KWALIFIKACJA PGF5 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 15.
Do drukowania na maszynie cyfrowej nie powinno stosować się papieru o gramaturze
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
W druku cyfrowym zbyt wysoka gramatura zwykle oznacza większą sztywność arkusza, co utrudnia pobór i prowadzenie papieru oraz może pogorszyć utrwalanie. Dlatego jako typową granicę dla wielu maszyn wskazuje się bardzo grube podłoża (np. >350 g/m2), choć dokładny limit zależy od modelu i podajnika.

Pełne wyjaśnienie:

W maszynach cyfrowych (produkcyjnych drukarkach/maszynach tonerowych lub atramentowych) podłoże musi być zgodne z możliwościami transportu arkusza oraz procesu utrwalania. Gramatura wpływa na grubość i sztywność papieru, a to z kolei decyduje o tym, czy arkusz zostanie poprawnie pobrany z podajnika, przeprowadzony przez tor papieru (rolki, prowadnice, moduły odwracania) i czy wydruk zostanie prawidłowo utrwalony.

Dlaczego "powyżej 350 g/m2"?
W praktyce wiele urządzeń cyfrowych ma ograniczenia dla bardzo grubych podłoży. Arkusze o bardzo dużej gramaturze częściej powodują zacięcia, problemy z rejestracją (pasowaniem), niedokładne dociśnięcie w zespole utrwalania lub odkształcenia. Stąd odpowiedź wskazująca na bardzo wysoką gramaturę jako taką, której zwykle nie powinno się stosować w typowym druku cyfrowym.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • 110-150 g/m2 – to zakres powszechnie używany w poligrafii do ulotek, papierów lepszej jakości, okładek cienkich itp. Zwykle mieści się w możliwościach większości urządzeń, więc nie jest typowym ograniczeniem "nie stosować".
  • 160-200 g/m2 – to również częsty zakres dla zaproszeń, dyplomów czy folderów. W wielu maszynach jest to nadal standardowo obsługiwalne, choć czasem wymaga ustawień typu papieru i odpowiedniego podajnika.
  • poniżej 100 g/m2 – niskie gramatury mogą sprawiać kłopoty (falowanie, prześwity, mniejsza sztywność), ale w kontekście typowych ograniczeń "maszyna nie powinna" częściej problemem są podłoża bardzo grube niż bardzo cienkie. Dodatkowo cienkie papiery są często przewidziane do prac tekstowych.

Wskazówka egzaminacyjna: w zadaniach o gramaturach pamiętaj, że poprawna odpowiedź bywa związana z ograniczeniami mechaniki toru papieru i zespołu utrwalania. W realnej pracy zawsze należy odnieść się do specyfikacji konkretnego modelu, bo zakres gramatur może się różnić w zależności od urządzenia i konfiguracji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Gramatura to masa 1 m2 papieru podawana w g/m2. W druku cyfrowym wpływa na sztywność i grubość arkusza, a więc na pobór, prowadzenie w torze papieru oraz na stabilność i utrwalanie wydruku. Nie mówi sama o jakości, tylko o "ciężarze" podłoża.
Bardzo wysoka gramatura zwykle oznacza większą sztywność, co utrudnia zginanie arkusza w prowadnicach i przejściach toru papieru. Skutkiem mogą być zacięcia, gorsza rejestracja lub problemy z utrwalaniem. Dlatego zawsze sprawdza się limit gramatur dla danego podajnika i ścieżki papieru.
Najczęstsze objawy to zacięcia i ślady transportu, krzywe prowadzenie (przesunięcia, przekosy), falowanie lub zwijanie arkusza oraz nierówne utrwalenie (np. słabsza odporność na ścieranie). W praktyce problem może wynikać też z ustawień typu papieru i wilgotności podłoża.
Należy sprawdzić dokumentację producenta: specyfikację techniczną, instrukcję operatora oraz tabelę "media" dla konkretnych podajników. Często limity różnią się dla podajnika kasetowego i ręcznego oraz dla druku jednostronnego i dwustronnego. W drukarni wykonuje się też próbę na krótkiej serii.
Nie zawsze. Cienkie papiery są często używane do wydruków tekstowych i mogą być poprawnie obsługiwane przez urządzenie. Ryzyko rośnie przy dużym kryciu, wysokiej temperaturze utrwalania lub słabej stabilności papieru (falowanie, prześwity). Kluczowe są ustawienia typu podłoża i parametry maszyny.
Wizytówki zwykle drukuje się na papierach o podwyższonej gramaturze, ale realny wybór ogranicza specyfikacja maszyny. Jeśli podłoże jest zbyt grube, lepszym rozwiązaniem może być cieńszy papier i dodatkowa obróbka (np. laminowanie) albo użycie urządzenia przystosowanego do grubych kart.
Różnice wynikają z konstrukcji toru papieru (promienie prowadzenia, liczba zakrętów), sposobu poboru arkusza, docisku rolek oraz parametrów modułu utrwalania. Dodatkowo inne ograniczenia ma druk dwustronny niż jednostronny. Dlatego nie należy przenosić "jednej liczby" na wszystkie urządzenia.
g/m2 to gramy na metr kwadratowy. Na opakowaniu papieru informacja o gramaturze pomaga dobrać podłoże do rodzaju pracy (ulotka, okładka, dyplom) i do możliwości urządzenia. Warto pamiętać, że różne papiery o tej samej gramaturze mogą mieć inną grubość i sztywność (np. powlekane vs niepowlekane).
Typowe błędy to ignorowanie specyfikacji maszyny, wybór zbyt grubego papieru "bo ma być sztywniej", nieprawidłowe ustawienie typu podłoża w sterowniku, druk dwustronny na papierze blisko limitu oraz brak aklimatyzacji papieru do warunków (wilgotność/temperatura). To prowadzi do zacięć i słabszej jakości.
Gdy urządzenie nie ma podajnika/ścieżki do grubych podłoży, gdy planujesz druk dwustronny, gdy praca ma duże krycie lub gdy papier ma nietypową fakturę/powłokę. Wtedy bezpieczniej jest dobrać papier w dopuszczalnym zakresie albo użyć innej technologii/maszyny przeznaczonej do kartonu.
info

Statystycznie 63% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "W druku cyfrowym zbyt wysoka gramatura zwykle oznacza większą sztywność arkusza, co utrudnia pobór i prowadzenie papieru oraz może pogorszyć utrwalanie."

Źródła:

  • ISO 536:2019, Paper and board — Determination of grammage

Materiały:

  • Instrukcja/specyfikacja techniczna konkretnej maszyny cyfrowej używanej w pracowni (zakres gramatur dla podajników)
  • Materiały dydaktyczne z technologii druku cyfrowego: prowadzenie podłoży i utrwalanie
  • Normy i opracowania dotyczące pomiaru gramatury papieru (definicje i metodyka)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego