KWALIFIKACJA MED1 - STYCZEŃ 2015

PYTANIE NR 19.
Do której klasy według Blacka zalicza się ubytek zlokalizowany na powierzchni żującej trzonowców i przedtrzonowców?
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Ubytek na powierzchni żującej trzonowców i przedtrzonowców (w dołkach i bruzdach) odpowiada klasie I wg Blacka. Klasa II dotyczy ubytków na powierzchniach stycznych zębów bocznych, a klasy III i IV odnoszą się do zębów przednich.

Pełne wyjaśnienie:

Klasyfikacja ubytków wg Blacka opisuje typowe lokalizacje ubytków próchnicowych w zależności od powierzchni zęba. W pytaniu kluczowe jest wskazanie powierzchni żującej (okluzyjnej) trzonowców i przedtrzonowców, czyli zębów bocznych. Ubytki w tej lokalizacji powstają najczęściej w dołkach i bruzdach powierzchni żującej, gdzie łatwo zalegają resztki pokarmowe i płytka.

Dlaczego poprawna jest odpowiedź: I?
Klasa I wg Blacka obejmuje ubytki zlokalizowane w dołkach i bruzdach, typowo na powierzchniach żujących zębów bocznych. To dokładnie odpowiada opisowi w pytaniu.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • II – dotyczy ubytków na powierzchniach stycznych (międzyzębowych) trzonowców i przedtrzonowców, a nie na powierzchni żującej.
  • III – odnosi się do ubytków na powierzchniach stycznych zębów przednich bez zajęcia brzegu siecznego, więc nie pasuje ani typ zęba, ani lokalizacja.
  • IV – dotyczy zębów przednich z zajęciem brzegu siecznego, co również nie odpowiada opisowi ubytku na powierzchni żującej zębów bocznych.

Wskazówka egzaminacyjna: w tej klasyfikacji najpierw rozpoznaj powierzchnię (żująca vs styczna vs brzeg sieczny), a dopiero potem typ zęba. Dla zębów bocznych: żująca = I, styczna = II.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To podział ubytków próchnicowych według ich lokalizacji na powierzchniach zębów. Ułatwia opis w dokumentacji i komunikację w gabinecie. Klasy różnicują m.in. ubytki w bruzdach (I), na powierzchniach stycznych zębów bocznych (II) oraz ubytki zębów przednich (III–IV).
Najczęściej jest to ubytek w dołku lub bruździe na powierzchni żującej trzonowca albo przedtrzonowca. W badaniu klinicznym zwraca się uwagę na przebarwienia bruzd, szorstkość i zatrzymywanie zgłębnika oraz objawy zalegania płytki.
Ponieważ klasa I obejmuje ubytki w naturalnych zagłębieniach korony (dołki, bruzdy), gdzie łatwo dochodzi do retencji płytki. Powierzchnia żująca zębów bocznych ma wiele bruzd, więc jest typową lokalizacją ubytków klasy I.
Klasa I dotyczy głównie ubytków w bruzdach i dołkach na powierzchni żującej. Klasa II odnosi się do ubytków na powierzchniach stycznych trzonowców i przedtrzonowców (między zębami), często wymagających innego dostępu i odbudowy kontaktu międzyzębowego.
Nie. Klasy III i IV odnoszą się do zębów przednich. Klasa III dotyczy ubytku stycznego bez zajęcia brzegu siecznego, a klasa IV obejmuje ubytek z zajęciem brzegu siecznego. Dlatego nie pasują do ubytku na powierzchni żującej zębów bocznych.
To powierzchnia okluzyjna trzonowców i przedtrzonowców, która kontaktuje się z zębami przeciwstawnymi podczas żucia. Zawiera guzki, bruzdy i dołki. Właśnie w tych zagłębieniach często rozwija się próchnica prowadząca do ubytków klasy I.
Najczęściej w opisach ubytków próchnicowych i wypełnień, gdy potrzebny jest szybki, zrozumiały skrót lokalizacji. W praktyce może to wspierać komunikację w zespole i porządkować opisy, choć współcześnie spotyka się też inne systemy klasyfikacji.
Tak, bywa nadal obecna w nauczaniu jako podstawowy, klasyczny sposób opisu lokalizacji ubytków. Na egzaminach może się pojawiać jako wiedza definicyjna. W praktyce klinicznej często stosuje się także bardziej rozbudowane opisy lub inne klasyfikacje.
Najczęstszy błąd to automatyczne przypisanie klasy II do wszystkich ubytków w zębach bocznych, bez sprawdzenia, czy ubytek jest na powierzchni stycznej czy żującej. Drugi błąd to mieszanie klas dotyczących zębów przednich (III–IV) z ubytkami trzonowców.
Najlepiej nauczyć się mapy: powierzchnia → klasa. Zrób krótką ściągę: "żująca/bruzdy = I", "styczna zębów bocznych = II", "styczna zębów przednich = III", "z brzegiem siecznym = IV". Potem ćwicz na opisach przypadków, nie tylko na definicjach.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 64% zdających egzamin. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Ubytek na powierzchni żującej trzonowców i przedtrzonowców (w dołkach i bruzdach) odpowiada klasie I wg Blacka."

Źródła:

  • Wikipedia: "G. V. Black classification of caries lesions" (opis klasy I), https://en.wikipedia.org/wiki/G._V._Black_classification_of_caries_lesions - accessed 2026-02-18
  • Wikipedia (PL): "Próchnica zębów" (wzmianki o ubytkach i lokalizacjach; kontekst kliniczny), https://pl.wikipedia.org/wiki/Pr%C3%B3chnica_z%C4%99b%C3%B3w - accessed 2026-02-18

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty do stomatologii zachowawczej omawiające klasyfikację ubytków
  • Atlasy anatomii zębów (powierzchnie i punkty anatomiczne koron)
  • Notatki/diagramy porównujące klasy I–VI (mapa: powierzchnia → klasa)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego