KWALIFIKACJA PGF6 - STYCZEŃ 2017

PYTANIE NR 8.
Do drukowania rotograwiurowego należy użyć farb
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Rotograwiura (wklęsłodruk) przenosi farbę z mikrozagłębień cylindra, a nadmiar zbiera rakla. Aby farba łatwo wypełniała komórki i dawała się skutecznie zebrać, ma zwykle niską lepkość, czyli jest ciekła. Farby maziste są typowe dla offsetu, a proszkowe dla tonerów.

Pełne wyjaśnienie:

W rotograwiurze (wklęsłodruku) obraz drukowy znajduje się w postaci mikrozagłębień/komórek na cylindrze. Podczas drukowania cylinder jest pokrywany farbą, a następnie rakla zbiera z jego powierzchni nadmiar, pozostawiając farbę tylko w zagłębieniach. Dopiero ta porcja farby jest przenoszona na podłoże.

Z tego mechanizmu wynika kluczowa cecha materiałowa: farba musi swobodnie wpływać do komórek i jednocześnie pozwalać na skuteczne "wytarcie" powierzchni cylindra przez raklę. Dlatego w praktyce rotograwiura kojarzona jest z farbami o niskiej lepkości, czyli w postaci ciekłej (często opartej na rozpuszczalnikach, a w części zastosowań także na wodzie).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są błędne w ujęciu egzaminacyjnym tego pytania?

  • "wodnych" – to określenie dotyczy rodzaju układu (nośnika/rozcieńczalnika), a nie samej postaci i lepkości. W praktyce można spotkać farby wodne do części procesów, ale kluczową cechą rotograwiury pozostaje niska lepkość i "ciekłość". Bez doprecyzowania pytania "wodne" nie jest jednoznacznym wyróżnikiem rotograwiury.
  • "mazistych" – farby maziste/pastowe są typowe dla offsetu arkuszowego i wielu odmian druku offsetowego, gdzie farba pracuje w układzie farbowym walcowym i przenosi się w cienkiej warstwie. W rotograwiurze taka reologia utrudniałaby wypełnianie komórek i pracę rakli.
  • "proszkowych" – farby proszkowe kojarzą się z tonerem w druku elektrofotograficznym (drukarki/urządzenia cyfrowe), gdzie proszek jest utrwalany termicznie. Nie jest to typowy materiał dla klasycznej rotograwiury.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach pojawia się "mazista" i pytanie dotyczy wklęsłodruku, zwykle poprawna będzie odpowiedź związana z niską lepkością i ciekłą postacią farby.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Rotograwiura to wklęsłodruk, w którym farba znajduje się w mikrozagłębieniach cylindra i jest dozowana raklą. Offset drukuje z płaskiej formy i zwykle pracuje na farbach mazistych. Różnią się mechaniką przenoszenia farby, lepkością farb i typowym sposobem suszenia.
Farba musi szybko wypełniać komórki cylindra i dać się zebrać raklą z powierzchni. Niska lepkość (postać ciekła) ułatwia równomierne napełnianie zagłębień, stabilne dozowanie i uzyskanie powtarzalnej warstwy farby na podłożu, szczególnie przy dużych prędkościach druku.
W części zastosowań spotyka się systemy wodne, zwłaszcza w druku opakowań, ale nadal muszą spełniać wymagania procesu: odpowiednio niską lepkość i dobre zachowanie pod raklą. W pytaniach testowych często rozróżnia się jednak "wodne" jako typ nośnika, a "ciekłe" jako cechę lepkości.
Rakla zbiera nadmiar farby z powierzchni cylindra, pozostawiając ją tylko w zagłębieniach obrazu drukowego. Dzięki temu ilość farby jest dozowana przez objętość komórek, a nie przez przypadkową grubość warstwy na cylindrze. To jeden z powodów, dla których farba musi być niskolepka.
Farba mazista (pastowa) ma wyższą lepkość i jest typowa dla druku offsetowego, gdzie musi stabilnie pracować w układzie farbowym na walcach oraz tworzyć cienką, kontrolowaną warstwę na formie i obciągu. W rotograwiurze taka reologia utrudniałaby wypełnianie komórek cylindra.
Farby proszkowe kojarzą się z tonerem w druku elektrofotograficznym, gdzie proszek jest przenoszony elektrostatycznie i utrwalany termicznie. Rotograwiura to proces ciekłofarbowy: farba musi wpływać do komórek cylindra i być dozowana przez raklę, co wyklucza typowy "proszkowy" sposób aplikacji.
Zbyt lepka farba może gorzej wypełniać komórki cylindra, powodować niedodruk, nierówną gęstość optyczną, smużenie oraz niestabilną pracę rakli (np. narastanie farby, zrywanie filmu). W praktyce kontroluje się lepkość i warunki suszenia, aby utrzymać powtarzalność.
Szukaj słów i skojarzeń: cylinder grawerowany, komórki, wklęsłodruk, rakla, szybkie suszenie – to rotograwiura. Jeśli pojawiają się: forma płaska, zwilżanie, roztwór nawilżający, farby maziste – to offset. Takie "słowa-klucze" pomagają dobrać właściwy typ farby.
Rotograwiura jest często kojarzona z drukiem na materiałach z roli, szczególnie na foliach i laminatach opakowaniowych oraz na papierach w produkcji wielkonakładowej. Wybór podłoża wpływa na dobór układu farbowego i suszenia, ale wspólnym wymaganiem pozostaje farba o odpowiedniej płynności.
Pomaga tabela: technika druku → forma → sposób dozowania farby → typowa lepkość/postać. Dla offsetu zapamiętaj "mazista na walcach", dla rotograwiury "ciekła w komórkach + rakla", a dla druku cyfrowego "toner proszkowy i utrwalanie". Potem rozwiązuj testy porównawcze.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Eksperci podkreślają: "Rotograwiura (wklęsłodruk) przenosi farbę z mikrozagłębień cylindra, a nadmiar zbiera rakla."

Źródła:

  • Encyclopaedia Britannica – "gravure printing" (opis zasady druku wklęsłego i stosowania niskolepkich farb), https://www.britannica.com/technology/gravure-printing - dostęp 2026-02-27
  • Siegwerk – informacje produktowe/technologiczne o farbach do rotograwiury (gravure inks) i ich typowych właściwościach aplikacyjnych, https://www.siegwerk.com/en/inks.html - dostęp 2026-02-27
  • hubergroup – sekcja o farbach do rotograwiury i zastosowaniach (gravure), https://www.hubergroup.com/ - dostęp 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki technologii poligrafii: rozdziały o wklęsłodruku/rotograwiurze i rodzajach farb
  • Materiały producentów farb (karty techniczne) opisujące lepkość i przeznaczenie farb do rotograwiury
  • Encyklopedie i kompendia poligraficzne opisujące zasadę rotograwiury (cylinder, rakla, niskolepka farba)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego