KWALIFIKACJA ELE3 + ELE4 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 7.
Czynnik chłodniczy w sprężarkowym układzie chłodniczym pobiera ciepło podczas
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Czynnik chłodniczy pobiera ciepło wtedy, gdy odparowuje (zmienia stan z ciekłego na gazowy) w parowniku. Energia potrzebna do przemiany fazowej jest "zabierana" z chłodzonego medium. Skraplanie/kondensacja to oddawanie ciepła, a sprężanie głównie podnosi ciśnienie i temperaturę.

Pełne wyjaśnienie:

W sprężarkowym układzie chłodniczym kluczowe jest rozróżnienie, kiedy czynnik chłodniczy pobiera ciepło, a kiedy je oddaje. Pobór ciepła zachodzi podczas odparowania czynnika w parowniku. W tym miejscu czynnik (zwykle jako mieszanina ciecz–para lub ciecz blisko stanu nasycenia) przechodzi w stan gazowy. Do tej przemiany potrzebna jest energia, czyli ciepło parowania, które jest pobierane z otoczenia: powietrza w klimatyzatorze, wody w wymienniku, solanki w pompie ciepła itp.

Odpowiedź "skraplania" jest nieprawidłowa, ponieważ skraplanie zachodzi w skraplaczu i wiąże się z oddawaniem ciepła do otoczenia (np. na zewnątrz budynku lub do obiegu wody). Podobnie odpowiedź "kondensacji" opisuje to samo zjawisko co skraplanie: przejście pary w ciecz w wyniku chłodzenia i oddania ciepła. Odpowiedź "sprężania" także nie pasuje: sprężarka wykonuje pracę nad czynnikiem, podnosząc jego ciśnienie (zwykle także temperaturę), ale nie jest to etap, w którym układ "zbiera" ciepło z chłodzonego miejsca.

Wskazówka egzaminacyjna: zapamiętaj prostą regułę — parownik = parowanie = pobór ciepła, a skraplacz = skraplanie/kondensacja = oddawanie ciepła. Sprężarka i element rozprężny służą głównie do zmiany parametrów czynnika (ciśnienia/temperatury), aby te dwa procesy mogły zachodzić w odpowiednich warunkach.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Oznacza to, że aby zmienić stan z ciekłego na gazowy, czynnik potrzebuje energii (ciepła parowania). Tę energię zabiera z chłodzonego otoczenia w parowniku, przez co temperatura medium (np. powietrza) spada.
Odparowanie zachodzi w parowniku. To wymiennik ciepła, w którym czynnik chłodniczy odbiera ciepło od chłodzonego medium i przechodzi w parę (zwykle do pary przegrzanej na wyjściu z parownika).
Skraplanie (kondensacja) polega na przejściu czynnika z pary do cieczy. Taka przemiana wymaga oddania ciepła do otoczenia, więc zachodzi w skraplaczu, a nie po stronie chłodzonej.
W praktyce chłodniczej terminy są używane zamiennie: oba opisują przemianę pary w ciecz w skraplaczu wraz z oddaniem ciepła. Na testach trzeba pamiętać, że oba procesy dotyczą tej samej fazy cyklu.
Sprężarka zasysa parę czynnika z parownika i spręża ją, podnosząc ciśnienie (i zwykle temperaturę). Dzięki temu czynnik może oddać ciepło w skraplaczu. Sprężarka nie jest elementem, w którym układ odbiera ciepło od chłodzonego medium.
Podczas odparowania w warunkach bliskich nasycenia temperatura czynnika jest w przybliżeniu stała (dla danego ciśnienia). Dopiero po całkowitym odparowaniu może pojawić się przegrzanie, czyli wzrost temperatury pary.
Typowe objawy to mniejsza wydajność chłodzenia, nietypowo niskie ciśnienie ssania, nieprawidłowe przegrzanie oraz nierównomierne oszronienie parownika. Przyczyną może być np. niedobór czynnika, zabrudzenie wymiennika lub słaby przepływ powietrza.
Zawór rozprężny lub kapilara obniża ciśnienie czynnika przed parownikiem. Niższe ciśnienie oznacza niższą temperaturę nasycenia, dzięki czemu czynnik może odparowywać w parowniku i skutecznie pobierać ciepło z chłodzonego medium.
Najczęściej myli się parownik ze skraplaczem oraz uznaje sprężarkę za miejsce "wytwarzania chłodu". Pomaga reguła: parownik pobiera ciepło (parowanie), skraplacz oddaje ciepło (skraplanie), a sprężarka zmienia parametry czynnika.
Wyszukaj w pamięci etap przemiany fazowej ciecz→para: to zawsze wiąże się z poborem ciepła. W obiegu sprężarkowym ten etap to odparowanie w parowniku. Pozostałe etapy: sprężanie i skraplanie nie odpowiadają za odbiór ciepła z chłodzonego miejsca.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 70% zdających egzamin. średnio łatwe

Specjaliści zwracają uwagę: "Czynnik chłodniczy pobiera ciepło wtedy, gdy odparowuje (zmienia stan z ciekłego na gazowy) w parowniku."

Źródła:

  • Wikipedia (PL): "Obieg chłodniczy" – opis obiegu sprężarkowego i roli parownika/skraplacza, https://pl.wikipedia.org/wiki/Obieg_ch%C5%82odniczy (dostęp: 2026-03-01)
  • Engineering ToolBox: "Refrigeration Cycle" – ogólny opis etapów cyklu (evaporation/condensation/compression), https://www.engineeringtoolbox.com/refrigeration-cycle-d_200.html (dostęp: 2026-03-01)
  • Wikipedia (PL): "Parowanie" – informacja o poborze ciepła utajonego podczas parowania, https://pl.wikipedia.org/wiki/Parowanie (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręcznik do chłodnictwa i klimatyzacji omawiający obieg sprężarkowy
  • Materiały producentów (np. poradniki dot. obiegu chłodniczego i elementów układu)
  • Schematy i wykresy log(p)-h lub p-h dla obiegu sprężarkowego (do utrwalenia procesów)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego