KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2020

PYTANIE NR 2.
Dla której z maszyn właściwy jest przedstawiony cykl pracy podczas wykonywania robót ziemnych?
Ilustracja przedstawia schemat cyklu pracy maszyny budowlanej, prawdopodobnie zgarnarki, używanej do robót ziemnych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Cykl roboczy zgarniarki obejmuje zwykle: napełnianie czaszy (załadunek urobku), przejazd z ładunkiem, rozładunek/rozścielanie oraz powrót jałowy. Taka sekwencja (ładowanie + transport + wysyp) jest typowa dla zgarniarki, a nie dla równiarki czy spycharki; koparka głównie urabia i ładuje, bez przewozu na dystans.

Pełne wyjaśnienie:

W pytaniu trzeba dopasować przedstawiony cykl pracy do maszyny robót ziemnych. Dla zgarniarki charakterystyczny jest cykl obejmujący kilka następujących po sobie etapów:

  • załadunek/napełnianie – pobranie urobku do czaszy (często z jednoczesnym urabianiem),
  • transport – przejazd z urobkiem do miejsca wbudowania lub odkładu,
  • rozładunek – opróżnienie czaszy i często rozścielenie materiału warstwą,
  • powrót jałowy – powrót do strefy urabiania po kolejny ładunek.

Taka sekwencja (pobranie + przewóz + wysyp + powrót) jest typowym "zamkniętym" cyklem dla zgarniarki, ponieważ ta maszyna łączy w sobie funkcję urabiania/ładowania oraz przewozu urobku w ramach jednego przejazdu.

Odpowiedź "spycharki" nie pasuje, bo spycharka najczęściej przemieszcza grunt pchaniem na krótkich odległościach, bez etapu załadunku do zbiornika i bez rozładunku z czaszy. Odpowiedź "równiarki" jest błędna, ponieważ równiarka służy głównie do profilowania i wyrównywania (kształtowania niwelety, skarp, rozścielania cienkich warstw), a jej praca nie polega na cyklu przewozu urobku. Odpowiedź "koparki" także nie jest właściwa: koparka wykonuje cykl urabiania i załadunku (nabieranie–obrót–wysyp do środka transportu–powrót łyżki), ale z zasady nie realizuje samodzielnie etapu transportu urobku na dystans w ramach jednego cyklu maszyny.

Na egzaminie warto zapamiętać: jeśli na schemacie widać wyraźnie przejazd z ładunkiem oraz powrót bez ładunku wraz z etapem napełniania i opróżniania czaszy, to najczęściej wskazuje to na zgarniarkę.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Cykl pracy to powtarzalna sekwencja czynności roboczych, które maszyna wykonuje, aby zrealizować zadanie. Zwykle obejmuje operację roboczą (np. urabianie/napełnianie), przemieszczenie (transport lub dojazd), operację końcową (np. rozładunek/rozścielanie) i powrót do startu cyklu.
Najczęściej wyróżnia się: napełnianie czaszy (załadunek urobku), przejazd z ładunkiem do miejsca wbudowania/odkładu, rozładunek (często z rozścielaniem warstwy) oraz powrót jałowy po kolejny ładunek. To połączenie ładowania i przewozu jest kluczową cechą zgarniarki.
Ponieważ zgarniarka jest maszyną, która w jednym cyklu nie tylko pobiera grunt do czaszy, ale też przewozi go na określoną odległość i następnie go wysypuje. W wielu technologiach robót ziemnych ogranicza to potrzebę użycia oddzielnego środka transportu dla części zadań.
Nie w typowym ujęciu. Spycharka pracuje głównie przez pchanie i zrywanie gruntu, a jej "cykl" to raczej dojazd, pchanie na krótkim dystansie, zrzut/rozplantowanie i cofnięcie. Nie ma etapu napełniania i opróżniania czaszy, więc schemat z transportem ładunku zwykle nie pasuje.
W cyklu koparki zwykle widać: nabieranie łyżką, obrót wysięgnika, wysyp do środka transportu i powrót łyżki. W cyklu zgarniarki kluczowy jest przejazd z ładunkiem i rozładunek z czaszy. Jeśli schemat pokazuje wyraźny odcinek jazdy z urobkiem, to częściej wskazuje na zgarniarkę.
Równiarka służy przede wszystkim do profilowania i wyrównywania podłoża oraz warstw konstrukcyjnych drogi: nadawania spadków, kształtowania niwelety, rozprowadzania materiału cienkimi warstwami i utrzymania dróg. Zwykle nie realizuje cyklu "załadunek–transport–rozładunek", dlatego takie schematy rzadko jej dotyczą.
Zgarniarkę rozważa się, gdy da się efektywnie połączyć urabianie z transportem na umiarkowanych odległościach i jest możliwość bezpośredniego rozścielania urobku. W praktyce decyzja zależy m.in. od rodzaju gruntu, odległości przewozu, warunków terenowych i wymaganej dokładności robót.
Typowe pomyłki to: sugerowanie się samą nazwą maszyny zamiast etapami cyklu, mylenie "transportu" z "przemieszczeniem roboczym" (np. pchaniem), ignorowanie etapu powrotu jałowego oraz automatyczne wybieranie koparki, bo jest najczęściej kojarzona z robotami ziemnymi.
Nie. "Cykl pracy" jest pojęciem ogólnym, ale jego etapy zależą od funkcji maszyny. Dla koparki kluczowy jest cykl roboczy łyżki i obrotu, dla spycharki cykl dojazdu i pchania, a dla zgarniarki cykl napełniania–jazdy z ładunkiem–rozładunku–powrotu. Na rysunku trzeba rozpoznać te różnice.
Ucz się przez porównywanie: funkcja maszyny, typowe zastosowanie, element roboczy i charakterystyczny cykl. Pomaga tabela: koparka (urabia i ładuje), spycharka (spycha i zrywa), równiarka (profiluje), zgarniarka (pobiera i przewozi). Ćwicz też rozpoznawanie schematów pracy na rysunkach.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Eksperci podkreślają: "Cykl roboczy zgarniarki obejmuje zwykle: napełnianie czaszy (załadunek urobku), przejazd z ładunkiem, rozładunek/rozścielanie oraz powrót jałowy."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu maszyn do robót ziemnych (cykle robocze i zastosowanie)
  • Instrukcje obsługi/DTR producentów zgarniarki, spycharki, równiarki i koparki (opis pracy i sekwencji czynności)
  • Materiały dydaktyczne szkół/CKZ dla kwalifikacji BUD.13: charakterystyka maszyn i technologii robót ziemnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego