KWALIFIKACJA MED1 - CZERWIEC 2023

PYTANIE NR 22.
Do której klasy według Black'a należą ubytki próchnicowe na powierzchniach stycznych zębów siecznych, obejmujące również brzeg sieczny zębów?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasa IV w klasyfikacji Blacka dotyczy ubytków na powierzchniach stycznych zębów przednich (siekaczy i kłów), które obejmują także brzeg sieczny. Gdy ubytek jest styczny, ale bez zajęcia brzegu siecznego, odpowiada to typowo klasie III, dlatego w tym opisie właściwa jest klasa IV.

Pełne wyjaśnienie:

W klasyfikacji ubytków według G.V. Blacka kluczowe jest rozpoznanie lokalizacji ubytku oraz tego, czy ubytek obejmuje elementy anatomiczne o szczególnym znaczeniu (np. brzeg sieczny w zębach przednich).

Odpowiedź "IV" jest prawidłowa, ponieważ opis dotyczy:

  • zębów siecznych (zęby przednie),
  • powierzchni stycznych (czyli kontaktu między sąsiednimi zębami),
  • oraz dodatkowo zajęcia brzegu siecznego.

To właśnie zajęcie brzegu siecznego odróżnia klasę IV od klasy III w zębach przednich. W praktyce klinicznej ma to znaczenie, bo odbudowa brzegu siecznego jest zwykle bardziej wymagająca estetycznie i funkcjonalnie (odtwarzanie kształtu, przezierności szkliwa, prawidłowych kontaktów i prowadzenia siecznego).

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "III" dotyczy ubytków na powierzchniach stycznych zębów przednich, ale bez zajęcia brzegu siecznego. To typowa pomyłka, gdy pomija się drugi warunek z treści pytania.
  • "II" odnosi się do ubytków na powierzchniach stycznych zębów bocznych (przedtrzonowców i trzonowców), więc nie pasuje do siekaczy.
  • "V" obejmuje ubytki w okolicy przyszyjkowej (przy dziąśle) na powierzchniach gładkich, a nie ubytki styczne z zajęciem brzegu siecznego.

Wskazówka egzaminacyjna: przy ubytkach w zębach przednich najpierw ustal "styczny czy nie", a następnie sprawdź, czy jest w treści element "brzeg sieczny". Jeśli tak, najczęściej oznacza to klasę IV.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To tradycyjny podział ubytków próchnicowych na klasy (I–V) według ich umiejscowienia na zębie. Pomaga w opisie ubytku oraz w doborze sposobu opracowania i odbudowy. W nauczaniu często służy do szybkiego rozróżniania ubytków w zębach przednich i bocznych.
Różnica opiera się na brzegu siecznym. Ubytek styczny w zębie przednim bez zajęcia brzegu siecznego to typowo klasa III. Jeśli ubytek styczny obejmuje także brzeg sieczny, klasyfikuje się go jako klasa IV.
Brzeg sieczny jest elementem istotnym dla estetyki i funkcji (odgryzanie, prowadzenie sieczne). Jego uszkodzenie oznacza inną geometrię ubytku i zwykle trudniejszą odbudowę. Dlatego w klasyfikacji Blacka ubytki styczne z zajęciem brzegu siecznego wydzielono jako odrębną klasę.
Zęby sieczne to zęby przednie w każdym łuku: centralne i boczne. Mają brzeg sieczny (nie guzek jak zęby boczne). W pytaniu ważne jest, że chodzi o zęby przednie, bo klasy II dotyczy głównie zębów bocznych, a klasy III/IV – typowo przednich.
To powierzchnia kontaktu zęba z zębem sąsiednim (mezjalna lub dystalna). Ubytki na powierzchniach stycznych często rozwijają się w okolicy punktu stycznego i wymagają odtworzenia prawidłowego kontaktu po wypełnieniu, aby ograniczyć zaleganie pokarmu i ryzyko nawrotu próchnicy.
W typowym ujęciu klasyfikacji Blacka klasa II odnosi się do ubytków na powierzchniach stycznych zębów bocznych (przedtrzonowców i trzonowców), zwykle z uwzględnieniem powierzchni żującej. Dla zębów przednich ubytki styczne klasyfikuje się zwykle jako klasa III lub IV.
Klasa V obejmuje ubytki w okolicy przyszyjkowej, czyli blisko dziąsła, na powierzchniach gładkich (policzkowej/wargowej lub językowej/podniebiennej). To inna lokalizacja niż ubytki styczne z zajęciem brzegu siecznego, dlatego klasa V nie pasuje do opisu z pytania.
Najczęściej wybiera się klasę III, bo kojarzy się z ubytkami stycznymi w zębach przednich. Mechanizm błędu polega na pominięciu warunku "obejmujące również brzeg sieczny". Warto w zadaniach podkreślać słowa-klucze: "styczne" i "brzeg sieczny".
Pomaga w zrozumieniu opisu w dokumentacji i w komunikacji z lekarzem (np. "odbudowa klasy IV"). Ułatwia też przygotowanie stanowiska: przy odbudowie brzegu siecznego częściej potrzebne są narzędzia do odbudowy estetycznej, wykończenia i polerowania oraz materiały o różnych stopniach przezierności.
Skuteczna mnemotechnika: "IV = IV = Incisal (brzeg sieczny)". Najpierw zapamiętaj, że obie klasy dotyczą zębów przednich i powierzchni stycznych, a potem dodaj regułę różnicującą: obecny brzeg sieczny → klasa IV.
info

Około 45% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

Specjaliści zwracają uwagę: "Klasa IV w klasyfikacji Blacka dotyczy ubytków na powierzchniach stycznych zębów przednich (siekaczy i kłów), które obejmują także brzeg sieczny."

Źródła:

  • Sturdevant’s Art and Science of Operative Dentistry (rozdziały: klasyfikacja ubytków; ubytki w zębach przednich) – literatura podręcznikowa z zakresu stomatologii zachowawczej
  • Summitt’s Fundamentals of Operative Dentistry: A Contemporary Approach (sekcje: klasyfikacja ubytków; ubytki klasy III i IV) – podręcznik z zakresu stomatologii odtwórczej
  • G.V. Black, A Work on Operative Dentistry (część dotycząca klasyfikacji ubytków) – źródło historyczne klasyfikacji Blacka

Materiały:

  • Podręcznik stomatologii zachowawczej (rozdziały o klasyfikacji ubytków i opracowaniu ubytków w zębach przednich)
  • Atlas anatomii zębów i powierzchni zębów przednich (siekacze/kły)
  • Materiały dydaktyczne szkoły/kwalifikacji z ćwiczeniami: rozpoznawanie klas ubytków na opisach przypadków

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego