KWALIFIKACJA GIW12 - PAŹDZIERNIK 2013

PYTANIE NR 3.
Co oznacza sygnał dźwigowy przedstawiony na rysunku?
Ilustracja przedstawia sygnał dźwigowy, który jest częścią egzaminu zawodowego dla wiertacza w kwalifikacji M8.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Sygnał z palcem wskazującym skierowanym pionowo w górę oraz małym ruchem okrężnym dłoni oznacza polecenie "Podnieś" (ruch w górę). "Opuść" ma palec w dół, "Stop" to inny układ rąk, a "Powoli" wymaga dodatkowej, nieruchomej ręki.

Pełne wyjaśnienie:

Sygnały ręczne są podstawowym, ustandaryzowanym sposobem komunikacji między sygnalistą (hakowym) a operatorem dźwigu, szczególnie gdy występuje hałas lub ograniczona widoczność. Każdy gest ma ściśle określoną formę, aby uniknąć błędów podczas manewrowania ładunkiem.

Na rysunku sygnalista ma uniesione przedramię, a dłoń jest z wyprostowanym palcem wskazującym skierowanym w górę. Dodatkowo zaznaczone strzałki pokazują poziomy ruch okrężny wykonywany dłonią/palcem. Taki zestaw elementów odpowiada sygnałowi "Podnieś", czyli poleceniu wykonania ruchu ładunku w górę.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Opuść" jest bardzo podobne, ale kluczowa różnica to kierunek palca: w tym sygnale palec wskazujący jest skierowany pionowo w dół. Pomylenie góra/dół to jeden z najczęstszych i najgroźniejszych błędów.
  • "Powoli" nie jest samodzielnym kierunkiem ruchu, tylko poleceniem zmniejszenia prędkości. Standardowo wymaga ono dodatkowej, nieruchomej ręki ustawionej przed ręką sygnalizującą ruch, aby jednoznacznie wskazać "wolno".
  • "Stop" to odrębny sygnał awaryjno-zatrzymujący i ma inny układ rąk (bez ruchu okrężnego palcem w górę). W praktyce każdy sygnał "Stop" powinien skutkować natychmiastowym zatrzymaniem manewru.

W robocie wiertniczej poprawne rozpoznanie tych gestów ma znaczenie m.in. przy podnoszeniu rur, elementów masztu oraz sprzętu. Przed pracą operator i sygnalista powinni uzgodnić komunikację, a sygnalista musi być dobrze widoczny (np. kamizelka ostrzegawcza).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza polecenie wykonania ruchu ładunku w górę. Standardowo sygnalista unosi przedramię pionowo, kieruje palec wskazujący do góry i wykonuje mały ruch okrężny dłonią. Gest ma być czytelny i jednoznaczny, zwłaszcza w hałasie.
Najprostsza zasada to kierunek palca: przy "Podnieś" palec wskazujący jest skierowany w górę, a przy "Opuść" w dół. Dodatkowo często występuje ruch okrężny dłoni, ale to właśnie góra/dół jest kluczowym rozróżnieniem.
Ruch okrężny jest elementem ujednolicenia i zwiększa czytelność gestu z większej odległości. Pomaga operatorowi jednoznacznie zinterpretować, że chodzi o manewr ruchu (podnoszenie), a nie przypadkowe uniesienie ręki. Brak tego ruchu może powodować niepewność.
Używa się ich m.in. przy montażu i demontażu masztu/wieży wiertniczej, podnoszeniu rur wiertniczych, osprzętu oraz elementów konstrukcyjnych. Są szczególnie potrzebne, gdy operator nie słyszy poleceń lub ma ograniczoną widoczność ładunku i otoczenia.
"Stop" oznacza natychmiastowe zatrzymanie wykonywanego manewru. W praktyce BHP jest to sygnał nadrzędny: po jego zauważeniu operator powinien przerwać ruch, a dopiero potem wyjaśnić przyczynę. Ignorowanie "Stop" jest jedną z najpoważniejszych nieprawidłowości.
"Powoli" to polecenie zmniejszenia prędkości wykonywanego ruchu (np. podnoszenia lub opuszczania). Standardowo jedna ręka pokazuje kierunek ruchu, a druga pozostaje nieruchoma przed nią, co informuje operatora o konieczności wolniejszego, bardziej kontrolowanego manewru.
Tak, powinien być łatwo rozpoznawalny i dobrze widoczny, aby operator szybko zidentyfikował osobę uprawnioną do kierowania manewrem. W praktyce stosuje się odzież ostrzegawczą (np. kamizelkę) i kask. Zmniejsza to ryzyko pomylenia sygnałów od osób postronnych.
Bo prowadzi do wykonania ruchu w przeciwnym kierunku niż zamierzony, co może spowodować uderzenie ładunkiem, zahaczenie o konstrukcję, przeciążenia lub zagrożenie dla ludzi w strefie pracy. To błąd "małego detalu" (palec góra/dół), ale o dużych skutkach.
Najczęściej: pomylenie kierunku palca w sygnałach "Podnieś"/"Opuść", nieuwzględnienie ruchu okrężnego, utożsamianie każdego uniesienia ręki ze "Stop" oraz mylenie "Powoli" z kierunkiem ruchu. Pomaga ćwiczenie rozpoznawania gestów na obrazkach.
Są opisane w przepisach BHP dotyczących znaków i sygnałów bezpieczeństwa oraz wynikają z ujednoliconych wymagań europejskich. W praktyce szkoleniowej spotkasz je też w tablicach i instrukcjach stanowiskowych dla operatorów dźwigów i sygnalistów.
info

Statystycznie 61% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Sygnał z palcem wskazującym skierowanym pionowo w górę oraz małym ruchem okrężnym dłoni oznacza polecenie "Podnieś" (ruch w górę)."

Źródła:

  • EUR-Lex – Council Directive 92/58/EEC on the minimum requirements for the provision of safety and/or health signs at work – https://eur-lex.europa.eu/eli/dir/1992/58/oj (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Tekst Rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP – część dotycząca znaków i sygnałów bezpieczeństwa (załącznik o sygnałach ręcznych)
  • Materiały szkoleniowe BHP dla sygnalistów/hakowych i operatorów urządzeń dźwignicowych
  • Tablice i karty "sygnały ręczne dźwigowe" stosowane na budowach oraz w zakładach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego