KWALIFIKACJA ELE2 - STYCZEŃ 2015 (test 2)

PYTANIE NR 27.
Do której czynności należy użyć narzędzie przedstawione na rysunku?
Ilustracja przedstawia narzędzie ręczne, które jest używane w kontekście prac elektrycznych, a dokładniej do ściągania
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Poprawna jest odpowiedź "Ściągania izolacji z przewodu", ponieważ ściągacz izolacji służy do usuwania powłoki izolacyjnej bez uszkadzania metalowej żyły.
Pozostałe czynności wymagają zwykle innych narzędzi: obcinaka do cięcia oraz zaciskarki dopasowanej do końcówek oczkowych lub tulejkowych.

Pełne wyjaśnienie:

Właściwy dobór narzędzia zależy od tego, jaki efekt chcemy uzyskać na końcu przewodu. Odpowiedź "Ściągania izolacji z przewodu" jest poprawna, gdy na rysunku przedstawiono ściągacz izolacji (stripper) – narzędzie zaprojektowane do zdejmowania warstwy izolacyjnej na określoną długość i dla danego przekroju żyły.

Dlaczego to ważne w praktyce? Zdejmowanie izolacji "byle czym" (np. nożem lub przypadkowymi szczypcami) łatwo powoduje nacięcie lub nadwyrężenie drutu/miedzi. To z kolei może pogorszyć wytrzymałość mechaniczną przewodu i jakość połączenia elektrycznego. Stripper minimalizuje to ryzyko, bo jest dopasowany do przewodów i prowadzi cięcie tylko po izolacji.

Odpowiedź "Docinania przewodu" jest błędna w tym kontekście, ponieważ do cięcia przewodów stosuje się zwykle obcinaki (boczne), nożyce do kabli albo specjalne obcinaki w narzędziach wielofunkcyjnych. Ich geometria ostrzy jest nastawiona na czyste przecięcie żyły, a nie na kontrolowane nacięcie izolacji.

Odpowiedź "Zaciskania końcówek oczkowych" nie pasuje, bo końcówki oczkowe (przeznaczone np. pod śrubę) wymagają zaciskarki o profilach matryc zgodnych z typem końcówki i przekrojem. Takie narzędzie często ma gniazda/matryce zaciskowe, a nie mechanizm typowy dla ściągania izolacji.

Odpowiedź "Zaciskania końcówek tulejkowych" również jest niepoprawna, ponieważ tulejki do przewodów wielodrutowych zaciska się zaciskarką do tulejek (często zacisk kwadratowy/hex), aby zapewnić odpowiedni docisk i trwały styk w zacisku aparatu. Samo zdejmowanie izolacji jest osobnym etapem przygotowania przewodu, wykonywanym przed zaciskaniem tulejki.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli na narzędziu widać otwory/oznaczenia przekrojów i mechanizm "chwyt–ściągnij", zwykle chodzi o zdejmowanie izolacji. Jeśli widać matryce o kształtach zacisku (profil), zwykle chodzi o zaciskanie końcówek.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Ściągacz izolacji (stripper) to narzędzie do usuwania warstwy izolacyjnej z przewodu na określoną długość, możliwie bez uszkadzania metalowej żyły. Ułatwia szybkie i powtarzalne przygotowanie końcówek przewodów do łączenia w zaciskach lub do zaciskania końcówek kablowych.
Najczęściej widać elementy chwytające przewód oraz otwory/oznaczenia przekrojów żyły. Narzędzie jest zaprojektowane tak, aby naciąć izolację i ją zsunąć, a nie przeciąć metalu. Jeśli zamiast tego dominują matryce o profilach zacisku, to zwykle jest zaciskarka.
Nóż łatwo nacina lub osłabia żyłę, szczególnie w przewodach wielodrutowych. Taki "nadcięty" przewód może się łamać, gorzej przewodzić i powodować przegrzewanie połączenia. Ściągacz izolacji ogranicza ryzyko uszkodzeń dzięki prowadzeniu cięcia tylko po izolacji.
Uszkodzona żyła ma mniejszy przekrój czynny, co zwiększa rezystancję i nagrzewanie połączenia. Może też szybciej pękać przy drganiach lub zginaniu. W praktyce prowadzi to do awarii, iskrzenia w zacisku lub problemów podczas odbioru instalacji.
Końcówki tulejkowe zakłada się na przewody wielodrutowe przed włożeniem do zacisku (np. w aparaturze rozdzielczej). Po zaciśnięciu tulejka stabilizuje druty i poprawia jakość styku. Do tego potrzebna jest zaciskarka do tulejek, a wcześniej przewód trzeba poprawnie odizolować.
Końcówki oczkowe mają kształt "oczka" do mocowania pod śrubę lub trzpień, a tulejki tworzą tuleję na końcu żyły do zacisków sprężynowych/śrubowych. Różnią się zastosowaniem i sposobem zaciskania. Obie zwykle wymagają odpowiedniej zaciskarki, a nie ściągacza izolacji.
Istnieją narzędzia wielofunkcyjne, które mają sekcję do zdejmowania izolacji oraz proste gniazda do zaciskania niektórych końcówek. Na egzaminie trzeba jednak rozpoznać dominującą funkcję narzędzia z rysunku. Do pracy zawodowej lepiej używać narzędzi dedykowanych dla jakości połączeń.
Należy dobrać otwór/ustawienie odpowiadające przekrojowi żyły (lub średnicy, zależnie od narzędzia). Zbyt mały przekrój może nadciąć metal, a zbyt duży nie przetnie izolacji i będzie ją "szarpał". Warto wykonać próbę na odcinku przewodu i ocenić, czy żyła nie jest uszkodzona.
Nożyce do kabli są lepsze przy większych przekrojach i kablach wielożyłowych, bo zapewniają czyste cięcie mniejszym wysiłkiem i mniejszą deformacją. Obcinak boczny sprawdza się przy przewodach cienkich. Na egzaminie ważne jest rozróżnienie: cięcie to inna czynność niż ściąganie izolacji.
Najczęstsze błędy to mylenie ściągacza izolacji z zaciskarką oraz wybór odpowiedzi "na skróty" na podstawie skojarzenia ze szczypcami. Ucz się po cechach funkcjonalnych: elementy nacinające izolację, matryce zaciskowe, ostrza do cięcia. To pomaga szybciej rozwiązać pytanie z ilustracją.
info

Statystycznie 57% uczniów zna prawidłową odpowiedź. średnie

Materiały:

  • Instrukcje użytkowania popularnych ściągaczy izolacji i zaciskarek (materiały producentów narzędzi)
  • Podręczniki/zeszyty ćwiczeń do przygotowania przewodów i końcówek w instalacjach elektrycznych
  • Karty katalogowe końcówek kablowych (oczka, tulejki) i zalecenia dotyczące ich zaciskania

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego