Proces przewozowy to uporządkowany zespół działań prowadzących do przemieszczenia ładunku (lub osób) od nadawcy do odbiorcy. W praktyce dydaktycznej i zawodowej dzieli się go na trzy fazy: przedprzewozową, przewozową (właściwy przewóz) oraz poprzewozową.
Do czynności przewozowych zalicza się te, które są bezpośrednio związane z wykonaniem przewozu i zachodzą podczas fizycznej realizacji transportu. Najczęściej są to:
- załadunek ładunku na środek transportu,
- transport właściwy (przemieszczanie ładunku po zaplanowanej trasie),
- rozładunek w miejscu przeznaczenia,
- kontrola stanu przesyłki i warunków przewozu (np. uszkodzenia, zabezpieczenie),
- przestrzeganie trasy i harmonogramów,
- dokumentacja przewozowa (prowadzenie i posługiwanie się dokumentami towarzyszącymi przewozowi).
Dla porównania, czynności przedprzewozowe dotyczą przygotowania: przyjęcia zlecenia, przygotowania ładunku, doboru środka transportu, planowania trasy. Z kolei czynności poprzewozowe pojawiają się po zakończeniu przewozu, np. wydanie towaru, rozliczenia finansowe, archiwizacja dokumentów.
Typową pułapką egzaminacyjną jest mylenie czynności przewozowych z czynnościami spedycyjnymi (organizacyjnymi) lub rozliczeniowymi. Warto zapamiętać zasadę: czynności przewozowe to te, które "dzieją się na drodze" i w bezpośredniej obsłudze ładunku podczas realizacji przewozu.
