KWALIFIKACJA BUD7 - CZERWIEC 2016

PYTANIE NR 29.
Do cięcia blach miękkich o grubości do 0,5 mm wzdłuż linii prostych i łuków należy wykorzystać przedstawione na rysunku nożyce
Fotografia przedstawia zbliżenie fragmentu urządzenia mechanicznego, wykonana w skali szarości.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nożyce krążkowe mają dwa obrotowe krążki tnące, które prowadzi się po linii cięcia.
Umożliwiają sprawne rozcinanie cienkich, miękkich blach wzdłuż linii prostych oraz po łukach, często z wytworzeniem wąskiego paska odpadu. Nie służą do wykonywania małych otworów.

Pełne wyjaśnienie:

Nożyce krążkowe rozpoznaje się po dwóch okrągłych ostrzach (krążkach/tarczach) umieszczonych jedno nad drugim z niewielkim przesunięciem. Podczas pracy krążki obracają się, a arkusz cienkiej blachy przechodzi między nimi. Taka konstrukcja sprzyja płynnemu prowadzeniu narzędzia i wykonywaniu cięć zarówno wzdłuż linii prostych, jak i łuków. W praktyce przy cięciu często powstaje wąski, oddzielający się pasek materiału (odpad), co jest typowe dla tego rodzaju nożyc.

Odpowiedź "krążkowe." jest poprawna, ponieważ opis czynności dotyczy cięcia cienkich, miękkich blach (do ok. 0,5 mm) po zadanym torze, a właśnie do tego przeznaczone są nożyce krążkowe w pracach blacharskich i przy wykonywaniu płaszczy ochronnych izolacji.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do podanego zastosowania:

  • "łukowe." – to nożyce o wygiętych ostrzach, używane głównie do cięcia po łukach (zwłaszcza o mniejszych promieniach). Nie są typowym wyborem do uniwersalnego cięcia prostego i łukowego w jednym narzędziu, jak w opisie.
  • "drążkowe." – są kojarzone z wykonywaniem wycięć wewnętrznych (po wykonaniu otworu startowego) i cięciem w środku arkusza; to inny zakres pracy niż wskazane typowe prowadzenie po linii prostych i łukach z efektem "paska" odpadu.
  • "segmentowe." – mają rozwiązania oparte o segmenty/wymienne elementy, stosowane w specyficznych zastosowaniach. Nie są charakterystyczne dla opisanego mechanizmu dwóch obrotowych krążków.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy na zdjęciu widać dwie okrągłe tarcze tnące oraz oddzielający się wąski pasek blachy, jest to silny sygnał, że chodzi o nożyce krążkowe i o cięcie liniowe (proste/krzywoliniowe), a nie o wykonywanie otworów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nożyce krążkowe to nożyce z dwoma obrotowymi tarczami tnącymi, które podczas pracy obracają się i rozcinają cienką blachę prowadzoną między krążkami. Ułatwiają długie, płynne cięcie i często zostawiają wąski pasek odpadu po stronie cięcia.
Najbardziej charakterystyczne są dwa okrągłe krążki ustawione jeden nad drugim oraz tor cięcia, w którym materiał "przepływa" między nimi. Często widać też oddzielający się pasek blachy po wykonanym cięciu.
Krążki tnące obracają się i nie "szarpią" materiału jak długie ostrza, więc narzędzie łatwiej prowadzić po krzywiźnie. Dzięki temu można ciąć po łukach o różnych promieniach, zachowując płynność ruchu i mniejsze ryzyko zagnieceń cienkiej blachy.
Zwykle nie jest to ich przeznaczenie. Nożyce krążkowe służą do cięcia wzdłuż linii, a nie do wykonywania niewielkich otworów. Do otworów częściej stosuje się metody wykrawania/wycinania lub wiercenie, zależnie od materiału i wymiaru.
Najczęściej są to cienkie, miękkie blachy używane w pracach blacharskich, dekarskich i przy wykonywaniu płaszczy ochronnych izolacji. W praktyce dobiera się narzędzie do grubości i twardości materiału tak, aby nie powodować nadmiernych odkształceń.
Nożyce krążkowe tną dzięki dwóm tarczom i dobrze sprawdzają się w długich cięciach prostych oraz po łukach. Nożyce łukowe mają wygięte ostrza, które ułatwiają cięcie po łuku (zwłaszcza ciaśniejszym), ale nie mają mechanizmu dwóch obracających się krążków.
Nożyce drążkowe wykorzystuje się, gdy trzeba wykonać cięcie wewnątrz arkusza, zwykle po przygotowaniu miejsca startu (np. otworu). To inny typ pracy niż typowe cięcie brzegowe po linii prostej/łuku wykonywane nożycami krążkowymi.
Częsty błąd to dobór narzędzia po samej nazwie (np. mylenie "krążkowych" z narzędziami do otworów) zamiast po zasadzie działania. Inny błąd to niedoszacowanie grubości/twardości blachy, co prowadzi do zadziorów, falowania krawędzi i szybkiego zużycia ostrzy.
Trzeba stabilnie podeprzeć materiał, prowadzić narzędzie równomiernie i kontrolować ostre krawędzie oraz wąski odpad (pasek), który może skaleczyć. W praktyce ważne są także rękawice ochronne, porządek na stanowisku i odkładanie odpadów do pojemnika.
Warto nauczyć się rozpoznawania narzędzi po cechach: kształt ostrzy, sposób pracy oraz typowy efekt cięcia (np. pasek odpadu). Dobrze też porównać zastosowania: cięcie proste, cięcie po łuku, cięcie wewnętrzne oraz narzędzia do otworów. To ułatwia szybki wybór na egzaminie.
info

Około 62% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Według specjalistów z branży: "Nie służą do wykonywania małych otworów."

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu obróbki ręcznej blach (cięcie, gięcie, trasowanie)
  • Instrukcje producentów nożyc do blach (sekcje: budowa, przeznaczenie, parametry cięcia)
  • Materiały szkoleniowe BHP dotyczące prac z ostrymi krawędziami i odpadami blacharskimi

Aktualizacja pytania: 03.04.2026



Aktualizacja pytania: 03.04.2026
📡 Brak połączenia internetowego