KWALIFIKACJA GIW3 - CZERWIEC 2015

PYTANIE NR 37.
Do działań profilaktycznych mających na celu zabezpieczenie zwałowisk zewnętrznych przed utratą stateczności zbocza należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Systematyczna obserwacja hydrogeologiczna jest działaniem profilaktycznym, bo warunki wodne (zawodnienie i filtracja) silnie wpływają na stateczność skarp zwałowisk. Monitoring pozwala wcześnie wykryć niekorzystne zmiany i podjąć działania zapobiegawcze. Pozostałe opcje nie odnoszą się bezpośrednio do kluczowego czynnika wodnego.

Pełne wyjaśnienie:

Stateczność zbocza zwałowiska zewnętrznego zależy od wielu czynników, ale jednym z najważniejszych są warunki wodne. Wzrost zawodnienia, zmiany kierunków filtracji czy podniesienie zwierciadła wody mogą prowadzić do spadku wytrzymałości ośrodka i wzrostu ciśnienia porowego, co sprzyja poślizgowi mas ziemnych.

Dlatego odpowiedź "systematyczna obserwacja hydrogeologiczna" jest właściwa: obejmuje ona m.in. kontrolę zmian poziomu wód, ocenę drenażu naturalnego i sztucznego oraz obserwacje zjawisk świadczących o niekorzystnych zmianach (np. wysięki, podmakanie u podnóża skarpy). Taki monitoring ma charakter profilaktyczny, bo umożliwia reakcję zanim dojdzie do awarii.

Odpowiedź "obserwacja stopnia samoistnego obsiewu skarp" nie jest działaniem zabezpieczającym stateczność w sensie technicznym. Roślinność może ograniczać erozję powierzchniową i pylenie, ale sama obserwacja obsiewu nie zastępuje monitoringu geotechnicznego ani hydrogeologicznego.

Odpowiedź "kontrola jakości zwałowanych mas" bywa ważna w kontekście właściwości materiału (np. uziarnienia, podatności na upłynnienie), ale jako wskazane pojedyncze działanie profilaktyczne nie adresuje bezpośrednio typowego, dynamicznie zmiennego czynnika ryzyka, jakim jest woda. Bez kontroli hydrogeologicznej nawet "dobre" masy mogą stać się niestateczne przy nawodnieniu.

Odpowiedź "kontrola sejsmiczna podłoża" dotyczy innego rodzaju zagrożeń (drgania, wstrząsy). Może mieć znaczenie w wybranych warunkach, lecz w pytaniu chodzi o typowe działania profilaktyczne dla utraty stateczności skarpy zwałowiska, gdzie kluczową rolę odgrywa kontrola warunków wodnych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniach o stateczność skarp pojawia się wybór między monitoringiem "wody" a monitoringiem pobocznym (roślinność, ogólna jakość, sejsmika), zwykle poprawna jest odpowiedź odnosząca się do hydrogeologii/odwodnienia.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To systematyczny monitoring warunków wodnych w rejonie zwałowiska (np. poziomu wód, wysięków, podmakania, pracy odwodnienia). Celem jest szybkie wykrycie zmian, które mogą obniżać stateczność skarp i zwiększać ryzyko osuwiska.
Woda może zmniejszać wytrzymałość gruntu i zwiększać ciśnienie porowe, co ułatwia poślizg mas ziemnych. Zmiany filtracji i nawodnienia często pojawiają się wcześniej niż widoczne deformacje, więc ich kontrola działa profilaktycznie.
Typowe sygnały to wysięki i sączenia na skarpie, mokre plamy u podnóża, nagłe kałuże w nieoczekiwanych miejscach, rozmycia oraz drobne spękania powierzchni. Takie zjawiska wymagają oceny, bo mogą poprzedzać utratę stateczności.
Roślinność może ograniczać erozję powierzchniową i pylenie oraz lokalnie stabilizować cienką warstwę przypowierzchniową. Nie zastępuje jednak oceny geotechnicznej i hydrogeologicznej; sama obserwacja "obsiewu" nie jest wystarczającą profilaktyką stateczności.
To sytuacja, gdy skarpa nie utrzymuje bezpiecznej geometrii i dochodzi do przemieszczeń gruntu: od spękań i osiadań po osuwisko lub zsuw mas. Skutkiem mogą być zagrożenia dla ludzi, sprzętu i infrastruktury oraz przerwy w ruchu zakładu.
W praktyce stosuje się m.in. właściwe kształtowanie geometrii skarp, etapowanie zwałowania, utrzymanie i kontrolę odwodnienia, ograniczanie dopływu wód opadowych, a także monitoring deformacji. Dobór zależy od warunków gruntowo-wodnych i technologii robót.
Monitoring sejsmiczny dotyczy głównie drgań i wstrząsów, które nie zawsze są dominującą przyczyną osuwisk na zwałowiskach. W wielu przypadkach większe znaczenie mają procesy wodne i filtracyjne, dlatego odpowiedzi związane z hydrogeologią są bardziej trafne.
Tak, bo właściwości materiału (np. uziarnienie, wilgotność, podatność na rozmak) wpływają na zachowanie skarpy. Jednak jako pojedyncza "profilaktyka" w pytaniu egzaminacyjnym zwykle przegrywa z monitoringiem wody, który dynamicznie zmienia warunki stateczności.
Zwykle po intensywnych opadach, roztopach, awariach odwodnienia, zmianach frontu robót lub zauważeniu wysięków i podmakania. Częstsze obserwacje pomagają szybciej ocenić trend zmian i podjąć działania zanim dojdzie do przemieszczeń mas.
Ucz się zależności: geometria skarpy–woda–właściwości gruntu–odwodnienie–monitoring. Rozwiązuj przykłady sytuacyjne: co jest przyczyną, co jest objawem, a co działaniem profilaktycznym. Zapamiętaj, że kontrola hydrogeologiczna często jest kluczowa.
info

Około 50% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Według specjalistów z branży: "Systematyczna obserwacja hydrogeologiczna jest działaniem profilaktycznym, bo warunki wodne (zawodnienie i filtracja) silnie wpływają na stateczność skarp zwałowisk."

Materiały:

  • Brak możliwości weryfikacji źródła - wiedza ogólna z dziedziny geotechniki i hydrogeologii górniczej
  • Materiały dydaktyczne z przedmiotów: geotechnika, hydrogeologia, stateczność skarp (szkoła/CKU prowadzące kwalifikację)
  • Instrukcje zakładowe i procedury BHP dotyczące monitoringu skarp i zwałowisk (dokumentacja wewnętrzna pracodawcy)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego