KWALIFIKACJA EKA4 - TEST WIEDZY NR 5

PYTANIE NR 29.
Co powinieneś zrobić, jeśli odkryjesz, że pewien rodzaj zapasu jest rzadko używany, ale jego utrzymanie jest kosztowne?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Zapas rzadko używany to zwykle zapas wolnorotujący, który generuje koszty utrzymania (magazynowanie, zamrożony kapitał, ryzyko przestarzenia). Racjonalną decyzją jest zmniejszenie jego poziomu, aby ograniczyć koszty, przy jednoczesnym zachowaniu niezbędnego minimum na wypadek sporadycznego zapotrzebowania.

Pełne wyjaśnienie:

Jeżeli dany rodzaj zapasu jest rzadko używany, a jego utrzymanie jest kosztowne, to oznacza, że firma ponosi nieproporcjonalnie wysokie koszty w stosunku do korzyści z posiadania tej pozycji w magazynie. Typowe koszty utrzymania zapasów obejmują m.in. koszty powierzchni magazynowej, obsługi i ewidencji, ubezpieczenia, strat i uszkodzeń, a także koszt kapitału "zamrożonego" w zapasie oraz ryzyko przestarzenia.

Dlatego najbardziej właściwe działanie to: zredukować ilość tego zapasu. Redukcja nie musi oznaczać zejścia do zera — chodzi o dostosowanie poziomu do realnej częstotliwości zużycia/sprzedaży i do ryzyka braków. W praktyce często łączy się to z przeglądem pozycji wolnorotujących oraz decyzją o obniżeniu stanów minimalnych, zmianie wielkości partii zakupu albo wydłużeniu cyklu uzupełniania.

  • Zwiększyć ilość tego zapasu — to działanie zwykle pogarsza sytuację, bo podnosi koszty utrzymania i zwiększa ryzyko przestarzenia. Może być uzasadnione tylko wyjątkowo (np. spodziewany skok popytu), ale w treści pytania nie ma takiej przesłanki.
  • Nie zmieniać ilości tego zapasu — to typowy błąd "status quo": pozostawienie kosztownej, słabo rotującej pozycji bez reakcji. Brak zmiany oznacza utrzymywanie nieefektywności kosztowej.
  • Nie posiadać tego zapasu — odpowiedź skrajna. Całkowita likwidacja zapasu mogłaby spowodować braki i przerwy w realizacji potrzeb (sprzedaż, produkcja, serwis). Bez informacji o dopuszczalnym ryzyku braków nie można uznać jej za najlepszą decyzję.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się połączenie "rzadko używany + kosztowny w utrzymaniu", najczęściej chodzi o zasadę ograniczania zapasów wolnorotujących i optymalizacji poziomu zapasów, a nie o całkowite pozbycie się zapasu niezależnie od konsekwencji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Zapas wolnorotujący to pozycja, która sprzedaje się lub zużywa rzadko, przez co długo zalega w magazynie. Taki zapas zwykle generuje koszty (miejsce, obsługa, kapitał) i zwiększa ryzyko przestarzenia lub utraty wartości.
Bo poza samym zakupem pojawiają się koszty utrzymania: magazynowanie, ewidencja i obsługa, ubezpieczenie, ryzyko uszkodzeń oraz "zamrożenie" pieniędzy w towarze. Im dłużej zapas leży, tym większa szansa, że stanie się nieprzydatny.
Najczęściej są to koszty powierzchni i infrastruktury magazynu, pracy ludzi, prowadzenia dokumentacji, zabezpieczenia i ubezpieczenia, strat (kradzieże, uszkodzenia), a także koszt kapitału i ryzyko przestarzenia lub spadku cen.
W praktyce analizuje się rotację zapasów i historię wydań/sprzedaży w systemie magazynowym. Jeśli pozycja ma mało wydań w długim okresie, niski obrót lub długo zalega bez ruchu, to jest kandydatem do przeglądu i redukcji stanu.
Nie. Często lepsza jest redukcja do poziomu minimalnego, bo całkowity brak może powodować przestoje, utratę sprzedaży lub problemy serwisowe. Decyzja zależy od skutków braków oraz od tego, czy można szybko i tanio uzupełnić zapas, gdy zajdzie potrzeba.
Można zmniejszyć wielkość partii zakupów, rzadziej zamawiać, negocjować krótszy czas dostawy, przejść na zakupy "na zamówienie", a także urealnić stany minimalne. Celem jest dostępność przy niższych kosztach utrzymania.
Analiza ABC dzieli pozycje według ich znaczenia wartościowego (zwykle A to największy udział w wartości). Dla pozycji o niskiej istotności często stosuje się prostsze zasady i mniejsze zapasy. To pomaga skupić kontrolę tam, gdzie efekty kosztowe są największe.
Wyższa rotacja oznacza, że zapas szybciej zamienia się w sprzedaż/zużycie, więc mniej kosztuje w utrzymaniu. Niska rotacja sygnalizuje zaleganie towaru i ryzyko strat. W zadaniach egzaminacyjnych niska rotacja zwykle wskazuje na potrzebę ograniczenia zapasu.
Częsty błąd to automatyczne wybieranie "zwiększyć zapas", bo kojarzy się z bezpieczeństwem. Inny błąd to bezrefleksyjne "nie zmieniać nic", czyli status quo. Zdarza się też myślenie skrajne: "skoro rzadko używany, to wyrzucić", bez oceny ryzyka braków.
Najpierw powiąż informacje: "rzadko używany" = wolnorotujący, "kosztowny" = wysokie koszty utrzymania. Następnie wybierz odpowiedź, która zmniejsza koszty bez nieuzasadnionego ryzyka, czyli zwykle redukcję poziomu zapasu, a nie zwiększanie lub całkowite wyzerowanie.
info

Statystycznie 70% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Zapas rzadko używany to zwykle zapas wolnorotujący, który generuje koszty utrzymania (magazynowanie, zamrożony kapitał, ryzyko przestarzenia)."

Materiały:

  • Podręczniki z logistyki i gospodarki magazynowej (temat: koszty zapasów, rotacja)
  • Materiały szkolne z rachunkowości zarządczej (koszty utrzymania zapasów, koszt kapitału)
  • Notatki z metod klasyfikacji zapasów (ABC/XYZ) i ich zastosowań w praktyce

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego