KWALIFIKACJA EKA7 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 21.
Dla środka trwałego o wartości początkowej 60 000,00 zł, rocznej stawce amortyzacyjnej wynoszącej 10% i współczynniku podwyższającym 2, jednostka ustaliła miesięczny odpis amortyzacyjny w drugim roku użytkowania w wysokości 800,00 zł. Która metoda amortyzacji została zastosowana?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Odpis 800 zł/mies. w 2. roku wynika z metody degresywnej.
Stawka podwyższona: 10% × 2 = 20%. W roku 1 odpis roczny: 60 000 × 20% = 12 000 zł, więc wartość netto na początek roku 2 to 48 000 zł. Rok 2: 48 000 × 20% / 12 = 800 zł.

Pełne wyjaśnienie:

W danych podano: wartość początkową 60 000 zł, stawkę roczną 10% oraz współczynnik podwyższający 2. To typowy zestaw parametrów dla amortyzacji degresywnej (metody malejącego salda), w której stawka jest podwyższana współczynnikiem, a w kolejnych latach naliczana od wartości netto środka trwałego.

Krok 1: wyznaczenie stawki podwyższonej
10% × 2 = 20% rocznie.

Krok 2: weryfikacja odpisu w roku 1
Odpis roczny: 60 000 × 20% = 12 000 zł, czyli 1 000 zł miesięcznie. Po roku 1 umorzenie wynosi 12 000 zł, więc wartość netto (bilansowa) na początek roku 2 to 60 000 − 12 000 = 48 000 zł.

Krok 3: odpis w roku 2
W metodzie degresywnej podstawą jest wartość netto, więc: 48 000 × 20% = 9 600 zł rocznie, a miesięcznie 9 600 / 12 = 800 zł. To dokładnie zgadza się z treścią zadania, więc zastosowano metodę degresywną.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Naturalna – opiera się na mierniku efektów (np. liczba sztuk, roboczogodzin, kilometrów). W zadaniu nie ma danych o wykorzystaniu, tylko stawka procentowa i współczynnik.
  • Liniowa – daje stałą kwotę odpisu w każdym miesiącu: 60 000 × 10% = 6 000 zł rocznie, czyli 500 zł miesięcznie. Nie da to 800 zł w 2. roku.
  • Progresywna – nie jest standardową metodą amortyzacji bilansowej opisaną wprost w ustawie; ponadto prowadziłaby do rosnących odpisów, a tu mechanizm wskazuje na malejące saldo.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawia się "współczynnik podwyższający" oraz odpis w kolejnych latach zależy od wartości po umorzeniu, najczęściej chodzi o metodę degresywną.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):

Amortyzacja degresywna to metoda, w której odpisy są wyższe na początku użytkowania środka trwałego i maleją w kolejnych latach.

Stosuje się stawkę podwyższoną współczynnikiem, a odpis w następnym roku liczy się od wartości netto (po dotychczasowym umorzeniu).

Stawkę podwyższoną liczy się jako iloczyn stawki podstawowej i współczynnika.

Przykład: 10% × 2 = 20% rocznie. Dopiero taką stawkę stosuje się do podstawy naliczania (w metodzie degresywnej: do wartości netto w kolejnych latach).

Bo w metodzie malejącego salda podstawa amortyzacji zmniejsza się wraz z narastającym umorzeniem.

Po pierwszym roku wartość netto = wartość początkowa − umorzenie. Dzięki temu odpisy z czasem maleją, co odzwierciedla szybszą utratę wartości na początku użytkowania.

Najpierw liczysz odpis roczny (podstawa × stawka roczna), a potem dzielisz wynik przez 12.

Przykład: 9 600 zł rocznie / 12 = 800 zł miesięcznie. Na egzaminie kontroluj, czy podstawą jest wartość początkowa (liniowa) czy netto (degresywna).

Nie, bo w metodzie liniowej odpis jest stały i liczony od wartości początkowej.

60 000 × 10% = 6 000 zł rocznie, czyli 500 zł miesięcznie. Jeśli w danych pojawia się 800 zł/mies. w kolejnym roku, zwykle wskazuje to na inną metodę (np. degresywną).

Stosuje się ją często dla środków trwałych, które szybciej tracą wartość na początku użytkowania (np. sprzęt techniczny, urządzenia intensywnie eksploatowane).

Daje to wyższe koszty amortyzacji na starcie i niższe w późniejszych latach.

Najczęstsze błędy to: (1) pominięcie współczynnika i liczenie samą stawką podstawową, (2) liczenie odpisu w roku 2 od wartości początkowej zamiast od wartości netto, (3) brak podziału rocznego odpisu przez 12 przy odpisie miesięcznym.

Wartość netto (bilansowa) to wartość początkowa pomniejszona o dotychczasowe umorzenie (narastające odpisy amortyzacyjne).

W metodzie degresywnej właśnie ta wartość jest podstawą obliczenia odpisu w kolejnych latach, dlatego kwota odpisu z czasem maleje.

W praktyce często przechodzi się na metodę liniową wtedy, gdy obliczony odpis degresywny staje się niższy niż odpis liczony metodą liniową od pozostałej do zamortyzowania wartości.

Ma to zapewnić racjonalne i systematyczne rozłożenie kosztu w czasie.

Sygnały to: pojawienie się "współczynnika podwyższającego", wyższe odpisy na początku oraz obliczanie odpisu w kolejnych latach od wartości po umorzeniu (wartości netto).

Gdy odpis w drugim roku jest niższy mimo tej samej stawki, to typowy efekt malejącego salda.

info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 51% zdających egzamin. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Odpis 800 zł/mies. w 2."

Źródła:

  • Ustawa o rachunkowości, art. 32 ust. 1-4 (w tym ust. 3), Dz.U. 2023 poz. 120

Materiały:

  • Tekst ustawy o rachunkowości – art. 32 (amortyzacja)
  • Notatki/opracowania z rachunkowości finansowej: metody amortyzacji (liniowa, degresywna, naturalna)
  • Zadania rachunkowe z planów amortyzacji (wyliczanie odpisu rocznego i miesięcznego)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego