Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA BUD13 - STYCZEŃ 2014



PYTANIE NR 2.
Do gruntów niewysadzinowych zalicza się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Grunty niewysadzinowe to takie, które mają małą zdolność podciągania kapilarnego wody i zwykle nie tworzą warunków do powstawania wysadzin mrozowych. Typowym przykładem są piaski (grunty gruboziarniste). Z kolei pyły, iły i wiele glin częściej wykazują podatność na zjawiska mrozowe.

Pełne wyjaśnienie:

Wysadziny mrozowe powstają wtedy, gdy w gruncie znajduje się woda (lub może dopływać), a temperatura spada poniżej zera. Kluczowy jest mechanizm migracji wody do strefy przemarzania: im większa zdolność gruntu do podciągania kapilarnego i zatrzymywania wody, tym większe ryzyko tworzenia się soczewek lodowych i unoszenia gruntu.

Odpowiedź "piaski." jest właściwa, ponieważ piaski są gruntami niespoistymi, zwykle o większych porach, co ogranicza kapilarne podciąganie wody oraz sprzyja odpływowi. W praktyce roboty ziemne i drogowe traktują piaski jako typowe grunty o małej podatności na wysadziny (oczywiście ocena szczegółowa zależy od uziarnienia i domieszek frakcji drobnej).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe:

  • "gliny." – gliny zawierają znaczący udział frakcji drobnej, która sprzyja zatrzymywaniu wody i jej kapilarnemu przemieszczaniu. To zwiększa ryzyko zjawisk mrozowych w strefie przemarzania.
  • "pyły." – pyły (frakcja drobna) są klasycznie kojarzone z wysoką podatnością na wysadziny, bo łączą zdolność podciągania kapilarnego z możliwością dopływu wody do strefy zamarzania.
  • "iły." – iły są bardzo drobnoziarniste i silnie wiążą wodę; choć przepuszczalność może być mała, obecność wody i struktura drobnych porów sprzyjają problemom w warunkach mrozowych.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy pytanie dotyczy "wysadzinowości", myśl nie o nośności czy "twardości", lecz o wodzie i kapilarności. Grunty gruboziarniste (piaski, żwiry) zwykle są mniej wysadzinowe niż grunty drobnoziarniste (pyły, iły) oraz grunty spoiste z dużym udziałem frakcji drobnej.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to są grunty niewysadzinowe w robotach ziemnych?
To grunty o małej skłonności do powstawania wysadzin mrozowych, czyli do unoszenia się podczas zamarzania. Zwykle są to grunty gruboziarniste o ograniczonej kapilarności, przez co woda trudniej dopływa do strefy przemarzania.
Dlaczego piaski uznaje się za grunty niewysadzinowe?
Piaski mają większe pory i z reguły mniejszą zdolność podciągania kapilarnego wody niż grunty drobnoziarniste. Mniej wody dociera do strefy zamarzania, więc trudniej tworzą się soczewki lodowe odpowiedzialne za wysadziny.
Co powoduje wysadziny mrozowe w gruncie pod drogą?
Potrzebne są trzy elementy: mróz (temperatura poniżej zera), dostęp do wody oraz grunt o odpowiedniej strukturze porów umożliwiającej migrację wody do strefy przemarzania. Gdy woda zamarza i tworzy soczewki lodowe, grunt się unosi.
Jakie grunty są najczęściej wysadzinowe: pyły czy piaski?
Najczęściej bardziej wysadzinowe są pyły niż piaski. Pyły sprzyjają podciąganiu kapilarnemu i utrzymywaniu wilgoci, co ułatwia zasilanie strefy przemarzania wodą. Piaski zwykle odprowadzają wodę łatwiej.
Czy gliny zawsze są gruntami wysadzinowymi?
Nie zawsze, ale często wykazują większą podatność na zjawiska mrozowe niż piaski. Duże znaczenie ma udział frakcji drobnej, wilgotność oraz warunki odwodnienia. W praktyce przy budowie dróg gliny traktuje się ostrożnie w strefie przemarzania.
Jak rozpoznać na budowie, że grunt może być wysadzinowy?
Wstępnie sugeruje to duża "mączystość" i drobna frakcja (pył, ił), łatwe mazanie się po zwilżeniu oraz utrzymywanie wilgoci. Ostatecznie decydują badania uziarnienia i ocena warunków wodnych, ale operator powinien umieć wskazać ryzyko.
Dlaczego grunty drobnoziarniste częściej sprawiają problemy zimą?
Bo mają drobne pory, które sprzyjają podciąganiu kapilarnemu i zatrzymywaniu wody. Przy mrozie woda migruje do strefy zamarzania, tworząc lód i soczewki lodowe. To prowadzi do nierówności i uszkodzeń konstrukcji nawierzchni.
Jakie błędy najczęściej robi się w pytaniach o grunty niewysadzinowe?
Najczęstszy błąd to mylenie piasku z pyłem (bo oba są "sypkie") oraz ocenianie po "twardości" zamiast po zdolności do transportu wody. Warto pamiętać: kryterium mrozowe silnie wiąże się z uziarnieniem i kapilarnością.
Kiedy wymienia się grunt na niewysadzinowy w robotach drogowych?
Gdy w strefie przemarzania występuje grunt o podwyższonym ryzyku wysadzin i nie da się skutecznie ograniczyć dopływu wody (np. przez odwodnienie). Wtedy stosuje się wymianę na grunt gruboziarnisty lub warstwy mrozoochronne.
Jakie pojęcia warto znać do zadań o wysadzinach mrozowych?
Przydatne są: uziarnienie, frakcja pyłowa i ilasta, kapilarność, wilgotność, strefa przemarzania, soczewki lodowe oraz odwodnienie. Te pojęcia pozwalają logicznie ocenić, które grunty są mniej lub bardziej podatne na wysadziny.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 55% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że grunty niewysadzinowe to takie, które mają małą zdolność podciągania kapilarnego wody i zwykle nie tworzą warunków do powstawania wysadzin mrozowych.

Źródła:

  • PN-EN ISO 14688-1:2018-05, Rozpoznanie i badania geotechniczne — Oznaczanie i klasyfikowanie gruntów — Część 1: Oznaczanie i opis
  • PN-EN ISO 14688-2:2018-05, Rozpoznanie i badania geotechniczne — Oznaczanie i klasyfikowanie gruntów — Część 2: Zasady klasyfikacji

Materiały:

  • Podręcznik geotechniki (dział: klasyfikacja gruntów i zjawiska mrozowe)
  • Materiały dydaktyczne do kwalifikacji BUD.13 z zakresu robót ziemnych
  • Normy/wytyczne dotyczące opisu i klasyfikacji gruntów (uziarnienie, identyfikacja)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego