KWALIFIKACJA EKA3 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 11.
Do której grupy rzeczowej jednolitego rzeczowego wykazu akt organów gminy i związków międzygminnych oraz urzędów obsługujących te organy i związki, powinna być zaklasyfikowana zamieszczona teczka aktowa?
Ilustracja przedstawia stronę tytułową teczki aktowej z Urzędu Gminy w Wołominie, Wydziału Prawnego.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
"Zarządzanie gminą i jej reprezentacja" obejmuje sprawy dotyczące funkcjonowania organów gminy, podejmowania decyzji kierowniczych oraz działań w imieniu gminy. Pozostałe odpowiedzi dotyczą wyspecjalizowanych obszarów (zdrowie i pomoc społeczna, środowisko) albo spraw wewnętrznych urzędu (kadry i administracja).

Pełne wyjaśnienie:

W jednolitym rzeczowym wykazie akt (JRWA) grupa rzeczowa porządkuje dokumentację według przedmiotu sprawy, a nie według tego, kto pismo sporządził ani gdzie je przechowywano. Dlatego przy klasyfikowaniu teczki najpierw ustala się, jaki jest jej zasadniczy zakres merytoryczny.

Odpowiedź "Zarządzanie gminą i jej reprezentacja" jest właściwa wtedy, gdy teczka dotyczy spraw związanych z kierowaniem gminą, działaniem organów gminy, wykonywaniem funkcji reprezentacyjnych lub organizacją działań o charakterze ogólnym w imieniu gminy. To kategoria "nadrzędna" dla wielu zagadnień ustrojowo-organizacyjnych i reprezentacyjnych gminy.

Dlaczego pozostałe propozycje są nieprawidłowe w takim przypadku?

  • "Ochrona zdrowia i pomoc społeczna" dotyczy dokumentacji merytorycznej związanej z zadaniami gminy w obszarze świadczeń, wsparcia społecznego lub zdrowia. Jeśli teczka nie dotyczy usług/świadczeń w tych dziedzinach, ta klasyfikacja byłaby błędnym "przeskokiem" do innego pionu rzeczowego.
  • "Kształtowanie i ochrona środowiska" obejmuje sprawy z zakresu środowiska, gospodarki odpadami, ochrony przyrody itp. Jest to grupa tematyczna wąska i wyspecjalizowana, więc wybiera się ją tylko wtedy, gdy treść teczki jednoznacznie dotyczy środowiska.
  • "Sprawy kadrowe i administracyjne" odnoszą się przede wszystkim do spraw wewnętrznych urzędu (pracownicy, organizacja pracy, obsługa administracyjna). Częstym błędem jest "wrzucanie" do tej grupy wszystkiego, co wygląda na urzędowe, mimo że faktycznie dotyczy zarządzania i reprezentacji gminy jako jednostki.

Wskazówka egzaminacyjna: w razie wątpliwości porównaj, czy teczka dotyczy zadań merytorycznych dla mieszkańców/środowiska (wtedy wybiera się grupy dziedzinowe), czy raczej funkcjonowania i działania organów gminy (wtedy właściwe jest "zarządzanie i reprezentacja").

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
JRWA to uporządkowany spis haseł i symboli, według których klasyfikuje się sprawy i teczki aktowe. Dzięki niemu dokumentacja w urzędzie gminy jest tworzona i odkładana jednolicie, co ułatwia wyszukiwanie akt, ich archiwizację oraz brakowanie.
Najpierw ustal przedmiot sprawy (o czym są dokumenty), a dopiero potem dopasuj go do grupy rzeczowej w JRWA. Nie kieruj się nazwą komórki organizacyjnej ani tym, że pismo ma "urzędowy" charakter. Liczy się tematyka i cel prowadzenia teczki.
Intuicja często prowadzi do wyboru zbyt ogólnej grupy, np. "kadry i administracja". Błędna klasyfikacja skutkuje złym symbolem sprawy, chaosem w teczkach, problemami z wyszukiwaniem oraz ryzykiem nieprawidłowej kwalifikacji archiwalnej i terminów przechowywania.
To grupa obejmująca sprawy związane z kierowaniem gminą i działaniem jej organów oraz czynnościami wykonywanymi w imieniu gminy (reprezentacja). Stosuje się ją, gdy dokumentacja dotyczy ogólnych działań zarządczych lub reprezentacyjnych, a nie wąskiej dziedziny typu środowisko czy pomoc społeczna.
Częsty błąd polega na utożsamianiu "administracyjnego" charakteru dokumentów z kadrami. Kadry dotyczą pracowników i spraw wewnętrznych urzędu, a "zarządzanie i reprezentacja" dotyczy działania organów i wykonywania funkcji w imieniu gminy. Decyduje treść teczki, nie forma pism.
Tę grupę stosuje się, gdy teczka obejmuje sprawy merytoryczne z obszaru wsparcia społecznego lub zdrowia (np. realizacja zadań w tych dziedzinach). Jeśli dokumenty dotyczą kierowania gminą, organizacji organów lub reprezentacji, wybór tej grupy będzie nietrafny.
Wybiera się ją wtedy, gdy dokumenty dotyczą zagadnień środowiskowych (np. decyzje, działania, programy i czynności w tym obszarze). To grupa dziedzinowa, więc musi wynikać wprost z treści teczki. Sam fakt, że sprawa jest "gminna", nie wystarcza do przypisania do środowiska.
Nie zawsze. Tytuł bywa skrótowy albo nieprecyzyjny, dlatego warto sprawdzić kilka pierwszych dokumentów i ustalić główny temat spraw. Dopiero wtedy przypisz teczkę do grupy rzeczowej w JRWA. Na egzaminie trzeba wybrać grupę zgodną z rzeczywistą tematyką.
Weź listę przykładowych tytułów teczek (np. z instrukcji kancelaryjnej lub materiałów szkolnych) i dla każdej pozycji odpowiedz: "jaki jest przedmiot sprawy?". Następnie dopasuj do właściwej grupy JRWA i uzasadnij, dlaczego nie pasują grupy dziedzinowe lub wewnętrzne.
Klasyfikacja wpływa na znak sprawy, porządkowanie akt, kompletowanie teczek oraz dalsze czynności archiwalne. Dobrze sklasyfikowana dokumentacja szybciej się wyszukuje, łatwiej przekazuje do archiwum zakładowego i poprawnie wyznacza terminy przechowywania, co ogranicza ryzyko błędów w brakowaniu.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: ""Zarządzanie gminą i jej reprezentacja" obejmuje sprawy dotyczące funkcjonowania organów gminy, podejmowania decyzji kierowniczych oraz działań w imieniu gminy."

Materiały:

  • Aktualny jednolity rzeczowy wykaz akt stosowany w urzędzie gminy (wydanie obowiązujące w danej jednostce)
  • Instrukcja kancelaryjna obowiązująca w jednostce (zasady klasyfikacji i znakowania spraw)
  • Podręczniki i skrypty z archiwistyki zakładowej dotyczące JRWA oraz kwalifikacji akt

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego