KWALIFIKACJA ELM6 - CZERWIEC 2016 (test 2)

PYTANIE NR 30.
Dla którego stanu logicznego czujników C1, C2, C3 spełniony jest warunek przejścia z kroku 3 do kroku 4?
Ilustracja przedstawia schemat logiczny, który jest częścią egzaminu zawodowego dla technika mechatronika w kwalifikacji E19.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Warunek przejścia z kroku 3 do kroku 4 jest spełniony tylko dla takiej kombinacji wejść, która dokładnie odpowiada wymaganiom logicznym przejścia (aktywne wymagane sygnały i nieaktywne sygnały zanegowane). Z podanych zestawów jedynie C1 = 0, C2 = 1, C3 = 1 spełnia ten warunek jednocześnie.

Pełne wyjaśnienie:

W sekwencyjnych algorytmach sterowania (np. SFC/GRAFCET) przejście między krokami następuje wtedy, gdy spełniony jest warunek przejścia zbudowany ze stanów wejść (tu: czujników C1, C2, C3). Warunek ten jest funkcją logiczną: może wymagać jednoczesnej obecności sygnałów (koniunkcja), dopuszczać alternatywy (alternatywa) oraz zawierać negacje (wymóg, aby jakiś sygnał był w stanie 0).

Aby wskazać poprawny zestaw stanów:

  • Najpierw identyfikuje się, które czujniki muszą być aktywne (stan 1), a które muszą być nieaktywne (stan 0), aby przejście 3→4 mogło się uaktywnić.
  • Następnie porównuje się to wymaganie z odpowiedziami. Poprawna odpowiedź musi spełniać wszystkie składowe warunku jednocześnie, bo przejście nie "zadziała częściowo".

Odpowiedź "C1 = 0, C2 = 1, C3 = 1" jest zgodna z typową logiką przejścia, w której wymagane są dwa sygnały w stanie 1 oraz jeden sygnał w stanie 0 (negacja). Pozostałe zestawy odpadają, ponieważ w każdym z nich co najmniej jeden wymagany stan wejścia ma wartość przeciwną:

  • "C1 = 0, C2 = 1, C3 = 0" nie spełnia wymogu aktywności C3 (C3 ma 0).
  • "C1 = 1, C2 = 0, C3 = 1" narusza warunek braku sygnału C1 oraz dodatkowo nie spełnia aktywności C2.
  • "C1 = 1, C2 = 0, C3 = 0" nie spełnia jednocześnie kilku warunków (C1 ma 1, C2 ma 0 i C3 ma 0).

Wskazówka egzaminacyjna: przy takich pytaniach warto mentalnie zrobić szybki "checklist": (1) które wejścia mają mieć 1, (2) które mają mieć 0, (3) czy odpowiedź spełnia wszystko naraz. To ogranicza pomyłki wynikające z przeoczenia negacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Warunek przejścia to funkcja logiczna wejść (np. czujników), która musi być spełniona, aby sterowanie przeszło z jednego kroku do następnego. Dopóki warunek nie jest prawdziwy, sekwencja pozostaje w bieżącym kroku, nawet jeśli czas płynie.
Należy znaleźć opis przejścia 3→4 na schemacie/diagramie i odczytać, jakie stany wymagane są dla C1, C2 i C3. Potem porównać je z odpowiedziami i wybrać zestaw, który spełnia wszystkie wymagania jednocześnie.
Wiele przejść zawiera negację sygnału, np. wymóg "brak detekcji", "brak krańcówki", "brak alarmu". Wtedy spełnienie przejścia oznacza, że dany czujnik ma pozostać nieaktywny (0), a aktywne mają być tylko inne sygnały.
Zwykle nie. To zadanie z logiki: sprawdzasz, czy konkretna kombinacja stanów 0/1 spełnia funkcję logiczną przejścia. Najbardziej "obliczeniową" częścią bywa ewentualne zrobienie mini-tabeli prawdy lub sprawdzenie kolejnych warunków po kolei.
Najczęściej: pominięcie negacji (np. przeoczenie, że C1 ma być równe 0), mylenie znaczenia 0/1 dla danego czujnika (NO/NC), oraz sprawdzanie tylko jednego sygnału zamiast całego warunku. Pomaga kontrola "wszystko naraz".
Ułóż listę wymagań: które czujniki mają być w stanie 1 i które w stanie 0. Następnie "odhaczaj" każde wymaganie na wybranej odpowiedzi. Jeśli choć jedno się nie zgadza, odpowiedź odpada. To działa szczególnie dobrze przy warunkach typu AND.
Oznacza to, że funkcja logiczna przejścia jest prawdziwa tylko w tym jednym przypadku (lub w tej grupie przypadków). Jeśli w zadaniu jest tylko jedna poprawna odpowiedź, to spośród podanych kombinacji tylko jedna odpowiada dokładnie warunkowi przejścia 3→4.
Podczas uruchamiania maszyny, usuwania usterek i diagnostyki PLC. Gdy sekwencja "stoi" na kroku, sprawdza się, czy spełniony jest warunek przejścia: czy odpowiednie czujniki zmieniły stan oraz czy nie blokuje ich np. sygnał bezpieczeństwa.
Typowo są to krańcówki, czujniki położenia, czujniki obecności detalu, potwierdzenia siłownika (wysunięty/wsunięty), sygnały gotowości napędu oraz warunki bezpieczeństwa (np. brak awarii). Często łączy się je logiką AND/OR.
Tak. Zależy to m.in. od typu wyjścia (NO/NC), sposobu podłączenia i logiki wejścia sterownika. Dlatego na schematach i w programie trzeba konsekwentnie trzymać się definicji: co oznacza "1" (aktywny) i "0" (nieaktywny) dla danego sygnału.
info

Statystycznie 45% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Z podanych zestawów jedynie C1 = 0, C2 = 1, C3 = 1 spełnia ten warunek jednocześnie."

Źródła:

  • IEC 61131-3:2013, Programmable controllers — Part 3: Programming languages (Sequential Function Chart/SFC – opis języka i idei sekwencji krokowej)
  • IEC 60848:2013, Specification language GRAFCET for sequential function charts (pojęcia: krok, przejście, warunek przejścia)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne o logice boolowskiej (tabele prawdy, prawa de Morgana)
  • Podręczniki i kursy PLC dotyczące języka SFC (Sequential Function Chart)
  • Ćwiczenia z czytania schematów sekwencyjnych i warunków przejść (krok–przejście)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego