KWALIFIKACJA DRM1 - CZERWIEC 2020

PYTANIE NR 27.
Do brzegowania połupanych prętów służy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Brzegowanie to wykańczanie i wzmacnianie brzegu wyrobu lub przygotowanego materiału. "Rozłupnik" służy do rozłupywania prętów, "sekator" do cięcia, a "szpikulec" do nakłuwania/rozsuwania splotu. Narzędziem do brzegowania połówkowanych prętów jest taśmownik.

Pełne wyjaśnienie:

W koszykarstwie-plecionkarstwie wiele pytań dotyczy doboru narzędzia do konkretnej operacji. "Brzegowanie połówkowanych (połupanych) prętów" odnosi się do czynności związanej z wykończeniem krawędzi oraz przygotowaniem materiału tak, aby brzeg był równy, estetyczny i mniej podatny na uszkodzenia.

Odpowiedź "taśmownik." wskazuje narzędzie używane właśnie do brzegowania. Klucz jest w rozróżnieniu, że brzegowanie nie polega na rozłupywaniu ani na cięciu, tylko na pracy "przy brzegu/obrzeżu" i jego kształtowaniu.

Pozostałe propozycje to narzędzia o innych, dość jednoznacznych funkcjach:

  • "rozłupnik." – nazwa kieruje uwagę na rozdzielanie pręta na części (operacja przygotowawcza), a nie na wykańczanie brzegu.
  • "szpikulec." – używany typowo do nakłuwania, rozsuwania splotu lub ułatwiania przeprowadzenia elementu przez plecionkę; nie jest narzędziem do brzegowania.
  • "sekator." – narzędzie tnące do przycinania materiału; odpowiada za odcięcie nadmiaru, ale nie zastępuje narzędzia do właściwego brzegowania.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się nazwa czynności (tu: brzegowanie), najpierw dopasuj ją do etapu pracy (wykończenie/kształtowanie krawędzi), a dopiero potem wybieraj narzędzie. To ogranicza ryzyko wyboru "najbardziej znanego" narzędzia, które w praktyce służy do innego celu.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Brzegowanie to czynności związane z wykonaniem i wykończeniem brzegu (obrzeża) wyrobu plecionkarskiego lub przygotowanego elementu. Celem jest uzyskanie równej, estetycznej i wzmocnionej krawędzi, która nie będzie się rozchodziła i będzie odporna na uszkodzenia.
Taśmownik to narzędzie przypisywane do prac wykończeniowych związanych z brzegiem. W kontekście zadań egzaminacyjnych rozpoznaje się go jako narzędzie do brzegowania połówkowanych prętów, czyli do pracy przy obrzeżu, a nie do rozłupywania lub cięcia.
Rozłupnik jest kojarzony z etapem przygotowania materiału, czyli z rozdzielaniem pręta na części (połówkowanie/rozłupywanie). Brzegowanie jest etapem innym: dotyczy formowania i wykańczania krawędzi. To różne operacje, więc narzędzia również są inne.
Szpikulec wykorzystuje się przede wszystkim do nakłuwania, rozchylania splotu i robienia miejsca na przeprowadzenie elementu przez plecionkę. Pomaga w pracy w gęstym splocie, ale nie jest narzędziem przeznaczonym do brzegowania, czyli wykańczania obrzeża.
Sekator jest narzędziem tnącym – służy do przycinania prętów i usuwania nadmiaru materiału. Może być pomocny w porządkowaniu końcówek, ale w pytaniach o "brzegowanie" zwykle chodzi o narzędzie dedykowane do pracy przy obrzeżu, a nie o samo cięcie.
"Rozłupywanie" dotyczy podziału pręta na części (zmiana przekroju, przygotowanie materiału). "Brzegowanie" dotyczy krawędzi/obrzeża – jest związane z wykończeniem i wzmocnieniem brzegu. Wystarczy skojarzyć: brzegowanie = praca przy brzegu, rozłupywanie = praca wewnątrz pręta.
Najczęstsze są: wybór na podstawie znajomości z innych prac (np. sekator "bo jest do wszystkiego"), sugerowanie się brzmieniem nazwy (rozłupnik "pasuje do prętów") oraz pomijanie słowa-klucza w pytaniu (tu: "brzegowania"). Warto czytać pytanie "operacja → narzędzie".
Brzegowanie wykonuje się wtedy, gdy trzeba ukształtować i wykończyć obrzeże – najczęściej na końcowym etapie formowania wyrobu lub w momencie przechodzenia do wykonania brzegu. To etap związany z trwałością i estetyką, więc zwykle pojawia się po uformowaniu zasadniczej części splotu.
Ucz się zestawami: operacja technologiczna → narzędzie → efekt. Rób krótkie fiszki (np. "rozłupywanie", "cięcie", "nakłuwanie", "brzegowanie") i dopisuj po 1–2 cechy rozpoznawcze. Na egzaminie najpierw identyfikuj operację, dopiero potem wybieraj narzędzie.
Tak, w rzemiośle i w pracowniach szkolnych mogą funkcjonować nazwy regionalne lub potoczne. Na egzaminie liczy się jednak nazewnictwo przyjęte w materiałach dydaktycznych i zadaniach testowych. Jeśli masz wątpliwości, porównuj po funkcji narzędzia, a nie po samej nazwie.
info

Około 65% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Brzegowanie to wykańczanie i wzmacnianie brzegu wyrobu lub przygotowanego materiału."

Źródła:

  • Słownik języka polskiego PWN – hasło "taśmownik": https://sjp.pwn.pl/sjp/tasmownik;2526337.html (dostęp: 2026-02-27)
  • Słownik języka polskiego PWN – hasło "sekator": https://sjp.pwn.pl/sjp/sekator;2521313.html (dostęp: 2026-02-27)

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne szkoły/CKZ dotyczące narzędzi i operacji technologicznych w plecionkarstwie
  • Słowniki i leksykony rzemiosł (hasła: narzędzia plecionkarskie, brzegowanie)
  • Instrukcje stanowiskowe w pracowni plecionkarskiej (BHP + opis narzędzi)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego