KWALIFIKACJA MOT2 + MOT5 + MOT6 - CZERWIEC 2012

PYTANIE NR 34.
Do kontroli dopuszczalnego poprzecznego bicia tarczy hamulcowej stosuje się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Bicie poprzeczne tarczy mierzy się przyrządem, który potrafi wykryć bardzo małe odchyłki podczas obrotu tarczy.
Taką kontrolę wykonuje się czujnikiem zegarowym z podstawką, bo umożliwia stabilne ustawienie końcówki i odczyt wychyleń. Pozostałe narzędzia nie służą do pomiaru bicia.

Pełne wyjaśnienie:

Bicie poprzeczne (boczne) tarczy hamulcowej to odchyłka powierzchni roboczej tarczy od idealnej płaszczyzny prostopadłej do osi obrotu. W praktyce objawia się m.in. pulsowaniem pedału hamulca, drganiami nadwozia lub kierownicy oraz nierównomiernym przyleganiem klocków.

Do takiego pomiaru potrzebny jest przyrząd, który:

  • ma odpowiednią czułość (odczyt małych przemieszczeń),
  • pozwala na pomiar w trakcie obrotu tarczy,
  • może być stabilnie zamocowany do elementu nieruchomego (np. zwrotnicy), aby wynik nie zależał od ruchu ręki.

Te warunki spełnia czujnik zegarowy z podstawką (często z podstawą magnetyczną lub uchwytem). Końcówkę czujnika opiera się o powierzchnię tarczy w określonym miejscu, a następnie obraca tarczę i obserwuje maksymalne wychylenie wskazówki. Dzięki stałemu mocowaniu uzyskuje się powtarzalny i porównywalny wynik.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • Suwmiarka zegarowa służy głównie do pomiaru wymiarów liniowych (np. grubości, średnic zewnętrznych/wewnętrznych). Nie jest przeznaczona do obserwowania bicia elementu podczas obrotu ani do pracy z uchwytem ustawionym względem tarczy.
  • Średnicówka zegarowa jest narzędziem do kontroli średnic wewnętrznych (np. cylindra, tulei), a nie do pomiaru odchyłek płaszczyzny tarczy hamulcowej.
  • Liniiał krawędziowy może pomóc w ocenie płaskości "na prześwit", ale nie daje precyzyjnego, ilościowego pomiaru bicia w dynamicznym sprawdzeniu podczas obrotu.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się kontrola bicia lub odchyłek podczas obrotu, najczęściej właściwym wyborem jest czujnik zegarowy (wraz z odpowiednim mocowaniem), a nie narzędzia do pomiaru długości czy średnic.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To odchyłka tarczy "na boki" podczas obrotu, czyli zmiana położenia powierzchni roboczej względem stałego punktu odniesienia. Mierzy się ją jako różnicę między minimalnym i maksymalnym wskazaniem podczas obrotu tarczy. Zbyt duże bicie może powodować pulsacje hamulca.
Najczęściej używa się czujnika zegarowego zamocowanego na stabilnej podstawie (np. magnetycznej lub uchwycie). Umożliwia to odczyt małych przemieszczeń w trakcie obracania tarczy i uzyskanie powtarzalnego wyniku pomiaru.
Podstawka zapewnia sztywne i nieruchome zamocowanie czujnika względem badanego elementu. Bez stabilnego mocowania ruch ręki lub drgania fałszują wskazanie. W pomiarach bicia liczą się małe wartości, więc warunki mocowania są kluczowe.
Nie jest to właściwe narzędzie. Suwmiarka (także zegarowa) służy do pomiarów długości/średnic, a nie do obserwacji wychyleń podczas obrotu elementu. Do bicia potrzebujesz czujnika zegarowego z końcówką pomiarową i stabilnym uchwytem.
Częste przyczyny to zabrudzenie lub korozja na przylgni piasty, niewłaściwe dokręcenie koła, uszkodzenie piasty/łożyska, zanieczyszczenia między tarczą a piastą albo wada tarczy. Samo "krzywe hamowanie" bywa też skutkiem nierównomiernych osadów na tarczy.
Typowe objawy to pulsowanie pedału hamulca, drgania kierownicy podczas hamowania, okresowe "bicie" wyczuwalne w nadwoziu oraz spadek komfortu hamowania. Objawy nasilają się zwykle wraz ze wzrostem prędkości i siły hamowania.
Końcówkę czujnika ustawia się na powierzchni tarczy w miejscu zalecanym procedurą (zwykle na obszarze roboczym, nie na rancie), a czujnik mocuje do stabilnego elementu zawieszenia. Ważne, by końcówka miała prawidłowy nacisk i nie ślizgała się po powierzchni.
Sprawdzenie wykonuje się przy diagnozowaniu drgań/pulsacji, po wymianie tarczy, po pracach przy piaście i łożysku, a także gdy klient zgłasza "bicie" hamulców. Kontrola jest też przydatna przed decyzją o dalszych naprawach, by nie wymieniać części "w ciemno".
Najczęstsze błędy to niestabilne mocowanie podstawy, brak oczyszczenia powierzchni styku tarczy z piastą, nieprawidłowe ustawienie końcówki czujnika, obracanie tarczy z ocieraniem klocków oraz nieuwzględnienie luzów łożyska. Każdy z nich może zawyżyć lub zaniżyć wynik.
Bicie tarczy potwierdza się pomiarem czujnikiem (odchyłka podczas obrotu). Problemy z klockami/zaciskiem częściej dają objawy stałego tarcia, nierównego cofania tłoczka, przegrzewania lub jednostronnego zużycia. W praktyce wykonuje się zarówno pomiary, jak i oględziny oraz test swobodnego obrotu.
info

Statystycznie 59% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Eksperci podkreślają: "Bicie poprzeczne tarczy mierzy się przyrządem, który potrafi wykryć bardzo małe odchyłki podczas obrotu tarczy."

Źródła:

  • Bosch, "Automotive Handbook" (rozdziały dot. układu hamulcowego i metrologii warsztatowej – zastosowanie czujnika zegarowego do pomiaru bicia); Bosch Media, wydania podręcznika – źródło książkowe (weryfikacja ogólna)
  • ZF Aftermarket (TRW), materiały techniczne dot. tarcz hamulcowych i diagnostyki drgań/bicia – opis pomiaru runout czujnikiem zegarowym: https://aftermarket.zf.com/gb/aftermarket-portal/technical-information/ (dostęp 2026-03-01)
  • ATE (Continental), informacje techniczne o tarczach hamulcowych i kontroli bicia (lateral runout) z użyciem czujnika zegarowego: https://www.ate-brakes.com/ (sekcja informacji technicznych), dostęp 2026-03-01

Materiały:

  • Instrukcje serwisowe producentów układów hamulcowych (procedury pomiaru runout)
  • Podręczniki warsztatowe z metrologii (czujniki zegarowe, podstawy magnetyczne)
  • Katalogi/normy producentów tarcz i klocków (objawy, przyczyny, metody weryfikacji)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego