KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 38.
Do czego przeznaczone są cęgi przedstawione na rysunku?
Ilustracja przedstawia cęgi, które są narzędziem używanym do zdejmowania izolacji z przewodów.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Cęgi do zdejmowania izolacji mają element roboczy dopasowany do ściągania powłoki izolacyjnej z przewodu bez uszkodzenia metalowej żyły. Dlatego poprawne jest wskazanie "Zdejmowania izolacji z przewodów", a nie cięcia drutu stalowego, skręcania przewodów czy dokręcania drobnych śrub.

Pełne wyjaśnienie:

Narzędzie pokazane na rysunku jest przeznaczone do przygotowania przewodów do dalszych prac montażowych, czyli do zdejmowania izolacji. Cęgi/ściągacz izolacji mają tak ukształtowane szczęki (często z gniazdami na różne przekroje), aby chwycić i naciąć wyłącznie warstwę izolacji, a następnie ją zsunąć, nie naruszając żyły. To kluczowa cecha w pracach mechatronicznych, bo uszkodzenie drutu (nacięcie, nadłamanie) obniża wytrzymałość mechaniczną i jakość połączenia.

Odpowiedź "Przecinania drutu stalowego" jest nieprawidłowa, ponieważ do tego służą obcinaki/boczne cęgi tnące lub specjalne nożyce; drut stalowy wymaga zwykle ostrzy o odpowiedniej geometrii i twardości. Ściągacz izolacji nie jest projektowany do takich obciążeń.

Odpowiedź "Skręcania przewodów elektrycznych" również nie opisuje podstawowego przeznaczenia tego narzędzia. Skręcanie może być czynnością pomocniczą wykonywaną innymi szczypcami, ale narzędzie do zdejmowania izolacji ma funkcję obróbki końcówki przewodu, a nie wykonywania samego połączenia.

Odpowiedź "Dokręcania śrub i nakrętek o niewielkich wymiarach" dotyczy zupełnie innej grupy narzędzi (np. wkrętaków, kluczy, nasadek). Szczypce mogą awaryjnie chwytać elementy, ale nie zapewniają poprawnego momentu dokręcania ani nie są właściwym narzędziem do tego zadania.

Wskazówka egzaminacyjna: przy identyfikacji narzędzia patrz na część roboczą: gniazda pod przekrój przewodu i mechanizm ściągania izolacji to cechy typowe dla ściągacza izolacji, a nie dla obcinaków czy kluczy.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To narzędzie ręczne do szybkiego usuwania izolacji z przewodów. Jego szczęki są ukształtowane tak, aby naciąć i zsunąć izolację, minimalizując ryzyko uszkodzenia metalowej żyły. Stosuje się je przed zaciskaniem końcówek, lutowaniem lub podłączaniem do złącz.
Najczęściej widać gniazda/otwory dopasowane do różnych średnic lub przekrojów przewodu oraz mechanizm, który "ściąga" izolację po zaciśnięciu. W odróżnieniu od obcinaków, część robocza nie wygląda jak typowe ostre ostrza do cięcia metalu na wylot.
Nożem lub niewłaściwymi szczypcami łatwo naciąć żyłę przewodu. Taki mikrouszkodzony przewód może się szybciej urwać, nagrzewać lub powodować gorszy styk. Ściągacz izolacji ogranicza to ryzyko, bo jest zaprojektowany do pracy na izolacji, a nie na metalu.
Typowe błędy to: zbyt głębokie nacięcie (uszkodzenie żyły), zbyt długie lub zbyt krótkie odizolowanie, pozostawienie "strzępów" izolacji oraz ściąganie izolacji pod kątem, które deformuje linkę. Na egzaminie warto pamiętać o czystym i równym końcu przewodu.
Zwykle nie. Drut stalowy wymaga ostrzy przystosowanych do twardego materiału (np. obcinaków bocznych o odpowiedniej twardości). Użycie ściągacza izolacji do stali może szybko stępić lub uszkodzić część roboczą i pogorszyć jakość zdejmowania izolacji z przewodów.
Podczas montażu i serwisu urządzeń mechatronicznych, gdy trzeba przygotować przewody do podłączenia w złączach, listwach zaciskowych, czujnikach lub napędach. Jest to częsta czynność przy wykonywaniu wiązek, modernizacjach okablowania oraz naprawach przewodów.
Dobór polega na dopasowaniu gniazda/zakresu narzędzia do średnicy izolacji tak, aby nacięcie obejmowało tylko izolację. Jeśli narzędzie ma regulację, ustaw ją na próbce przewodu. Poprawne ustawienie daje gładkie zdjęcie izolacji bez naruszeń drutu.
Nacięta lub nadłamana żyła ma mniejszą wytrzymałość mechaniczną i może pęknąć podczas wibracji, zginania lub dokręcania w zacisku. Zmniejsza się też przekrój przewodzący, co może powodować lokalne grzanie i spadek niezawodności połączenia w układzie mechatronicznym.
Nie jest to ich przeznaczenie. Skręcanie przewodów wymaga odpowiedniej techniki i zwykle innych narzędzi, a w wielu zastosowaniach zamiast skręcania stosuje się zaciskanie tulejek lub złączki. Używanie ściągacza do skręcania zwiększa ryzyko uszkodzenia mechanizmu narzędzia.
Najlepiej uczyć się przez praktykę i porównywanie narzędzi: obcinaki, kombinerki, ściągacze izolacji, zaciskarki. Zwracaj uwagę na część roboczą i typową czynność (cięcie, chwytanie, ściąganie, zaciskanie). Na zdjęciach egzaminacyjnych to detale szczęk zwykle rozstrzygają.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Cęgi do zdejmowania izolacji mają element roboczy dopasowany do ściągania powłoki izolacyjnej z przewodu bez uszkodzenia metalowej żyły."

Materiały:

  • Instrukcje producentów narzędzi do zdejmowania izolacji (opis regulacji średnicy i ogranicznika długości)
  • Podręczniki/poradniki z elektrotechniki montażowej dotyczące przygotowania i łączenia przewodów
  • Materiały szkolne z pracowni mechatronicznej: narzędzia do obróbki przewodów i końcówek kablowych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego