KWALIFIKACJA ELM6 - WRZESIEŃ 2015

PYTANIE NR 16.
Czujnik optyczny należy podłączyć w taki sposób, aby po zadziałaniu czujnika na wejściu cyfrowym sterownika PLC pojawiło się napięcie + 24 VDC. Który sposób podłączenia czujnika jest prawidłowy?
Ilustracja przedstawia schemat podłączenia czujnika optycznego do sterownika PLC, co jest kluczowe w kontekście egzaminu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Aby po zadziałaniu czujnika na wejściu PLC pojawiło się +24 VDC, wyjście czujnika musi "podawać plus" (typowo układ PNP). Standardowo BN zasila +24 V, BU to 0 V, a BK jest przewodem wyjściowym do wejścia cyfrowego PLC. Pozostały przewód (np. WH) pełni funkcję pomocniczą zależną od czujnika.

Pełne wyjaśnienie:

Warunek zadania brzmi: po zadziałaniu czujnika na wejściu cyfrowym PLC ma pojawić się +24 VDC. Oznacza to, że sygnał z czujnika ma wymuszać stan wysoki przez podanie dodatniego potencjału zasilania na zacisk wejściowy sterownika (względem 0 V).

W praktyce odpowiada temu typowe wyjście PNP (sourcing): po zadziałaniu czujnika na przewodzie wyjściowym pojawia się +24 V, a wejście PLC "widzi" stan 1.

  • BN (brown/brązowy) – typowo zasilanie +24 VDC.
  • BU (blue/niebieski) – typowo zasilanie 0 VDC (masa).
  • BK (black/czarny) – typowo wyjście sygnałowe czujnika (NO/NC zależnie od wersji).
  • WH (white/biały) – często funkcja dodatkowa (np. drugie wyjście, wyjście komplementarne, wejście programujące), ale nie zastępuje podstawowego zasilania BN/BU ani głównego wyjścia BK.

Dlaczego poprawne jest wskazanie z BN=+24 V, BU=0 V, a BK jako wejście PLC? Bo taki układ zapewnia prawidłowe zasilenie czujnika oraz doprowadza sygnał z jego wyjścia na wejście sterownika. Gdy czujnik zadziała i jest w logice "podającej plus", na przewodzie wyjściowym pojawi się +24 V, spełniając warunek zadania.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne?

  • Warianty z BN=0 V i BU=+24 V oznaczają odwrócone zasilanie – w typowym czujniku DC jest to błędne i może uniemożliwić pracę lub grozić uszkodzeniem.
  • Warianty, w których do wejścia PLC prowadzi przewód GY, są niezgodne z typowym przypisaniem przewodów dla czujników 4-żyłowych, gdzie sygnałem jest najczęściej BK (a dodatkowa funkcja bywa na WH).

Wskazówka egzaminacyjna: najpierw ustal wymagany stan na wejściu PLC ("ma być +24 V po zadziałaniu"), potem dopasuj typ wyjścia (PNP) i dopiero na końcu przypisz kolory przewodów do zasilania (BN/BU) oraz sygnału (BK).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Najczęściej w czujnikach DC: BN (brązowy) to +24 V, BU (niebieski) to 0 V, a BK (czarny) jest wyjściem sygnałowym. WH (biały) bywa funkcją dodatkową (np. drugie wyjście lub programowanie) i trzeba to sprawdzić w datasheet.
Najpewniej z karty katalogowej: będzie opis PNP (wyjście podaje +24 V) albo NPN (wyjście zwiera do 0 V). W praktyce warunek "na wejściu PLC ma być +24 V po zadziałaniu" wskazuje na logikę PNP, o ile wejście PLC jest typu standardowego 24 VDC.
Bo wiele wejść PLC 24 VDC interpretuje stan wysoki, gdy na zacisku wejściowym pojawi się napięcie dodatnie względem wspólnej masy (0 V). Takie wymaganie sprawdza, czy umiesz dobrać sposób okablowania, aby czujnik faktycznie wymuszał stan "1" na wejściu.
Typowe błędy to: zamiana zasilania BN i BU, brak wspólnej masy 0 V między czujnikiem a PLC, podłączenie do wejścia niewłaściwego przewodu (np. WH zamiast BK) oraz pomylenie wyjścia PNP z NPN. Skutkiem bywa brak reakcji lub fałszywe stany wejść.
Ustaw pomiar napięcia stałego. Czarną sondę podłącz do 0 V (BU), a czerwoną do przewodu wyjściowego (zwykle BK). Po zadziałaniu czujnika napięcie powinno wzrosnąć w okolice zasilania (np. ~24 V). Jeśli zamiast tego spada do 0 V, może to wskazywać na wyjście NPN.
Nie. W wielu czujnikach WH jest przewodem dodatkowym, ale jego funkcja zależy od modelu: może być drugim wyjściem, wyjściem komplementarnym (NO/NC), wejściem uczenia, blokadą lub przełączaniem trybu. Dlatego w uruchomieniu zawsze należy oprzeć się na schemacie producenta.
W typowym układzie 24 VDC: podaj +24 V na BN, 0 V na BU, a przewód wyjściowy (najczęściej BK) podłącz do wejścia cyfrowego PLC. Wtedy po zadziałaniu czujnika wejście otrzyma +24 V (dla wyjścia PNP).
Wejście PLC ocenia napięcie względem punktu odniesienia (zwykle 0 V). Jeśli czujnik i PLC nie mają wspólnego 0 V, to nawet poprawne "podanie +24 V" może nie być prawidłowo widziane przez wejście. W praktyce BU czujnika i zacisk 0 V zasilacza/PLC muszą być połączone zgodnie ze schematem.
W poprawnie wykonanych instalacjach praktycznie się tego nie stosuje, bo w standardowych czujnikach DC brązowy przewód jest przeznaczony dla +V, a niebieski dla 0 V. Odwrócenie może wynikać z błędnego montażu lub pomylenia przewodów i często skutkuje nieprawidłową pracą albo ryzykiem uszkodzenia.
Ćwicz na schematach: rozpoznawanie BN/BU/BK/WH, dobór PNP/NPN do rodzaju wejść, oraz sprawdzanie sygnału miernikiem. Warto też uczyć się typowych układów: wejście "widzi 1", gdy dostaje +24 V, oraz jak prowadzić wspólne 0 V i ekranowanie/przewody w szafie sterowniczej.
info

Około 51% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że aby po zadziałaniu czujnika na wejściu PLC pojawiło się +24 VDC, wyjście czujnika musi "podawać plus" (typowo układ PNP).

Źródła:

  • PN-EN IEC 60947-5-2:2019-10, Aparatura rozdzielcza i sterownicza niskonapięciowa — Część 5-2: Urządzenia obwodów sterowania i elementy łączeniowe — Czujniki zbliżeniowe
  • IEC 60947-5-2:2019, Low-voltage switchgear and controlgear — Part 5-2: Control circuit devices and switching elements — Proximity switches

Materiały:

  • Dokumentacja techniczna (datasheet) używanego czujnika optycznego – schemat 3/4-przewodowy
  • Dokumentacja sterownika PLC – sposób podłączania wejść 24 VDC (PNP/NPN, COM, grupy wejść)
  • Materiały szkoleniowe z automatyki przemysłowej: czujniki 24 VDC i wejścia/wyjścia PLC

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego