KWALIFIKACJA ELM3 - STYCZEŃ 2018 (test 2)

PYTANIE NR 33.
Do jakich prac monterskich jest używany przedstawiony na rysunku przyrząd?
Ilustracja przedstawia narzędzie używane w pracach monterskich, znane jako ściągacz do łożysk.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Przyrząd pokazany na rysunku to typowy ściągacz, używany do demontażu elementów osadzonych ciasno na wale.
Dlatego poprawne jest "Ściąganie łożysk." Pozostałe odpowiedzi dotyczą innych narzędzi lub innych operacji: zdejmowania izolacji, montażu łożysk albo prasowania tulei w prasie.

Pełne wyjaśnienie:

"Ściąganie łożysk." pasuje do przyrządu typu ściągacz, którego zadaniem jest bezpieczny demontaż elementów osadzonych na wcisku (np. łożysk) z wału lub z oprawy. Taki przyrząd działa poprzez oparcie się o demontowany element (ramiona/haki) i wywieranie osiowej siły ściągającej śrubą napinającą. Dzięki temu ogranicza się ryzyko uszkodzenia wału, bieżni czy gniazda.

Odpowiedź "Ściąganie izolacji." jest niepoprawna, ponieważ do zdejmowania izolacji stosuje się ściągacze izolacji (ściągarki), noże monterskie lub specjalne szczypce, a nie przyrządy pracujące jak mechaniczny ściągacz do osadzonych części.

Odpowiedź "Zakładanie łożysk." jest niepoprawna, bo montaż łożysk wykonuje się metodami zapewniającymi równomierne osadzenie (np. tuleje montażowe, nagrzewanie, prasa, odpowiednie nasadki). Ściągacz z zasady jest narzędziem do zdejmowania, a nie do kontrolowanego wciskania.

Odpowiedź "Prasowanie tulei." również nie pasuje: prasowanie tulei jest operacją typowo wykonywaną w prasie (mechanicznej/hydraulicznej) z użyciem odpowiednich trzpieni i podparć. Ściągacz nie zapewnia takiego prowadzenia i podparcia jak zestaw do wciskania w prasie i nie jest podstawowym narzędziem do tej czynności.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na rysunku widzisz ramiona/haki oraz śrubę centralną dociskającą oś/wał, najczęściej chodzi o demontaż (ściąganie) elementu osadzonego ciasno, bardzo często właśnie łożyska.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ściągacz do łożysk to narzędzie do demontażu łożysk i innych elementów osadzonych ciasno na wale lub w oprawie. Działa przez zaczepienie ramion o element i wytworzenie osiowej siły śrubą, co ogranicza ryzyko uszkodzenia wału i części.
Zwykle widać ramiona/haki chwytające element oraz śrubę centralną opierającą się o koniec wału. Taki układ wskazuje na mechanizm "ściągania" (wyciągania) elementu z pasowania, typowy właśnie dla łożysk i kół pasowych.
Uderzenia młotkiem przenoszą siły przez elementy łożyska i mogą uszkodzić bieżnie lub wał. Powodują też przekoszenie i zadziorowanie powierzchni. Ściągacz pozwala przyłożyć siłę bardziej osiowo i kontrolowanie, co jest bezpieczniejsze w serwisie urządzeń.
Nie. Ściągacz służy przede wszystkim do demontażu. Montaż łożysk wykonuje się narzędziami do wciskania/nasadkami montażowymi, prasą, metodą nagrzewania lub innymi technikami zapewniającymi równomierne osadzenie bez uszkodzeń.
Typowe błędy to: złe zaczepienie ramion (ślizganie i uszkodzenia), brak osiowości śruby względem wału, zbyt duża siła bez kontroli, oraz oparcie śruby o niewłaściwy punkt. W praktyce warto dbać o stabilne podparcie i symetrię ustawienia.
Prasa jest potrzebna, gdy wykonujesz wciskanie elementu (np. tulei) z kontrolą prowadzenia i podparcia, często z określoną siłą i geometrią podparcia. Ściągacz nie zastępuje prasy, bo jest przeznaczony do wyciągania, a nie do precyzyjnego prasowania.
Oznacza to pasowanie, w którym średnica wału i otworu łożyska dobrane są tak, że po złożeniu powstaje nacisk (brak luzu). Dzięki temu łożysko nie obraca się na wale. Skutkiem ubocznym jest trudniejszy demontaż, często wymagający ściągacza.
Dobór zależy od średnicy zewnętrznej i miejsca zaczepu. W praktyce sprawdza się: rozstaw i długość ramion, możliwość zaczepienia za pierścień, oraz czy potrzebny jest separator. Zbyt mały ściągacz nie chwyci stabilnie, a zbyt duży pogorszy osiowość.
Zależy od konstrukcji i dostępu, ale ogólnie należy unikać przykładania sił przez elementy toczne. Jeśli to możliwe, siłę prowadzi się tak, by działała na pierścień, który jest osadzony na wcisku. W razie trudnego dostępu stosuje się separatory i odpowiednie podparcia.
Warto uczyć się przez skojarzenie wyglądu z funkcją: ściągacz–demontaż, prasa–wciskanie, ściągacz izolacji–przewody. Dobrą metodą jest przegląd zdjęć narzędzi z opisem zastosowań oraz ćwiczenia w pracowni z poprawnym nazewnictwem operacji.
info

Statystycznie 56% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Instrukcje stanowiskowe/dydaktyczne dotyczące demontażu i montażu łożysk (pracownia mechaniczna/mechatroniczna)
  • Katalogi i instrukcje producentów ściągaczy (dobór typu: dwuramienny, trójramienny, separatory)
  • Podstawy konstrukcji maszyn: rozdział o łożyskach i pasowaniach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego