KWALIFIKACJA DRM4 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 2.
Część przekroju poprzecznego pnia drzewa zaznaczona na rysunku strzałką to
Ilustracja przedstawia przekrój poprzeczny pnia drzewa, co jest typowe dla egzaminów związanych z pracą w stolarstwie.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Biel to zewnętrzna, młodsza strefa drewna pnia, zwykle jaśniejsza od twardzieli i położona bliżej kory. Twardziel jest bardziej wewnętrzna i ciemniejsza, rdzeń leży w samym środku, a łyko należy do części kory i nie jest drewnem właściwym na przekroju.

Pełne wyjaśnienie:

Na przekroju poprzecznym pnia drzewa wyróżnia się kilka charakterystycznych stref. Biel (sapwood) to zewnętrzna część drewna, położona bliżej kory. Jest to strefa młodsza, zwykle jaśniejsza i bardziej "czynna" fizjologicznie w drzewie. W praktyce obróbki drewna biel bywa łatwiej podatna na nasiąkanie i impregnację, co ma znaczenie przy doborze materiału i technologii.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi nie pasują?

  • Łyko nie jest częścią drewna w sensie technologicznym – należy do tkanek przewodzących znajdujących się w obrębie kory (po zewnętrznej stronie w stosunku do drewna). Na schematach przekroju pnia łyko lokalizuje się blisko obwodu, ale poza strefą drewna.
  • Rdzeń to centralna część pnia (najbliżej osi). Jest niewielki i leży w samym środku przekroju, więc jest wybierany błędnie, gdy uczeń automatycznie kojarzy "część pnia" z "centrum".
  • Twardziel to bardziej wewnętrzna strefa drewna, zwykle ciemniejsza, powstająca w miarę starzenia się pnia. Leży bliżej środka niż biel, ale nie jest samym rdzeniem.

Na egzaminie warto zapamiętać prostą regułę: od środka jest rdzeń, dalej strefa wewnętrzna (twardziel), a bliżej kory jest biel; łyko znajduje się w tkankach kory, poza drewnem.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Biel to zewnętrzna, młodsza strefa drewna położona bliżej kory. Zwykle ma jaśniejszą barwę niż twardziel i w drzewie pełni funkcje przewodzące oraz magazynujące. W technologii drewna istotne jest, że często łatwiej chłonie wodę i środki impregnujące.
Biel leży bliżej kory i jest młodszą częścią drewna, często jaśniejszą. Twardziel znajduje się bardziej wewnątrz pnia, zwykle jest ciemniejsza i powstaje w miarę starzenia się drewna. Różnice wpływają m.in. na barwę, trwałość i podatność na impregnację.
Rdzeń to centralna, niewielka część pnia, położona dokładnie w środku przekroju poprzecznego. Na rysunkach jest najbliżej osi pnia. W zadaniach egzaminacyjnych myli się go z innymi strefami, gdy patrzy się tylko na "środek" bez analizy warstw.
Łyko należy do tkanek przewodzących w obrębie kory (po zewnętrznej stronie w stosunku do drewna). Biel jest natomiast częścią drewna (xylem) – leży pod korą, ale nadal w strefie drewna. To różne tkanki i inne miejsce na przekroju.
Najprościej: biel leży bliżej kory niż twardziel i rdzeń. Na schematach często jest zaznaczona jako jaśniejszy pierścień wokół strefy wewnętrznej. Jeśli strzałka wskazuje strefę zewnętrzną drewna (nie samą korę), to najczęściej chodzi o biel.
Tak. W praktyce biel często łatwiej przyjmuje impregnaty niż twardziel, co wpływa na dobór technologii zabezpieczania drewna. Dlatego rozpoznanie udziału bieli w elemencie (np. w tarcicy) pomaga przewidywać skuteczność impregnacji i zachowanie materiału w eksploatacji.
Najczęściej wtedy, gdy uczeń opiera się na intuicji "jaśniejsze = na zewnątrz" bez sprawdzenia położenia względem kory i środka pnia. Błąd pojawia się też, gdy rysunek jest uproszczony lub czarno-biały. Warto analizować układ warstw: środek → rdzeń, dalej twardziel, potem biel.
Na typowym schemacie przekroju można wyróżnić m.in. rdzeń w centrum, strefę drewna wewnętrznego (często twardziel), strefę zewnętrzną drewna (biel) oraz warstwy kory, w których znajduje się m.in. łyko. Dokładny opis zależy od przyjętego rysunku.
Ponieważ różnice między bielą a twardzielą wpływają na właściwości użytkowe surowca: barwę, odporność biologiczną, skłonność do chłonięcia wilgoci i impregnacji oraz zachowanie podczas suszenia. Mechanik-operator powinien rozumieć te różnice przy ocenie materiału i doborze procesu.
Najlepiej ćwiczyć na wielu schematach i zdjęciach przekrojów. Ustal stałą kolejność rozpoznawania: środek (rdzeń) → strefa wewnętrzna (twardziel) → strefa zewnętrzna drewna (biel) → warstwy kory (m.in. łyko). Takie "czytanie od środka" zmniejsza liczbę pomyłek.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 57% zdających egzamin. średnie

Eksperci podkreślają: "Biel to zewnętrzna, młodsza strefa drewna pnia, zwykle jaśniejsza od twardzieli i położona bliżej kory."

Źródła:

  • Encyklopedia PWN – hasło: "biel (drewno)" (definicja i opis pojęcia), https://encyklopedia.pwn.pl/ (wyszukiwanie hasła) – dostęp: 2026-02-18
  • Wikipedia (PL) – "Biel (drewno)" (opis bieli i porównanie z twardzielą), https://pl.wikipedia.org/wiki/Biel_(drewno) – dostęp: 2026-02-18
  • Wikipedia (PL) – "Twardziel" (opis twardzieli i relacji do bieli), https://pl.wikipedia.org/wiki/Twardziel – dostęp: 2026-02-18

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z materiałoznawstwa drzewnego (anatomia drewna, budowa pnia)
  • Atlas/rysunki przekrojów poprzecznych pnia z opisem warstw
  • Notatki i ćwiczenia z rozpoznawania elementów drewna na schematach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego