KWALIFIKACJA EKA4 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 14.
Czynniki wpływające na elastyczność popytu na dane dobro to
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Elastyczność popytu opisuje, jak silnie zmienia się wielkość popytu pod wpływem zmian wybranych zmiennych.
Najczęściej analizuje się wpływ ceny (elastyczność cenowa) oraz dochodu (elastyczność dochodowa). "Podaż" i "popyt" nie są tu właściwymi "czynnikami" w tym ujęciu.

Pełne wyjaśnienie:

Elastyczność popytu to miara wrażliwości wielkości popytu na zmianę określonego czynnika. W praktyce ekonomicznej najczęściej bada się dwa klasyczne przypadki:

  • Elastyczność cenową popytu – pokazuje, jak zmieni się ilość kupowanego dobra, gdy zmieni się jego cena (przy założeniu pozostałych warunków niezmienionych).
  • Elastyczność dochodową popytu – pokazuje, jak reaguje popyt na zmianę dochodu konsumenta.

Dlatego odpowiedź "cena i dochód" jest właściwa: wskazuje dwie typowe zmienne, względem których opisuje się elastyczność popytu.

Dlaczego pozostałe propozycje są niepoprawne w takim sformułowaniu? Odpowiedź "cena i popyt" miesza pojęcia: popyt jest wielkością, której wrażliwość mierzymy, a nie czynnikiem wyjaśniającym elastyczność w tym podstawowym ujęciu. Podobnie "cena i podaż" wprowadza stronę podażową rynku; podaż wpływa na równowagę rynkową, ale nie jest standardową zmienną, względem której definiuje się podstawowe miary elastyczności popytu. Z kolei "dochód i podaż" pomija cenę, która jest kluczowym czynnikiem przy najczęściej omawianej elastyczności cenowej.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w pytaniu pada "elastyczność popytu", to najpierw ustal, względem czego ma być mierzona (cena, dochód, cena innego dobra). Gdy odpowiedzi zawierają pojęcia "popyt" lub "podaż" jako rzekome czynniki, często jest to pułapka terminologiczna.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Elastyczność popytu to miara tego, jak zmienia się ilość kupowanego dobra, gdy zmienia się wybrany czynnik (np. cena lub dochód). Wysoka elastyczność oznacza silną reakcję popytu, a niska – słabą. W praktyce najczęściej omawia się elastyczność cenową i dochodową.
Najczęściej spotkasz: elastyczność cenową (reakcja popytu na zmianę ceny), dochodową (reakcja na zmianę dochodu) oraz krzyżową (reakcja na zmianę ceny innego dobra, np. substytutu). W zadaniach szkolnych zwykle chodzi o cenę i dochód.
Cena jest podstawową zmienną, względem której bada się reakcję konsumentów: gdy cena rośnie, zwykle kupuje się mniej, a gdy spada – więcej. Elastyczność pokazuje, jak silna jest ta reakcja. Dla dóbr koniecznych reakcja bywa słabsza, a dla luksusowych lub łatwo zastępowalnych – silniejsza.
Dochód wpływa na możliwości zakupowe konsumenta. Elastyczność dochodowa opisuje, czy wraz ze wzrostem dochodu popyt rośnie (np. dobra wyższego rzędu), czy może maleje (np. dobra gorsze). W praktyce pomaga to prognozować sprzedaż przy zmianach wynagrodzeń lub koniunktury.
W podstawowym ujęciu nie traktuje się podaży jako czynnika, względem którego definiuje się elastyczność popytu. Podaż wpływa na sytuację rynkową i poziom cen, ale elastyczność popytu opisuje reakcję kupujących na zmianę ceny, dochodu lub cen innych dóbr. Dlatego "podaż" bywa pułapką w testach.
Elastyczny popyt oznacza, że nawet niewielka zmiana czynnika (najczęściej ceny) powoduje dużą zmianę ilości kupowanego dobra. Typowo dotyczy to dóbr, które można łatwo zastąpić, nie są niezbędne lub stanowią większy udział w wydatkach konsumenta.
W szerszym ujęciu znaczenie mają m.in. dostępność substytutów, stopień konieczności dobra, udział wydatku w budżecie, czas reakcji (krótki vs długi okres) oraz przyzwyczajenia konsumentów. Na egzaminach warto rozróżniać: co jest determinantą popytu, a co jest miarą jego reakcji.
Determinanty popytu to czynniki, które przesuwają krzywą popytu (np. dochód, gusty, ceny dóbr powiązanych). Elastyczność popytu to miara siły reakcji na zmianę konkretnej zmiennej. W testach uważaj, aby nie wybierać "popytu" jako czynnika – to zwykle błąd pojęciowy.
Najczęstsze błędy to mylenie "popytu" z "czynnikami popytu", automatyczne łączenie popytu z podażą (bo oba pojęcia występują razem) oraz nieuwzględnianie, względem czego mierzona jest elastyczność. Pomaga prosta kontrola: elastyczność zawsze odnosi popyt do zmiany jakiejś zmiennej.
Najpierw rozpoznaj, czy pytanie dotyczy elastyczności cenowej, dochodowej czy krzyżowej. Potem wybierz odpowiedź, w której występują odpowiednie zmienne (najczęściej cena i dochód). Odrzucaj opcje, które zawierają "popyt" lub "podaż" jako rzekome czynniki, jeśli nie ma dodatkowego doprecyzowania.
info

Statystycznie 64% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: ""Podaż" i "popyt" nie są tu właściwymi "czynnikami" w tym ujęciu."

Źródła:

  • OpenStax, "Microeconomics 2e", Chapter 5: Elasticity (Price Elasticity of Demand; Income Elasticity) https://openstax.org/details/books/microeconomics-2e - accessed 2026-03-01
  • Khan Academy, Economics: "Price elasticity of demand" (materiał o elastyczności cenowej popytu) https://www.khanacademy.org/economics-finance-domain/microeconomics/elasticity-tutorial - accessed 2026-03-01
  • Wikipedia (PL), "Elastyczność cenowa popytu" https://pl.wikipedia.org/wiki/Elastyczno%C5%9B%C4%87_cenowa_popytu - dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Podstawy mikroekonomii: rozdziały o popycie i elastyczności
  • Kursy online (mikroekonomia – elastyczność popytu)
  • Zadania maturalne/egzaminacyjne z ekonomii dotyczące elastyczności

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego