KWALIFIKACJA TKO8 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 9.
Dla wagonu typu węglarka z widoczną skarpą nasypu węgla współczynnik wykorzystania ładowności jest
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Współczynnik wykorzystania ładowności to stosunek masy rzeczywistej ładunku do maksymalnej ładowności wagonu.
Widoczna skarpa nasypu węgla oznacza, że wagon przewozi ładunek (masa > 0), więc współczynnik jest dodatni. Wartość 0 dotyczy wagonu pustego, a ujemna jest fizycznie niemożliwa.

Pełne wyjaśnienie:

Współczynnik wykorzystania ładowności wagonu opisuje, jaka część dopuszczalnej ładowności została rzeczywiście użyta. W praktyce rozumie się go jako iloraz:

współczynnik = masa rzeczywista ładunku / maksymalna ładowność wagonu

To wielkość bezwymiarowa, która w typowym ujęciu mieści się w przedziale od 0 do 1 (albo 0–100%).

Jeżeli w węglarkę załadowano węgiel i widać skarpę nasypu (naturalnie uformowany stożek/pochylenie materiału sypkiego), oznacza to jednoznacznie, że w wagonie znajduje się pewna masa ładunku. Skoro masa rzeczywista jest większa od zera, to iloraz (masa/ładowność) także jest większy od zera. Jednocześnie sama obecność "skarpy" zwykle sugeruje, że przestrzeń ładunkowa nie jest wypełniona "na równo", ale to nie zmienia faktu, że współczynnik pozostaje dodatni.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "równy zero" – wartość 0 oznacza brak ładunku, czyli wagon pusty. Przy widocznym nasypie nie ma podstaw, by uznać masę za 0.
  • "mniejszy od zera" – ujemna masa ładunku nie ma sensu fizycznego, więc taki współczynnik nie występuje w realnych warunkach.
  • "mniejszy lub równy zero" – obejmuje przypadki pustego wagonu (0) lub wartości ujemnych, które są sprzeczne z obserwacją załadunku.

Na egzaminie warto pamiętać: jeśli wskaźnik jest ilorazem mas, to przy niezerowym ładunku wynik musi być dodatni, a "0" rezerwujemy dla wagonu całkowicie pustego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To wskaźnik pokazujący, jaką część dopuszczalnej ładowności faktycznie wykorzystano. Najczęściej liczy się go jako masa rzeczywista ładunku / ładowność maksymalna. Dla wagonu pustego wynosi 0, a dla załadowanego jest dodatni.
Skarpa nasypu jest fizycznym dowodem, że w wagonie znajduje się materiał sypki, czyli masa ładunku jest > 0. Skoro w liczniku (masa) jest wartość dodatnia, a w mianowniku (ładowność) też dodatnia, to cały współczynnik musi być dodatni.
Nie. Współczynnik opiera się na masie ładunku, a masa w tym kontekście nie przyjmuje wartości ujemnych. Ujemny współczynnik byłby sprzeczny z sensem fizycznym ilorazu mas, więc w praktyce transportu kolejowego nie występuje.
Wartość 0 dotyczy sytuacji, gdy wagon jest całkowicie pusty (masa ładunku równa 0). Może to być np. wagon podstawiony pod załadunek albo wagon po rozładunku, zanim zostanie ponownie napełniony towarem.
Dla częściowego załadunku współczynnik jest większy od 0 i mniejszy od 1. Dokładna wartość zależy od masy załadowanego węgla oraz ładowności konkretnego wagonu. Sama "skarpa" informuje o załadunku, ale nie pozwala precyzyjnie wyliczyć liczby.
Ładowność dotyczy masy (ile ton można przewieźć), a pojemność/objętość dotyczy przestrzeni (ile m³ zmieści się w skrzyni). Materiały sypkie mogą ograniczać raz masa, raz objętość, więc nie należy mieszać "wypełnienia" z wykorzystaniem ładowności.
Bo skarpa kojarzy się z "niewyrównanym" i "niepełnym" załadunkiem, co bywa mylone z wartością 0. To błąd: skarpa oznacza raczej, że nie ma pełnego wypełnienia przestrzeni, ale masa ładunku nadal jest dodatnia.
Wskaźnik pomaga ocenić, czy tabor jest używany efektywnie. Jeżeli współczynnik jest niski, do przewiezienia tej samej masy towaru potrzeba więcej wagonów lub składów. To wpływa na plan zestawienia pociągu, zapotrzebowanie na wagony i koszty przewozu.
Najczęściej sugeruje to brak "wyrównania" powierzchni ładunku, ale nie jest to precyzyjna miara pełnego wykorzystania ładowności. O "pełnej" ładowności decyduje masa, nie sam kształt. Możliwa jest sytuacja, gdzie masa jest bliska maksimum mimo widocznego ukształtowania.
Utrwal definicje wskaźników (ładowność, masa, współczynnik), ćwicz interpretację sytuacji: pusty/załadowany/częściowo załadowany. Zwracaj uwagę na sens fizyczny: iloraz mas nie może być ujemny, a "0" dotyczy wyłącznie braku ładunku.
info

Statystycznie 72% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Wartość 0 dotyczy wagonu pustego, a ujemna jest fizycznie niemożliwa."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw przewozów kolejowych towarów (ładowność, masa brutto/netto, wykorzystanie taboru)
  • Podstawy fizyki i matematyki w transporcie: iloraz, stosunek, interpretacja wielkości bezwymiarowych
  • Instruktaże/opracowania branżowe dotyczące załadunku materiałów sypkich do wagonów odkrytych (węglarki)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego