Sygnały ręczne są podstawowym, ustandaryzowanym sposobem komunikacji między sygnalistą (hakowym) a operatorem dźwigu, szczególnie gdy występuje hałas lub ograniczona widoczność. Każdy gest ma ściśle określoną formę, aby uniknąć błędów podczas manewrowania ładunkiem.
Na rysunku sygnalista ma uniesione przedramię, a dłoń jest z wyprostowanym palcem wskazującym skierowanym w górę. Dodatkowo zaznaczone strzałki pokazują poziomy ruch okrężny wykonywany dłonią/palcem. Taki zestaw elementów odpowiada sygnałowi "Podnieś", czyli poleceniu wykonania ruchu ładunku w górę.
Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?
- "Opuść" jest bardzo podobne, ale kluczowa różnica to kierunek palca: w tym sygnale palec wskazujący jest skierowany pionowo w dół. Pomylenie góra/dół to jeden z najczęstszych i najgroźniejszych błędów.
- "Powoli" nie jest samodzielnym kierunkiem ruchu, tylko poleceniem zmniejszenia prędkości. Standardowo wymaga ono dodatkowej, nieruchomej ręki ustawionej przed ręką sygnalizującą ruch, aby jednoznacznie wskazać "wolno".
- "Stop" to odrębny sygnał awaryjno-zatrzymujący i ma inny układ rąk (bez ruchu okrężnego palcem w górę). W praktyce każdy sygnał "Stop" powinien skutkować natychmiastowym zatrzymaniem manewru.
W robocie wiertniczej poprawne rozpoznanie tych gestów ma znaczenie m.in. przy podnoszeniu rur, elementów masztu oraz sprzętu. Przed pracą operator i sygnalista powinni uzgodnić komunikację, a sygnalista musi być dobrze widoczny (np. kamizelka ostrzegawcza).