KWALIFIKACJA GIW13 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 18.
Czas wypływu 1 dm3 wody o temperaturze pokojowej z lejka Marsha w czasie jego kalibracji powinien wynosić
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kalibracja lejka Marsha polega na sprawdzeniu, czy dla wody o temperaturze pokojowej czas wypływu określonej objętości mieści się w standardowym zakresie. Wartość 27 ±1 s jest punktem odniesienia do późniejszych pomiarów płuczki; inne czasy oznaczają odchylenie od wymaganego stanu lub procedury.

Pełne wyjaśnienie:

Lejek Marsha służy w praktyce wiertniczej do szybkiej, terenowej oceny "lepkości umownej" cieczy na podstawie czasu wypływu. Ponieważ wynik jest wrażliwy na stan przyrządu i warunki pomiaru, przed użyciem wykonuje się kalibrację na wodzie o temperaturze pokojowej. Taki test nie bada płuczki, tylko sprawdza, czy lejek (wraz z otworem/sitkiem) i sposób pomiaru dają wynik zgodny z przyjętym punktem odniesienia.

Odpowiedź "27 ±1 s" jest poprawna, bo opisuje oczekiwany czas wypływu 1 dm3 wody podczas kalibracji. Tolerancja "±1 s" uwzględnia drobne różnice warunków (np. niewielkie wahania temperatury, sposób rozpoczęcia i zakończenia pomiaru), ale nadal wymaga, aby wynik był bliski wartości wzorcowej.

  • "25 ±1 s" jest zbyt niskie: sugeruje krótszy czas wypływu, co w praktyce mogłoby wynikać np. z innego przyjętego standardu objętości, błędu odczytu czasu lub różnic proceduralnych. W kalibracji takie odchylenie oznacza, że pomiar może nie być porównywalny z wymaganym odniesieniem.
  • "23 ±1 s" jest jeszcze bardziej zaniżone: wskazywałoby na istotną niezgodność względem wartości referencyjnej, a więc duże ryzyko, że późniejsze wyniki płuczki będą systematycznie zafałszowane.
  • "29 ±1 s" jest zbyt wysokie: czas wypływu jest dłuższy niż oczekiwany. W praktyce mogłoby to być mylnie interpretowane jako wzrost lepkości badanej cieczy, podczas gdy problemem byłaby kalibracja/przyrząd lub warunki pomiaru.

Wskazówka egzaminacyjna: pytania o kalibrację lejka Marsha zwykle dotyczą wody (nie płuczki) i podają objętość oraz temperaturę. Należy kojarzyć wartość wzorcową wraz z tolerancją, bo to ona decyduje o poprawności przyrządu i wiarygodności kolejnych pomiarów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Lejek Marsha to prosty przyrząd do szybkiego wyznaczania czasu wypływu cieczy przez standaryzowany otwór. Na wiertni używa się go do orientacyjnej oceny lepkości umownej płuczki i do wychwytywania zmian jej właściwości w trakcie wiercenia.
Woda jest cieczą odniesienia o przewidywalnych właściwościach, więc pozwala sprawdzić przyrząd i procedurę pomiaru. Kalibracja ma wykryć błąd lejka lub sposobu pomiaru, zanim wyniki płuczki zostaną uznane za rzeczywiste zmiany reologii.
W zadaniach egzaminacyjnych i w praktyce laboratoryjnej często podaje się objętość 1 dm3 (1 litr) jako porcję pomiarową. Kluczowe jest, aby zawsze mierzyć tę samą objętość zgodnie z procedurą, bo zmiana objętości zmienia czas wypływu.
Wzrost temperatury zwykle zmniejsza lepkość cieczy, więc skraca czas wypływu. Spadek temperatury działa odwrotnie i czas się wydłuża. Dlatego w pytaniach podkreśla się "temperaturę pokojową", aby wskazać warunki porównywalne dla kalibracji.
To wartość docelowa wraz z tolerancją. Oznacza, że wynik uznaje się za prawidłowy, jeśli mieści się w przedziale od 26 do 28 sekund. Tolerancja uwzględnia drobne różnice warunków pomiaru, ale nadal wymaga zgodności ze standardem kalibracji.
Częste błędy to: niejednakowy sposób napełniania, opóźniony start stopera, niepełne opróżnienie do wymaganej objętości, zabrudzony otwór lub sitko oraz różna temperatura próbki. Każdy z tych czynników może sztucznie skrócić lub wydłużyć czas.
Tak. Osad, zaschnięta płuczka lub częściowe zatkanie otworu powodują większy opór przepływu, przez co czas wypływu rośnie. Dlatego kalibracja na wodzie jest praktycznym testem czystości i drożności oraz poprawności stanowiska pomiarowego.
Najczęściej przed rozpoczęciem serii pomiarów płuczki (np. na początku zmiany), po czyszczeniu przyrządu oraz gdy wyniki nagle przestają być spójne z innymi obserwacjami technologii płuczki. Kalibracja pomaga oddzielić błąd przyrządu od realnej zmiany płuczki.
W praktyce łączy się go z pomiarami gęstości, zawartości piasku, filtracji oraz parametrami reologicznymi z wiskozymetru (jeśli dostępny). Lejek daje szybki sygnał zmiany, ale pełna ocena wymaga zestawu badań kontrolnych.
Najpierw rozpoznaj, czy pytanie dotyczy kalibracji (woda/warunki odniesienia), czy pomiaru płuczki. Potem zapamiętaj wartość wzorcową z tolerancją i sprawdź, czy odpowiedzi mają tę samą postać (wartość ± zakres). Unikaj strzelania "najbliższej" liczby bez standardu.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że kalibracja lejka Marsha polega na sprawdzeniu, czy dla wody o temperaturze pokojowej czas wypływu określonej objętości mieści się w standardowym zakresie.

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z technologii płuczek wiertniczych (badania terenowe i laboratoryjne)
  • Instrukcje stanowiskowe laboratorium wiertniczego dotyczące pomiaru lejkiem Marsha
  • Zestawienie parametrów kontrolnych i kart kontroli jakości przyrządów pomiarowych na wiertni

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego