KWALIFIKACJA ELE2 - CZERWIEC 2017

PYTANIE NR 19.
Do czego służy narzędzie przedstawione na rysunku?
Ilustracja przedstawia narzędzie używane w zawodzie elektryka, służące do zdejmowania izolacji z przewodów elektrycznych.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Narzędzie pokazane na rysunku służy do zdejmowania izolacji z przewodów, czyli usuwania warstwy izolacyjnej bez uszkadzania metalowej żyły. Zaciskanie końcówek oczkowych lub tulejkowych wymaga zaciskarki o odpowiednich matrycach, a formowanie oczek wykonuje się innymi narzędziami lub metodą obróbki przewodu.

Pełne wyjaśnienie:

W instalacjach elektrycznych przed wykonaniem połączenia (np. w złączce, na zacisku aparatu lub na listwie) konieczne jest przygotowanie końca przewodu. Jednym z podstawowych etapów jest zdejmowanie izolacji, czyli usunięcie warstwy tworzywa z końcówki przewodu na określoną długość tak, aby odsłonić żyłę przewodzącą.

Odpowiedź "Zdejmowania izolacji." jest właściwa, ponieważ tego typu narzędzia (często w formie szczypiec/ściągacza) są projektowane tak, by:

  • ściąć lub naciąć izolację na kontrolowaną głębokość,
  • usunąć ją ruchem narzędzia,
  • zminimalizować ryzyko uszkodzenia żyły (np. nacięć drutu), które pogarszają wytrzymałość i jakość połączenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "Zaciskania końcówek oczkowych." – końcówki oczkowe zaciska się narzędziem z dopasowaną geometrią gniazd (matryc) do danego typu i przekroju końcówki. Ściągacz izolacji nie zapewnia prawidłowego odkształcenia tulei końcówki i nie gwarantuje wytrzymałego połączenia.
  • "Zaciskania końcówek tulejkowych." – tulejki (ferrule) także wymagają właściwej zaciskarki (np. do zacisku kwadratowego/sześciokątnego). Użycie niewłaściwego narzędzia grozi słabym stykiem, przegrzewaniem i awarią połączenia.
  • "Formowania oczek." – formowanie oczek z przewodu to inna operacja technologiczna niż odizolowanie. W praktyce oczka realizuje się przez zastosowanie gotowych końcówek oczkowych lub przez odpowiednie ukształtowanie przewodu, ale nie jest to typowe zadanie ściągacza izolacji.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedziach pojawia się "zaciskanie końcówek", szukaj w narzędziu cech zaciskarki (matryce/gniazda o określonych kształtach). Jeśli pytanie dotyczy przygotowania przewodu, a narzędzie ma elementy do nacinania i ściągania powłoki, najczęściej chodzi o zdejmowanie izolacji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ściągacz izolacji to narzędzie do usuwania warstwy izolacyjnej z końca przewodu na zadaną długość. Ułatwia przygotowanie żyły do połączeń, zmniejsza ryzyko nacięcia drutu i przyspiesza montaż w puszkach, rozdzielnicach oraz urządzeniach.
Ściągacz izolacji ma elementy robocze do nacinania/ściągania powłoki (ostrza, otwory na średnice izolacji). Zaciskarka ma wyraźne matryce o kształtach dopasowanych do końcówek (np. tulejek) i wykonuje trwałe odkształcenie metalowej tulei, a nie cięcie izolacji.
Nacięcie żyły (drutu) osłabia mechanicznie przewód i zwiększa opór w miejscu połączenia. Może to prowadzić do przegrzewania zacisku, niestabilnego styku i awarii. Dlatego stosuje się narzędzia oraz technikę, które usuwają izolację bez "podcinania" metalu.
Długość odizolowania dobiera się do typu złączki lub zacisku oraz zaleceń producenta aparatu. Ma być na tyle duża, by żyła była pewnie zamocowana, ale nie tak duża, by odsłonięty metal wystawał poza zacisk. Na egzaminie kieruj się zasadą: zgodnie z osprzętem.
Technicznie bywa to możliwe, ale jest bardziej ryzykowne: łatwo naciąć żyłę lub uszkodzić izolację obok miejsca cięcia. Ściągacz izolacji jest bezpieczniejszy i powtarzalny, dlatego w pracy elektryka jest rozwiązaniem preferowanym, zwłaszcza przy wielu przewodach.
Końcówki tulejkowe stosuje się zwykle wtedy, gdy przewód linkowy ma być zamocowany w zacisku śrubowym lub sprężynowym, aby uporządkować druciki i poprawić jakość styku. Tulejkę zaciska się dedykowaną zaciskarką; samo odizolowanie przewodu jest osobnym etapem.
Najczęstsze błędy to: zbyt długie odizolowanie (wystaje goły metal), nacięcie żyły, "poszarpana" izolacja oraz dobranie niewłaściwego otworu/średnicy w narzędziu. Pomaga spokojna kontrola końcówki przewodu po zdjęciu izolacji i porównanie z osprzętem.
Ponieważ zarówno ściągacze, jak i zaciskarki często mają formę szczypiec, a obie czynności dotyczą końca przewodu. Różnica jest funkcjonalna: ściągacz usuwa izolację, a zaciskarka odkształca metalową tuleję końcówki. Na rysunku szukaj cech matryc zaciskających.
Nie zawsze. Różne narzędzia są przeznaczone do określonych średnic i typów izolacji (np. cienkościenne, grubościenne) oraz konstrukcji przewodu. W praktyce dobiera się narzędzie do przekroju i rodzaju przewodu, aby nie uszkodzić żyły i uzyskać czyste odizolowanie.
Warto uczyć się na zdjęciach i w realu: ściągacz izolacji, obcinak, zaciskarka do tulejek, zaciskarka do oczek, szczypce uniwersalne. Dobrą metodą jest skojarzenie "cechy narzędzia → operacja": ostrza/otwory = izolacja, matryce = zaciskanie.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 79% zdających egzamin. średnio łatwe

Według specjalistów z branży: "Narzędzie pokazane na rysunku służy do zdejmowania izolacji z przewodów, czyli usuwania warstwy izolacyjnej bez uszkadzania metalowej żyły."

Materiały:

  • Instrukcje producentów narzędzi do ściągania izolacji (karty katalogowe i rysunki elementów roboczych)
  • Podręczniki/poradniki monterskie dotyczące przygotowania przewodów i wykonywania połączeń
  • Zestawy zdjęć narzędzi elektryka (ściągacze izolacji, zaciskarki, szczypce uniwersalne) do ćwiczeń rozpoznawania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego