwalczany (np. konkretnego szkodnika lub patogena), a w mniejszym stopniu na organizmy niebędące celem zabiegu. W IPM preferuje się środki selektywne, bo lepiej chronią pożyteczne owady i roztocza.
Ucz się hierarchii działań: profilaktyka, monitoring, metody niechemiczne, a dopiero potem chemia. Zapamiętaj, że w doborze ŚOR priorytetem jest minimalizacja ryzyka i wpływu na środowisko oraz organizmy pożyteczne. Przećwicz rozpoznawanie typowych "pułapek" typu cena vs bezpieczeństwo.
Nie jako kryterium nadrzędne. Cena może być brana pod uwagę dopiero po spełnieniu warunków bezpieczeństwa, skuteczności i zgodności z zasadami IPM. W praktyce "tani" wybór może generować koszty pośrednie, np. spadek liczby organizmów pożytecznych i większą potrzebę kolejnych zabiegów.
info

Około 60% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Źródła:

  • Directive 2009/128/EC of the European Parliament and of the Council establishing a framework for Community action to achieve the sustainable use of pesticides (EUR-Lex) – accessed 2026-03-01
  • Regulation (EC) No 1107/2009 of the European Parliament and of the Council concerning the placing of plant protection products on the market (EUR-Lex) – accessed 2026-03-01

Materiały:

  • Materiały szkoleniowe PIORiN dotyczące integrowanej ochrony roślin (IPM) – omówienie zasad i praktyki
  • Etykiety i charakterystyki środków ochrony roślin (sekcje dotyczące zagrożeń i środków ostrożności)
  • Podręczniki z ochrony roślin dla techników/ogrodników (rozdziały: IPM, selektywność, wpływ na organizmy pożyteczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego