KWALIFIKACJA EKA5 - CZERWIEC 2014 (test 2)

PYTANIE NR 48.
Do dokumentów archiwalnych należących do kategorii A zalicza się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Kategoria A oznacza materiały archiwalne o trwałej wartości dowodowej lub historycznej, które przechowuje się wieczyście i docelowo przekazuje do archiwum państwowego. Sprawozdanie finansowe jest dokumentem rocznym podsumowującym działalność jednostki, dlatego zalicza się je do kategorii A. Pozostałe dokumenty to zwykle kategoria B.

Pełne wyjaśnienie:

Kategoria archiwalna A obejmuje dokumentację stanowiącą materiały archiwalne, czyli taką, która ma trwałą wartość (np. dowodową, prawną lub historyczną). Taka dokumentacja jest przechowywana wieczyście, a po określonym czasie przekazywana do archiwów państwowych. W praktyce jednostki organizacyjnej oznacza to, że dokumenty kategorii A nie podlegają brakowaniu, a ich obieg i przechowywanie muszą uwzględniać wymogi archiwalne.

Odpowiedź "sprawozdanie finansowe" jest poprawna, ponieważ roczne (zatwierdzone) sprawozdanie finansowe stanowi kluczowe, końcowe podsumowanie sytuacji majątkowej i finansowej jednostki na koniec roku obrotowego. Jest to dokument o wysokiej wartości dowodowej oraz znaczeniu historycznym dla odtworzenia działalności jednostki, dlatego kwalifikuje się do materiałów archiwalnych.

Pozostałe odpowiedzi nie pasują do kategorii A, ponieważ co do zasady stanowią dokumentację roboczą/ewidencyjną, którą przechowuje się przez określony czas (kategoria B):

  • "księgi rachunkowe" – są podstawą zapisów, ale zwykle mają kategorię B z ustalonym okresem przechowywania; po jego upływie mogą zostać wybrakowane zgodnie z zasadami.
  • "plan kont" – jest elementem polityki rachunkowości i dokumentacji organizacyjnej rachunkowości; również typowo jest kwalifikowany jako kategoria B (okresowa).
  • "zestawienie obrotów i sald" – jest zestawieniem sporządzanym na podstawie zapisów w księgach; traktuje się je jako element dokumentacji księgowej, zwykle przechowywany okresowo (kategoria B).

W nauce do egzaminu warto zapamiętać prostą regułę: kategoria A dotyczy dokumentów "końcowych" i kluczowych dla historii jednostki, natomiast większość dokumentów ewidencyjnych i pomocniczych w rachunkowości ma kategorię B z określonym czasem przechowywania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Kategoria A to materiały archiwalne o trwałej wartości (dowodowej, prawnej lub historycznej). Takie dokumenty przechowuje się wieczyście i po określonym czasie przekazuje do archiwum państwowego. W praktyce nie podlegają brakowaniu jak dokumentacja kategorii B.
Sprawozdanie finansowe jest rocznym, kluczowym podsumowaniem sytuacji jednostki (m.in. bilans, rachunek zysków i strat, informacja dodatkowa). Ma wysoką wartość dowodową i historyczną, dlatego traktuje się je jako materiał archiwalny i kwalifikuje do kategorii A.
Częstym błędem jest uznawanie, że "wszystko, co księgowe" ma kategorię A. W praktyce wiele dokumentów ewidencyjnych (np. księgi rachunkowe, zestawienia, dowody) ma kategorię B i przechowuje się je tylko przez określony czas.
Sprawozdanie finansowe to dokument końcowy za rok obrotowy, tworzony na podstawie zapisów w księgach. Księgi rachunkowe to bieżąca ewidencja operacji gospodarczych. Jeśli pytanie dotyczy materiałów archiwalnych, częściej chodzi o dokument końcowy (sprawozdanie).
Co do zasady księgi rachunkowe klasyfikuje się jako dokumentację kategorii B z określonym czasem przechowywania. Kategoria A dotyczy materiałów archiwalnych przechowywanych wieczyście. W praktyce szczegółowa kwalifikacja może wynikać z zasad w danej jednostce i nadzoru archiwalnego.
Cyfra przy symbolu B oznacza liczbę lat przechowywania dokumentacji niearchiwalnej. Po upływie tego okresu dokumenty mogą zostać przeznaczone do brakowania zgodnie z procedurą. Kategoria A nie ma "cyfry", bo oznacza przechowywanie wieczyste.
Materiałem archiwalnym staje się dokument, który ma trwałą wartość dla państwa lub historii jednostki i został zakwalifikowany do kategorii A. W praktyce odbywa się to poprzez klasyfikację i kwalifikację dokumentacji według przepisów oraz zasad stosowanych w archiwum zakładowym.
Do kategorii A mogą trafiać wybrane roczne dokumenty o znaczeniu podsumowującym i dowodowym, np. bilanse, sprawozdania roczne lub dokumentacja dotycząca budżetu i jego realizacji (zależnie od rodzaju jednostki i jej wykazu akt). Zawsze decyduje kwalifikacja archiwalna.
Najczęstsze pomyłki to: wybieranie najbardziej "znanego" terminu (np. księgi), mylenie kategorii archiwalnej z samym okresem przechowywania oraz uznawanie, że dokumenty księgowe zawsze są archiwalne. Warto uczyć się na przykładach: A = dokumenty kluczowe i końcowe.
Ucz się definicji kategorii A i B oraz typowych przykładów dokumentów w rachunkowości. Pomaga tabela "dokument → kategoria → czas przechowywania". Trenuj rozróżnienie dokumentów końcowych (sprawozdania) od ewidencyjnych (księgi, zestawienia), bo to częsty motyw zadań.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że kategoria A oznacza materiały archiwalne o trwałej wartości dowodowej lub historycznej, które przechowuje się wieczyście i docelowo przekazuje do archiwum państwowego.

Źródła:

  • Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 20 października 2015 r. w sprawie klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji, Dz.U. 2015 poz. 1743.
  • Ustawa z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (tekst jednolity), Dz.U. 2023 poz. 120.

Materiały:

  • Tekst rozporządzenia w sprawie klasyfikowania i kwalifikowania dokumentacji (Dz.U. 2015 poz. 1743) – część dotycząca kategorii archiwalnych
  • Tekst ustawy o rachunkowości (Dz.U. 2023 poz. 120) – część dotycząca przechowywania dokumentacji
  • Instrukcje kancelaryjne i jednolite rzeczowe wykazy akt (JRWA) stosowane w jednostkach organizacyjnych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego