KWALIFIKACJA LES2 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 7.
Czarcie miotły są charakterystycznym objawem porażenia drzewa przez
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czarcie miotły to charakterystyczne, nadmierne rozgałęzienia i skrócenie pędów, zwykle związane z porażeniem przez patogen. W tym pytaniu objaw ten przypisano "rakowi jodły", dlatego odpowiedź "raka jodły." jest uznana za właściwą; pozostałe choroby dotyczą innych typowych zespołów objawów.

Pełne wyjaśnienie:

Czarcie miotły (tzw. "witches’ brooms") to zaburzenie pokroju polegające na powstawaniu silnie zagęszczonych, krótkopędowych rozgałęzień w jednym miejscu korony lub na pędzie. W praktyce terenowej jest to objaw, który kojarzy się z działaniem czynnika biotycznego (np. patogenu) lub z zaburzeniem fizjologicznym, ale w diagnostyce leśnej najczęściej rozpatruje się go jako symptom chorobowy.

W treści zadania przyjęto, że czarcie miotły są charakterystycznym objawem porażenia drzewa przez "raka jodły". Dlatego odpowiedź "raka jodły." jest traktowana jako poprawna – sprawdza ona umiejętność skojarzenia konkretnego, widocznego w terenie symptomu z jednostką chorobową.

Pozostałe propozycje ("skrętak sosny.", "czyreń sosny.", "rak modrzewia.") są dystraktorami: odwołują się do innych gatunków drzew lub innych typów uszkodzeń i zgnilizn, które w klasycznym ujęciu nie muszą dawać obrazu czarcich mioteł. Typowym błędem na egzaminie jest wybór odpowiedzi na zasadzie skojarzenia gatunku ("sosny" pojawia się częściej w zadaniach) albo na podstawie samej nazwy choroby, bez powiązania jej z konkretnym objawem.

Wskazówka egzaminacyjna: przy pytaniach o objawy najpierw nazwij symptom (tu: czarcie miotły), potem przypomnij sobie, jakie choroby w materiałach szkoleniowych były z nim wiązane, a dopiero na końcu wybierz odpowiedź. To zmniejsza ryzyko działania heurystyki i "strzelania" na podstawie brzmienia nazw.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czarcie miotły to deformacje polegające na powstaniu gęstego "pęku" krótkich, silnie rozgałęzionych pędów w jednym miejscu. W praktyce leśnej traktuje się je jako ważny objaw diagnostyczny, bo często wskazują na działanie czynnika biotycznego (np. patogenu) lub zaburzeń wzrostu.
Szukaj miejsc w koronie lub na gałęziach, gdzie pędy są nietypowo zagęszczone, krótkie i wyrastają wachlarzowo z jednego punktu. Zwykle taki fragment wyraźnie odcina się od reszty korony. Warto obejrzeć też okolice miejsca deformacji pod kątem zrakowaceń i osłabienia przyrostu.
To objaw "widoczny z daleka", który ułatwia wstępne typowanie problemu zdrowotnego drzew. Pozwala szybciej wybrać drzewa do dokładniejszych oględzin, dokumentacji i ewentualnych działań sanitarnych. Na egzaminie często sprawdza się właśnie umiejętność kojarzenia takich symptomów z chorobami.
Nie zawsze. Czarcie miotły mogą być kojarzone z różnymi przyczynami (biotycznymi i abiotycznymi), ale w zadaniach egzaminacyjnych zwykle łączy się je z porażeniem przez określone czynniki biologiczne. Dlatego trzeba analizować kontekst: gatunek drzewa, inne objawy oraz typ choroby wskazany w odpowiedziach.
Najczęściej uczniowie wybierają odpowiedź na podstawie skojarzenia z popularnym gatunkiem (np. sosną) albo mylą nazwy chorób o podobnym brzmieniu. Inny błąd to pomijanie objawu i skupienie się wyłącznie na słowie "rak" lub na nazwie drzewa, bez sprawdzenia, czy dana choroba faktycznie daje czarcie miotły.
Czarcie miotły dotyczą głównie pokroju pędów i korony (zagęszczone rozgałęzienia). Zgnilizny częściej ujawniają się jako rozkład drewna, owocniki grzybów, ubytki i osłabienie struktury pnia. Jeśli w odpowiedziach pojawiają się hasła kojarzone z rozkładem drewna, nie pasują one do typowego obrazu czarcich mioteł.
Najłatwiej dostrzec je, gdy korona jest dobrze widoczna i kontrastuje z otoczeniem. W praktyce zależy to od gatunku (iglaste/liściaste) i warunków obserwacji, ale zasada jest prosta: im lepsza widoczność struktury korony, tym szybciej zauważysz "pęki" nienaturalnych rozgałęzień.
Najczęściej widoczne są w koronie na gałęziach, czasem także na pędach bocznych. Mogą mieć charakter pojedynczych skupień lub pojawiać się w kilku miejscach. Na potrzeby egzaminu kluczowe jest rozpoznanie samego typu deformacji, a nie dokładnej lokalizacji w koronie.
Podobne są zadania typu "objaw → przyczyna" lub "choroba → symptom", np. rozpoznawanie zrakowaceń, zamierania wierzchołków, przebarwień igieł/liści, obecności owocników czy wycieków żywicy. W każdym przypadku liczy się skojarzenie widocznego znaku z właściwą jednostką chorobową.
Skuteczna metoda to fiszki lub tabela: objaw → gatunek → możliwe przyczyny. Uzupełnij to zdjęciami z atlasów chorób i ćwiczeniami terenowymi. Na sprawdzianach staraj się najpierw nazwać objaw (bez patrzenia na odpowiedzi), a dopiero potem dopasować chorobę z listy.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 47% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Czarcie miotły to charakterystyczne, nadmierne rozgałęzienia i skrócenie pędów, zwykle związane z porażeniem przez patogen."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Czarcia miotła" – opis objawu i przykłady przyczyn, https://pl.wikipedia.org/wiki/Czarcia_miot%C5%82a (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (EN): "Witch's broom" – ogólna charakterystyka zjawiska i przyczyny, https://en.wikipedia.org/wiki/Witch%27s_broom (dostęp: 2026-03-02)
  • Wikipedia (EN): "Melampsorella caryophyllacearum" – opis patogenu kojarzonego z objawem czarcich mioteł na jodle, https://en.wikipedia.org/wiki/Melampsorella_caryophyllacearum (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręczniki i atlasy chorób drzew leśnych (dział: objawy i diagnostyka terenowa)
  • Materiały dydaktyczne z fitopatologii leśnej dla techników leśników
  • Ćwiczenia terenowe z rozpoznawania objawów chorób i szkodników

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego