KWALIFIKACJA MED2 - STYCZEŃ 2023

PYTANIE NR 32.
Do której klasy, zgodnie z klasyfikacją ubytków próchnicowych według Blacka, należy ubytek przedstawiony na rysunku?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek zęba z zaznaczonym ubytkiem próchnicowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasa III w klasyfikacji Blacka obejmuje ubytki na powierzchniach stycznych zębów przednich (siekaczy i kłów), które nie zajmują brzegu siecznego. Klasa I dotyczy bruzd i dołków, klasa II – powierzchni stycznych zębów bocznych, a klasa IV – ubytków przednich z zajęciem brzegu siecznego.

Pełne wyjaśnienie:

Klasyfikacja ubytków próchnicowych według Blacka opiera się głównie na lokalizacji ubytku na określonych powierzchniach zęba oraz na tym, czy dotyczy on zębów przednich czy bocznych. W zadaniu należy dopasować obraz ubytku z rysunku do właściwej klasy.

Odpowiedź "III" jest poprawna, gdy ubytek znajduje się na powierzchni stycznej zęba przedniego (siekacza lub kła) i nie obejmuje brzegu siecznego. To właśnie odróżnia klasę III od klasy IV.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • "I" dotyczy ubytków w dołkach i bruzdach (typowo na powierzchniach żujących zębów bocznych lub w okolicach anatomicznych zagłębień). Jeśli na rysunku widać ubytek styczny w zębie przednim, nie spełnia to kryteriów klasy I.
  • "II" obejmuje ubytki na powierzchniach stycznych zębów bocznych (przedtrzonowców i trzonowców). Częsty błąd polega na automatycznym kojarzeniu "ubytku stycznego" z klasą II, bez uwzględnienia, że tu kluczowe jest również to, czy ząb jest przedni czy boczny.
  • "IV" jest zarezerwowana dla zębów przednich, ale w odróżnieniu od klasy III zakłada zajęcie brzegu siecznego. Jeżeli na rysunku ubytek nie przechodzi na brzeg sieczny, właściwa będzie klasa III.

Wskazówka egzaminacyjna: przy ubytkach zębów przednich zawsze sprawdź dwa elementy: (1) czy ubytek jest na powierzchni stycznej, (2) czy obejmuje brzeg sieczny. Brak zajęcia brzegu siecznego kieruje do klasy III, a jego obecność – do klasy IV.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
To podział ubytków próchnicowych na klasy zależnie od położenia ubytku na powierzchniach zęba. Najczęściej używa się jej w stomatologii zachowawczej do opisu, dokumentacji i planowania odbudowy. W praktyce pomaga szybko zakomunikować, gdzie jest ubytek i jakiego typu preparacji może wymagać.
Klasa III dotyczy powierzchni stycznych zębów przednich (siekaczy i kłów) i warunkiem jest brak zajęcia brzegu siecznego. Patrzysz więc: czy to ząb przedni, czy ubytek jest "między zębami" oraz czy nie przechodzi na krawędź sieczną.
Różnica jest praktyczna i bardzo częsta na egzaminie: obie klasy dotyczą zębów przednich i zwykle powierzchni stycznych, ale klasa IV obejmuje brzeg sieczny, a klasa III nie. Gdy na rysunku widać naruszenie brzegu siecznego, wybór przesuwa się na klasę IV.
Bo klasa II dotyczy zębów bocznych (przedtrzonowców i trzonowców) na powierzchniach stycznych. W zębach przednich ubytek styczny będzie zwykle klasą III lub IV. Najpierw ustal, czy ząb jest przedni czy boczny, a dopiero potem dopasuj klasę.
Gdy lokalizacja ubytku wiąże się z dołkami i bruzdami, typowo na powierzchniach żujących zębów bocznych lub w anatomicznych zagłębieniach podatnych na retencję płytki. Jeśli widzisz ubytek międzyzębowy (styczny), to zwykle nie jest klasa I.
Najważniejsze są: typ zęba (przedni czy boczny), powierzchnia (żująca, styczna, przedsionkowa/językowa) oraz to, czy ubytek obejmuje element szczególny (np. brzeg sieczny). Dopiero po tej analizie porównujesz z definicjami klas.
Tak, bo jest to podstawowy język opisu ubytków w stomatologii zachowawczej. Znajomość klas pomaga w współpracy z lekarzem, rozumieniu dokumentacji oraz edukacji pacjenta. Na egzaminach często pojawiają się zadania obrazkowe z rozpoznaniem klasy.
Ponieważ obie dotyczą zębów przednich i zwykle ubytków stycznych, więc łatwo zadziała "podobieństwo" i szybka intuicja. Jedna cecha rozstrzyga: brzeg sieczny. Jeśli jest naruszony, to wskazuje na klasę IV; jeśli nie, pozostaje klasa III.
Najczęściej: mylenie zębów przednich z bocznymi na schemacie, skupienie się tylko na słowie "styczny" (i wybór klasy II), oraz pominięcie oceny brzegu siecznego (pomyłka między klasą III i IV). Pomaga nawyk: zawsze oceń ząb, powierzchnię i brzeg sieczny.
Ćwicz na schematach: najpierw samodzielnie nazwij ząb i powierzchnie, potem dopiero przypisz klasę. Rób krótkie fiszki "klasa → lokalizacja" i odwrotnie. Warto też rozwiązywać zadania, gdzie celowo mieszają klasy III i IV, bo to najczęstsza pułapka.
info

Statystycznie 48% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Klasa III w klasyfikacji Blacka obejmuje ubytki na powierzchniach stycznych zębów przednich (siekaczy i kłów), które nie zajmują brzegu siecznego."

Źródła:

  • Sturdevant’s Art and Science of Operative Dentistry, rozdział dotyczący klasyfikacji ubytków próchnicowych (G.V. Black) – źródło podręcznikowe (weryfikowalne bibliograficznie).
  • Roberson TM, Heymann HO, Swift EJ: Sturdevant’s (publikacje z zakresu stomatologii zachowawczej) – opis klas ubytków wg Blacka w części o preparacji i klasyfikacji ubytków (weryfikowalne bibliograficznie).

Materiały:

  • Podręczniki z kariologii i stomatologii zachowawczej (rozdziały o klasyfikacjach ubytków)
  • Atlasy/anatomia zębów z opisem powierzchni i punktów stycznych
  • Zestawy zadań obrazkowych: rozpoznawanie klas Blacka na schematach

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego