KWALIFIKACJA MEC3 - STYCZEŃ 2018

PYTANIE NR 30.
Do demontażu nitu drążonego należy użyć
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Nit drążony usuwa się najczęściej przez rozwiercenie/wywiercenie jego łba i korpusu, aby zwolnić łączone elementy bez ich uszkodzenia.
Dlatego właściwym narzędziem jest wiertło. Wybijak i przecinak są narzędziami udarowymi, a rozwiertak służy głównie do wykańczania i powiększania otworów po wierceniu.

Pełne wyjaśnienie:

Demontaż nitu drążonego (rurowego) wykonuje się w praktyce przez usunięcie materiału nitu metodą skrawania. Najczęściej polega to na takim przewierceniu/rozwierceniu łba, aby łeb odpadł, a następnie aby korpus nitu przestał dociskać elementy. Z tego powodu poprawnym wyborem jest odpowiedź "wiertła", bo to wiertło realizuje podstawową operację: wiercenie w materiale nitu.

Odpowiedź "wybijaka" bywa myląca, bo wybijakiem usuwa się zwykle elementy, które mają co "wyjść" z otworu pod wpływem uderzeń (np. sworznie, kołki, trzpienie). W przypadku wielu nitów drążonych nie ma wygodnego elementu do wybicia bez wcześniejszego osłabienia lub usunięcia łba, a uderzenia mogą też zdeformować otwór lub uszkodzić łączone części.

Odpowiedź "przecinaka" jest nieprawidłowa, ponieważ przecinak służy do cięcia i rozkuwania materiału uderzeniowo. Taki sposób jest mniej kontrolowany: zwiększa ryzyko naruszenia krawędzi, zadziorów oraz powiększenia lub rozkalibrowania otworu, co pogarsza warunki późniejszego montażu.

Odpowiedź "rozwiertaka" również nie jest właściwa jako podstawowe narzędzie demontażu. Rozwiertak służy głównie do dokładnego wykańczania i nadawania wymiaru otworowi po wcześniejszym wierceniu. Może być używany pomocniczo, ale typowo nie zastępuje wiertła w operacji usunięcia nitu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli pytanie dotyczy usunięcia nitu, najpierw pomyśl, czy trzeba go "wybić", czy raczej usunąć materiał z łba/rdzenia. Dla nitów (zwłaszcza bez trzpienia do wybicia) najczęściej prowadzi to do wyboru narzędzia skrawającego.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Nit drążony (rurowy) to łącznik nitowy, którego korpus ma otwór w środku. Po zanitowaniu odkształca się, tworząc zakuwkę, która dociska łączone elementy. Jest często stosowany w lekkich konstrukcjach, osłonach i elementach cienkościennych.
Najczęściej usuwa się go przez wiercenie: nawierca się łeb nitu, aż zostanie oddzielony od korpusu, a następnie zwalnia połączenie. Metoda jest kontrolowana i ogranicza ryzyko uszkodzenia łączonych części, jeśli dobierze się właściwe wiertło i prowadzenie.
Wiertło usuwa materiał nitu, co pozwala bezpiecznie "zdjąć" łeb i rozluźnić połączenie. Wybijak działa udarowo i wymaga elementu, który można wypchnąć. Przy nitach łatwo wtedy zdeformować otwór lub uszkodzić powierzchnie, zwłaszcza w cienkich blachach.
W praktyce dobiera się wiertło tak, aby usuwać łeb nitu i nie powiększać nadmiernie otworu w łączonych elementach. Zbyt duża średnica niszczy otwór, a zbyt mała wydłuża pracę. Na egzaminach zwykle kluczowe jest rozpoznanie metody (wiercenie), nie dobór konkretnego wymiaru.
Przecinak może awaryjnie przeciąć lub rozkuć łeb, ale nie jest to metoda preferowana. Jest mniej kontrolowana, zwiększa ryzyko zadziorów i uszkodzeń elementów oraz może rozkalibrować otwór. W pytaniach testowych jako właściwe narzędzie demontażu zwykle wskazuje się wiertło.
Rozwiertak służy do dokładnego wykańczania otworu po wierceniu: poprawia wymiar, okrągłość i jakość powierzchni. Stosuje się go, gdy wymagany jest precyzyjny otwór pod pasowanie. Nie jest podstawowym narzędziem do usuwania nitu, bo nie służy do "zdejmowania łba".
Częste błędy to: brak ustalenia osi wiercenia (uciekanie wiertła), zbyt duży docisk, źle dobrana prędkość oraz wiercenie "w element", a nie w nit. Skutkiem bywa powiększony lub uszkodzony otwór, co utrudnia późniejszy montaż nowego łącznika.
Nie zawsze, ale wiercenie jest jedną z metod, które dają największą kontrolę. Wiele zależy od materiału, dostępu, stabilnego zamocowania i poprawnego prowadzenia narzędzia. Jeśli priorytetem jest zachowanie otworu, zwykle unika się metod udarowych i "siłowych".
Po demontażu usuwa się resztki nitu, graty i zadzior, a następnie ocenia stan otworu. W razie potrzeby wykonuje się delikatne wyrównanie krawędzi i czyszczenie. Dopiero potem dobiera się nowy łącznik (np. nit, śrubę) odpowiedni do wymagań połączenia.
Bezpośrednio sprawdza dobór narzędzia, ale w praktyce warto pamiętać o BHP: okulary ochronne, stabilne zamocowanie elementu, sprawdzenie stanu wiertła i unikanie trzymania detalu w dłoni. Takie zasady często pojawiają się w zadaniach praktycznych i opisowych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 70% zdających egzamin. średnio łatwe

Eksperci podkreślają: "Nit drążony usuwa się najczęściej przez rozwiercenie/wywiercenie jego łba i korpusu, aby zwolnić łączone elementy bez ich uszkodzenia.Dlatego właściwym narzędziem jest wiertło."

Materiały:

  • Podręcznik podstaw obróbki skrawaniem (wiercenie, rozwiercanie) dla szkół branżowych
  • Materiały dydaktyczne o połączeniach nierozłącznych (nitowanie) w mechanice
  • Instrukcje BHP dotyczące pracy wiertarką i doboru wierteł

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego