KWALIFIKACJA MOT2 + MOT5 + MOT6 - CZERWIEC 2010

PYTANIE NR 20.
Czujnik prędkości kątowej i przyspieszenia poprzecznego jest elementem układu
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czujnik prędkości kątowej (yaw rate) i przyspieszenia poprzecznego mierzy rzeczywisty ruch nadwozia w zakręcie. Te informacje są kluczowe dla układu stabilizacji toru jazdy, który porównuje je z zamiarem kierowcy i w razie potrzeby przyhamowuje wybrane koła oraz ogranicza moment napędowy.

Pełne wyjaśnienie:

Układ ESP (często spotykany też pod nazwą ESC) odpowiada za stabilizację toru jazdy w sytuacjach, gdy pojazd zaczyna zachowywać się inaczej niż "zamierza" kierowca na podstawie skrętu kierownicy. Aby to ocenić, sterownik potrzebuje danych o rzeczywistym ruchu nadwozia:

  • prędkość kątowa (yaw rate) – informuje, jak szybko pojazd obraca się wokół osi pionowej,
  • przyspieszenie poprzeczne – opisuje obciążenie boczne w zakręcie.

Dlatego czujnik prędkości kątowej i przyspieszenia poprzecznego jest typowym elementem systemu ESP. Na podstawie tych sygnałów (oraz m.in. kąta skrętu kierownicy i prędkości kół) system może wykryć tendencję do nadsterowności lub podsterowności i skorygować tor jazdy, najczęściej przez selektywne przyhamowanie jednego lub kilku kół, a czasem także przez redukcję momentu napędowego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • ABS koncentruje się na zapobieganiu blokowaniu kół podczas hamowania. Kluczowe są tu czujniki prędkości obrotowej kół, a nie czujniki yaw rate i przyspieszeń bocznych.
  • ASR (kontrola trakcji) ogranicza poślizg kół napędzanych podczas przyspieszania. Również bazuje głównie na prędkościach kół i sterowaniu momentem/hamulcami, ale nie wymaga typowo czujnika prędkości kątowej i przyspieszenia poprzecznego jako podstawowego elementu.
  • AGR nie jest standardowym, powszechnie stosowanym skrótem nazwy układu odpowiadającego za stabilizację toru jazdy w kontekście tego zestawu odpowiedzi, więc nie pasuje do opisu czujnika dynamiki pojazdu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się pomiary "ruchu nadwozia w zakręcie" (yaw rate, przyspieszenie poprzeczne), najczęściej chodzi o system stabilizacji toru jazdy (ESP/ESC), a nie o ABS czy samą kontrolę trakcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Czujnik prędkości kątowej (yaw rate) mierzy, jak szybko pojazd obraca się wokół osi pionowej, czyli jak "skręca" całe nadwozie. Jest to podstawowy sygnał dla systemów stabilizacji toru jazdy (ESP/ESC), które wykrywają poślizg i korygują tor poprzez hamowanie wybranych kół.
Przyspieszenie poprzeczne to przyspieszenie działające na pojazd w bok podczas jazdy po łuku. Wykorzystuje je głównie ESP/ESC do oceny, czy auto jedzie zgodnie z zamiarem kierowcy. Wysokie wartości występują np. w zakrętach i manewrach omijania przeszkody.
ABS zapobiega blokowaniu kół podczas hamowania i opiera się przede wszystkim na czujnikach prędkości obrotowej kół. Czujnik yaw rate opisuje ruch nadwozia (obrót pojazdu), co jest kluczowe dla stabilizacji toru jazdy w ESP/ESC, a nie dla samej kontroli blokowania kół.
Typowe objawy to zapalona kontrolka ESP/ESC, zapis błędów w sterowniku oraz wyłączenie lub ograniczenie działania stabilizacji toru jazdy. Czasem pojawia się też brak współpracy systemów powiązanych. Diagnozę potwierdza się testerem, odczytem parametrów i procedurami producenta.
Część czujników może być wspólna (np. prędkości kół), ale ESP/ESC zwykle wymaga dodatkowo czujników opisujących ruch nadwozia, takich jak yaw rate i przyspieszenie poprzeczne. ASR (kontrola trakcji) koncentruje się na poślizgu kół napędzanych, więc te czujniki nie są dla niej kluczowe.
Gdy mowa o blokowaniu kół podczas hamowania, pulsowaniu pedału i czujnikach prędkości kół – najczęściej chodzi o ABS. Gdy pojawiają się pojęcia: stabilizacja toru jazdy, nadsterowność/podsterowność, yaw rate, przyspieszenie poprzeczne – to typowe dla ESP/ESC.
Najczęściej montuje się go w okolicy środka pojazdu i nisko (np. w tunelu środkowym lub w pobliżu konsoli), aby poprawnie "czuł" ruch nadwozia. Dokładne miejsce i sposób mocowania zależą od producenta; przy diagnostyce ważne jest, by element był sztywno zamocowany i nieuszkodzony.
W wielu pojazdach po wymianie lub po pracach przy podwoziu może być wymagana adaptacja/kalibracja czujnika w testerze diagnostycznym. Zależy to od konstrukcji i procedur producenta. Brak kalibracji może skutkować błędami w sterowniku i dezaktywacją funkcji stabilizacji.
ESP/ESC zwykle korzysta m.in. z czujników prędkości kół (wspólnych z ABS), czujnika kąta skrętu kierownicy oraz informacji o ciśnieniu hamowania. Dzięki temu może porównać zamiar kierowcy (skręt) z rzeczywistym zachowaniem auta (yaw rate i przyspieszenia) i dobrać interwencję.
Najlepiej uczyć się "mapą skojarzeń": ABS = hamowanie i brak blokowania kół; ASR = ograniczanie poślizgu przy ruszaniu; ESP/ESC = stabilizacja toru jazdy i czujniki ruchu nadwozia (yaw rate, przyspieszenie poprzeczne). Ćwicz też rozpoznawanie czujników po nazwie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 45% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że czujnik prędkości kątowej (yaw rate) i przyspieszenia poprzecznego mierzy rzeczywisty ruch nadwozia w zakręcie.

Źródła:

  • Bosch Mobility, "Electronic Stability Program (ESP)" (opis działania i czujników), https://www.bosch-mobility.com/en/solutions/safety/electronic-stability-program-esp/ - dostęp 2026-02-18
  • Robert Bosch GmbH, "ESP system" (materiał encyklopedyczny dot. czujników: yaw rate i przyspieszenie poprzeczne), https://en.wikipedia.org/wiki/Electronic_stability_control - dostęp 2026-02-18
  • National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA), "Electronic Stability Control (ESC)", https://www.nhtsa.gov/electronic-stability-control-esc - dostęp 2026-02-18

Materiały:

  • Instrukcje serwisowe producentów pojazdów (opis działania ESC/ESP i procedury diagnostyczne)
  • Materiały szkoleniowe dostawców układów hamulcowych i stabilizacji (np. opracowania techniczne o ESP/ESC)
  • Podręczniki do diagnostyki mechatronicznych układów hamulcowych i bezpieczeństwa czynnego

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego