Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA CES1 - CZERWIEC 2019



PYTANIE NR 14.
Do komory suszarnianej załadowano 1200 kg półfabrykatów, po suszeniu otrzymano 1050 kg półfabrykatów.
Określ stratę produkcyjną dla procesu suszenia.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Strata produkcyjna w suszeniu to procentowy ubytek masy względem masy początkowej. Najpierw oblicza się ubytek: 1200 kg − 1050 kg = 150 kg. Następnie przelicza na procent wsadu: 150/1200 = 0,125, czyli 12,5%. Pozostałe wartości wynikają z błędnej podstawy lub pomylenia straty z masą pozostałą.

Pełne wyjaśnienie:

W procesie suszenia półfabrykatów ceramicznych typowo obserwuje się spadek masy, ponieważ odparowuje część wody (lub innych lotnych składników). Zadanie pyta o stratę produkcyjną w ujęciu procentowym, czyli o to, jaki procent masy początkowej zniknął w trakcie procesu.

Krok 1: oblicz ubytek masy
Ubytek = masa początkowa − masa po suszeniu
Ubytek = 1200 kg − 1050 kg = 150 kg

Krok 2: przelicz ubytek na procent masy początkowej
Strata [%] = (ubytek / masa początkowa) × 100%
Strata [%] = (150 / 1200) × 100% = 0,125 × 100% = 12,5%

Dlatego odpowiedź "12,5%" jest poprawna: pokazuje, że z każdej partii 100 kg wsadu ubywa średnio 12,5 kg masy w wyniku suszenia.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "10%" – taki wynik mógłby wyjść z błędnego rachunku lub zaokrąglania "na oko"; nie odpowiada obliczeniom z danych 1200 kg i 1050 kg.
  • "5%" – to typowy skutek pomylenia skali ubytku albo przypadkowego użycia niewłaściwej różnicy; przy ubytku 150 kg strata nie może być aż tak mała w relacji do 1200 kg.
  • "87,5%" – to w praktyce udział masy pozostałej po suszeniu: 1050/1200 = 0,875 = 87,5%. Jest to procent "ile zostało", a nie "ile ubyło".

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w zadaniu są dwie masy (przed i po), najpierw zawsze policz różnicę, a dopiero potem zdecyduj, do czego odnosisz procent. Przy stracie produkcyjnej najczęściej podstawą jest wartość początkowa procesu (wsad).

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Jak obliczyć stratę produkcyjną w procentach z masy przed i po suszeniu?
Najpierw policz ubytek masy: masa początkowa − masa końcowa. Potem podziel ubytek przez masę początkową i pomnóż przez 100%: (ubytek/masa początkowa)×100%. To standardowy zapis "ile procent wsadu ubyło w procesie".
Dlaczego stratę z suszenia liczy się względem masy początkowej, a nie końcowej?
Strata ma pokazywać, jaka część wsadu została utracona w trakcie procesu. Dlatego podstawą procentowania jest zwykle wartość początkowa (1200 kg). Dzielenie przez masę końcową odpowiada innemu wskaźnikowi i może zaniżać lub zawyżać interpretację.
Co oznacza strata 12,5% w praktyce dla partii półfabrykatów?
Strata 12,5% znaczy, że na każde 100 kg wsadu po suszeniu "znika" średnio 12,5 kg masy (najczęściej wody). W ujęciu partii 1200 kg jest to 150 kg ubytku. Taki wynik pomaga ocenić powtarzalność i parametry suszenia.
Jakie błędy najczęściej robi się w zadaniach o ubytku masy po suszeniu?
Najczęściej myli się stratę z pozostałością (np. 87,5% to udział masy po suszeniu). Drugi błąd to zła podstawa procentowania (dzielenie przez 1050 zamiast 1200). Częsty jest też pośpiech: podanie 150 zamiast 12,5%.
Czy wynik 87,5% może być w jakimś sensie poprawny w tym zadaniu?
Nie jako "strata". Wartość 87,5% odpowiada temu, ile procent masy pozostało po suszeniu, bo 1050/1200 = 87,5%. To inny wskaźnik: "wydajność masowa po suszeniu" lub "udział masy końcowej", a nie ubytek.
Jak szybko sprawdzić wynik bez kalkulatora w zadaniu 1200 kg i 1050 kg?
Ubytek to 150 kg. Ponieważ 1200 to 12×100, łatwo zauważyć, że 150/1200 = 15/120 = 1/8. A 1/8 to 12,5%. Taki skrót rachunkowy często pozwala uniknąć błędu dzielenia przez złą liczbę.
Jakie wielkości fizyczne najczęściej odpowiadają za spadek masy w suszeniu ceramiki?
Najczęściej jest to odparowanie wody zawartej w półfabrykacie (wilgoć technologiczna). Spadek masy zależy od wilgotności początkowej, temperatury, czasu i intensywności wymiany powietrza. W praktyce porównuje się partie, by wykryć odchylenia procesu.
Czy strata produkcyjna w suszeniu zawsze oznacza "stratę materiału"?
Nie zawsze. W suszeniu "strata masy" najczęściej wynika z usunięcia wilgoci, co jest efektem pożądanym, a nie wadą. W innych etapach produkcji strata może oznaczać odpad lub brak jakości. Dlatego ważne jest, jak wskaźnik jest zdefiniowany w danym zadaniu.
Jakie inne zadania rachunkowe z procentów pojawiają się na egzaminie operatora w ceramice?
Często spotyka się obliczenia: wilgotności, uzysku, strat na przesiewaniu, udziału frakcji, korekty receptury, a także zmian masy po wypale. Mechanizm jest podobny: różnica lub udział dzielony przez właściwą podstawę i pomnożony przez 100%.
Jak przygotować się do zadań o suszeniu i bilansie masy półfabrykatów?
Ćwicz schemat: różnica → podstawa → procent. Zrób kilka przykładów z innymi liczbami, aby nie uczyć się na pamięć. Warto też znać, że w suszeniu zwykle ubywa masa (wilgoć), więc wynik "straty" powinien być dodatni i logicznie mniejszy niż 100%.
info

Statystycznie 82% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnio łatwe

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że strata produkcyjna w suszeniu to procentowy ubytek masy względem masy początkowej.

Źródła:

  • Wikipedia (PL), "Procent" – definicja i podstawowe przeliczenia, https://pl.wikipedia.org/wiki/Procent (dostęp: 2026-03-02)
  • Khan Academy (PL), "Procenty" – obliczanie procentu i zmiany procentowej, https://pl.khanacademy.org/math/arithmetic/arith-review-percentages (dostęp: 2026-03-02)

Materiały:

  • Podręcznik/notes z technologii suszenia w przemyśle ceramicznym (rozdziały o bilansie masy i wilgotności)
  • Zadania rachunkowe z procentów (ćwiczenia: ubytek, przyrost, zmiana procentowa)
  • Instrukcje zakładowe dotyczące kontroli wilgotności i ważenia wsadu/wyrobu po suszeniu

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego