KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2013

PYTANIE NR 26.
Cukiernia Lukier zajmuje się produkcją słodkich bułek i rogali z tych samych materiałów. Na produkcję bułek zużywa dwukrotnie więcej materiału niż na produkcję rogali. Która z metod kalkulacji będzie wykorzystana do ustalenia jednostkowego kosztu wytworzenia?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kalkulację podziałową współczynnikową stosuje się, gdy w jednym procesie powstają różne wyroby, a koszty wspólne trzeba podzielić według współczynników odzwierciedlających np. różne zużycie materiałów.
Informacja o zużyciu "2 razy więcej" wskazuje właśnie na potrzebę współczynnika, a nie na podział prosty ani metody doliczeniowe.

Pełne wyjaśnienie:

W opisie występują dwa kluczowe elementy: (1) bułki i rogale powstają z tych samych materiałów, czyli mają wspólne koszty procesu, oraz (2) zużycie materiałów na bułki jest dwukrotnie większe niż na rogale. To oznacza, że przy ustalaniu kosztu jednostkowego nie można podzielić kosztów "po równo" ani jednym, identycznym kluczem dla obu wyrobów.

Kalkulacja podziałowa współczynnikowa służy do rozliczania kosztów w sytuacji, gdy w ramach tego samego procesu (lub tej samej puli kosztów) wytwarza się różne produkty, a ich "ciężar kosztowy" jest różny. Różnice te ujmuje się poprzez współczynniki przeliczeniowe (np. 2:1 wynikające z materiałochłonności). Dzięki temu koszty wspólne można przypisać do wyrobów proporcjonalnie do ich relatywnego zużycia zasobów.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "Podziałowa prosta" jest typowa dla produkcji jednorodnej (albo dla wyrobów traktowanych jako równoważne), gdy koszt jednostkowy wyznacza się przez prosty podział kosztów przez liczbę jednostek. Tu wyroby nie są równoważne kosztowo, bo zużycie materiałów jest różne.
  • "Doliczeniowa zleceniowa" stosuje się, gdy koszty gromadzi się i rozlicza na konkretne zlecenia/partie o indywidualnym charakterze. Opis wskazuje raczej na powtarzalną produkcję asortymentów, a nie na odrębne zlecenia klientów.
  • "Doliczeniowa asortymentowa" dotyczy kalkulowania kosztu dla poszczególnych asortymentów przy wyodrębnianiu kosztów bezpośrednich i doliczaniu narzutów kosztów pośrednich. W zadaniu nacisk położono na wspólne zużycie materiałów i relację 2:1, co wprost kieruje do współczynników w kalkulacji podziałowej.

W praktyce, jeśli w zadaniu pojawia się informacja typu "wyrób A zużywa 2 razy więcej materiału niż wyrób B", to jest to sygnał, że do podziału kosztów wspólnych potrzebujesz ważenia (współczynnika), a nie prostego podziału.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To metoda ustalania kosztu jednostkowego, gdy koszty dotyczą wspólnego procesu, ale wyroby różnią się "wagą" kosztową. Stosuje się współczynniki (np. 2:1), aby przeliczyć produkcję na jednostki umowne i proporcjonalnie podzielić koszty.
Wskazówką są informacje o nierównym zużyciu zasobów: "dwukrotnie więcej materiału", "różna pracochłonność", "inny ciężar". To sygnał, że produkty nie są równoważne i kosztów nie da się podzielić prosto przez liczbę sztuk.
Podziałowa prosta zakłada jednorodność lub równoważność produktów kosztowo. Gdy jeden wyrób zużywa istotnie więcej materiałów (np. 2 razy), prosty podział kosztów zaniży koszt wyrobu "cięższego" i zawyży koszt "lżejszego".
To koszt przypadający na jedną jednostkę wyrobu gotowego, obejmujący koszty poniesione na jego wytworzenie (zwykle koszty bezpośrednie oraz odpowiednio rozliczone koszty pośrednie). Jest potrzebny m.in. do wyceny zapasów i kalkulacji cen.
Metody podziałowe dzielą koszty procesu na liczbę jednostek produkcji (prosto lub z użyciem współczynników). Metody doliczeniowe przypisują koszty do obiektów (zleceń, asortymentów) przez koszty bezpośrednie i narzuty kosztów pośrednich.
Gdy produkcja ma charakter jednostkowy lub małoseryjny i koszty gromadzi się dla konkretnego zlecenia (np. zamówienie klienta, partia o indywidualnej specyfikacji). Wtedy koszt jednostkowy wynika z kosztów danego zlecenia, a nie z podziału kosztów jednego procesu.
Gdy firma wytwarza różne wyroby (asortymenty), a dla każdego ustala się koszt na podstawie kosztów bezpośrednich oraz doliczenia części kosztów pośrednich według przyjętej stawki lub klucza rozliczeniowego. To podejście typowe przy kalkulacji "na produkt".
Najczęściej myli się: (1) podziałową prostą ze współczynnikową (pominięcie informacji o różnicach zużycia), (2) zleceniową z produkcją powtarzalną, (3) asortymentową z sytuacją kosztów wspólnych procesu. Pomaga szukanie w treści słów: "wspólnie", "różne zużycie", "współczynnik".
Współczynniki ustala się tak, by odzwierciedlały relacje zużycia zasobów (materiałów, robocizny, czasu maszyn). Przykładowo, jeśli wyrób A zużywa 2 razy więcej materiału niż wyrób B, to można przyjąć współczynnik 2 dla A i 1 dla B.
Opanuj rozpoznawanie sytuacji: produkcja jednorodna (podziałowa prosta), różna "waga" produktów (podziałowa współczynnikowa), produkcja na zlecenie (zleceniowa), wiele asortymentów z narzutami (asortymentowa). Ćwicz na krótkich opisach i mapuj je do metody.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Materiały:

  • Podręcznik/kompendium z rachunku kosztów dla technika rachunkowości (dział: kalkulacja podziałowa)
  • Zadania egzaminacyjne z kalkulacji kosztów jednostkowych (produkcja jednorodna i współczynnikowa)
  • Notatki z pojęć: koszt wytworzenia, koszty bezpośrednie i pośrednie, rozliczanie kosztów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego