W pomiarach sytuacyjnych metodą ortogonalną (domiarów prostokątnych) położenie szczegółu terenowego wyznacza się względem linii odniesienia (np. odcinka ciągu pomiarowego) przez:
- odłożenie odciętej wzdłuż linii odniesienia (położenie punktu rzutu),
- wykonanie dętego domiaru prostopadłego (domiaru prostokątnego) do mierzonego szczegółu.
Ograniczenie "domiar prostokątny nie większy niż 25 m" wiąże się z praktyczną kontrolą dokładności i geometrii pomiaru: im dłuższy domiar prostopadły, tym bardziej rośnie wpływ błędów pomiaru i trudniej zachować wymaganą dokładność sytuacyjną.
Odpowiedź "Pomnik." jest poprawna, ponieważ pomnik w typowej klasyfikacji traktuje się jako szczegół punktowy (obiekt o małej rozciągłości w planie), który można jednoznacznie reprezentować pojedynczym punktem pomiarowym. Dla takich szczegółów metoda domiarów prostokątnych jest naturalna i właśnie dla nich podaje się praktyczne limity długości domiaru.
Pozostałe propozycje są mniej trafne, bo:
- "Skwer." to najczęściej szczegół powierzchniowy (obszar). Do jego opisu potrzeba zwykle serii punktów granicznych, a nie pojedynczego domiaru do jednego punktu; sama nazwa nie wskazuje jednego jednoznacznego punktu pomiarowego.
- "Grobla." jest z reguły obiektem liniowym (o osi i krawędziach), więc poprawny pomiar wymaga wyznaczenia przebiegu (kilku punktów) i często innego doboru metody, a nie pojedynczego domiaru prostopadłego do "całego obiektu".
- "Tama." to obiekt inżynierski o znacznej rozciągłości (liniowej i powierzchniowej). Podobnie jak przy grobli, opis sytuacyjny opiera się na szeregu punktów charakterystycznych, a nie na jednym domiarze prostokątnym.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się limit długości domiaru w metodzie ortogonalnej, najpierw oceń, czy wskazany szczegół da się sensownie opisać jako punktowy. Jeśli to obiekt liniowy lub powierzchniowy, pojedynczy domiar zwykle nie jest właściwym opisem i taka odpowiedź bywa dystraktorem.
