KWALIFIKACJA INF1 + INF2 + INF8 - CZERWIEC 2011

PYTANIE NR 2.
Dla przypadku przedstawionego na rysunku I prawo Kirchhoffa ma postać:
Ilustracja przedstawia węzeł w obwodzie elektrycznym, co jest typowym zagadnieniem w kontekście egzaminów zawodowych dla
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
I prawo Kirchhoffa mówi, że w każdym węźle suma prądów wpływających jest równa sumie prądów wypływających (z zachowaniem znaków wynikających z kierunków na schemacie). Dla pokazanego węzła prądy I1, I2 i I4 tworzą stronę wpływów, a I3, I5 i I6 stronę odpływów, więc poprawny bilans to: I1+I2+I4=I3+I5+I6.

Pełne wyjaśnienie:

I prawo Kirchhoffa (prawo prądów) wynika z zasady zachowania ładunku: w węźle obwodu nie "gromadzi się" ładunek w sposób trwały, więc to, co dopływa do węzła w jednostce czasu, musi z niego odpłynąć.

W praktyce zapisuje się to jako bilans prądów:

  • suma prądów wpływających do węzła = suma prądów wypływających z węzła,
  • albo równoważnie: algebraiczna suma wszystkich prądów w węźle jest równa zero (po przyjęciu znaków).

Kluczowe jest, że o tym, czy dany prąd jest "wpływający" czy "wypływający", decydują kierunki strzałek prądów na rysunku (umownie przyjęte zwroty). Dla przedstawionego przypadku prądy I1, I2 i I4 są po stronie dopływu do węzła, natomiast I3, I5 i I6 po stronie odpływu. Dlatego poprawne równanie ma postać: I1+I2+I4=I3+I5+I6.

Pozostałe propozycje są błędne, ponieważ:

  • równania z znakami "minus" mieszają stronę dopływu i odpływu bez zgodności z kierunkami na schemacie, co psuje bilans prądów,
  • zapis typu I1+I2+I3=I4+I5+I6 przypisuje prąd I3 do niewłaściwej strony bilansu (wbrew kierunkowi na rysunku),
  • równanie, które przenosi jeden z prądów na lewą stronę jako ujemny, mogłoby być poprawne tylko wtedy, gdy jego kierunek byłby przeciwny niż wskazany na schemacie.

Wskazówka egzaminacyjna: zawsze najpierw wybierz węzeł, potem policz gałęzie i przy każdej strzałce zdecyduj: "do węzła" czy "z węzła". Dopiero wtedy zapisuj równanie – minimalizuje to błędy znaków.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
I prawo Kirchhoffa (prawo prądów) dotyczy węzła obwodu. Mówi, że suma prądów wpływających do węzła jest równa sumie prądów wypływających. To praktyczny zapis zasady zachowania ładunku.
Patrzysz na kierunek strzałki prądu względem węzła: jeśli strzałka jest skierowana do węzła, to prąd "wpływa"; jeśli jest skierowana od węzła, to "wypływa". Dopiero potem zapisujesz równanie bilansu.
Znaki wynikają z przyjętej konwencji kierunków prądów. Jeśli pomylisz znak, to w bilansie prądów zmieniasz "wpływ" na "odpływ" (lub odwrotnie), co daje fałszywe równanie. Najbezpieczniej grupować prądy na wpływające i wypływające.
Tak, zasada bilansu w węźle obowiązuje również w AC, tylko w analizie sinusoidalnej często używa się wartości zespolonych (fazorów) prądów. Idea pozostaje ta sama: algebraiczna suma prądów w węźle jest równa zeru.
Najczęściej: (1) nieuwzględnienie wszystkich gałęzi węzła, (2) przepisanie prądu na złą stronę równania, (3) pomylenie prawa prądów z prawem napięć, (4) automatyczne dodawanie prądów "po lewej i prawej" bez sprawdzenia kierunków strzałek.
Szybki test: policz, czy węzeł ma tyle samo "prądów" w równaniu, ile gałęzi na schemacie. Następnie upewnij się, że każda gałąź występuje dokładnie raz. Na koniec sprawdź, czy po jednej stronie są tylko wpływy, a po drugiej tylko odpływy.
Węzeł to punkt (lub obszar połączony idealnym przewodnikiem), w którym łączą się co najmniej trzy gałęzie obwodu. Węzeł jest miejscem, dla którego naturalnie zapisuje się I prawo Kirchhoffa, bo tam "spotykają się" prądy.
Gdy chcesz mieć jedno, uniwersalne równanie: np. przyjmujesz, że prądy wpływające są dodatnie, a wypływające ujemne, i zapisujesz suma = 0. To bywa wygodne w metodzie węzłowej i w rozwiązywaniu układów równań.
Jeśli mierzysz prądy w węźle (np. w punkcie rozdziału zasilania), to bilans powinien się zgadzać. Gdy się nie zgadza, może to wskazywać m.in. zły pomiar, dodatkowe obciążenie, przerwę w gałęzi albo błędne podłączenie przewodów.
Zwykle nie, bo równanie zależy od tego, jak na schemacie oznaczono kierunki prądów oraz o jaki węzeł chodzi. Bez rysunku nie da się jednoznacznie przypisać, które prądy są wpływające i wypływające, więc zadanie traci jednoznaczność.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 42% zdających egzamin. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że i prawo Kirchhoffa mówi, że w każdym węźle suma prądów wpływających jest równa sumie prądów wypływających (z zachowaniem znaków wynikających z kierunków na schemacie).

Źródła:

  • Charles K. Alexander, Matthew N. O. Sadiku, "Fundamentals of Electric Circuits", rozdział o prawach Kirchhoffa (KCL), McGraw-Hill, wybrane wydanie
  • William H. Hayt, Jack E. Kemmerly, Steven M. Durbin, "Engineering Circuit Analysis", sekcja o Kirchhoff’s Current Law (KCL), McGraw-Hill, wybrane wydanie

Materiały:

  • Podręcznik z podstaw elektrotechniki/teorii obwodów: rozdział o prawach Kirchhoffa i węzłach
  • Zestawy zadań z analizy obwodów DC (ćwiczenia na bilans prądów w węzłach)
  • Materiały szkolne/techniczne dotyczące czytania schematów elektrycznych i oznaczeń prądów

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego