KWALIFIKACJA MED2 - STYCZEŃ 2021

PYTANIE NR 12.
Do której klasy zgodnie z klasyfikacją według Blacka należy ubytek próchnicowy przedstawiony na rysunku?
Ilustracja przedstawia schematyczny rysunek zęba z widocznym ubytkiem próchnicowym.
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Klasa IV w klasyfikacji Blacka dotyczy ubytków na powierzchniach stycznych siekaczy lub kłów, które obejmują także kąt/brzeg sieczny. Dla porównania: klasa III to ubytki styczne zębów przednich bez zajęcia kąta, klasa II dotyczy zębów bocznych, a klasa I bruzd i dołków.

Pełne wyjaśnienie:

Klasyfikacja ubytków próchnicowych według Blacka opiera się przede wszystkim na lokalizacji ubytku (jaka grupa zębów i która powierzchnia) oraz na tym, czy ubytek obejmuje charakterystyczne elementy anatomiczne, np. kąt/brzeg sieczny w zębach przednich.

Odpowiedź "IV" jest właściwa, gdy ubytek znajduje się na powierzchni stycznej zęba przedniego (siekacza lub kła) i jednocześnie zajmuje kąt/brzeg sieczny. To właśnie zajęcie kąta jest kluczowym wyróżnikiem klasy IV.

Dlaczego pozostałe propozycje nie pasują do takiej lokalizacji?

  • "I" obejmuje typowo ubytki w bruzdach i dołkach (np. na powierzchniach żujących zębów bocznych lub w zagłębieniach). Jeśli rysunek pokazuje ubytek styczny, nie jest to klasa I.
  • "II" dotyczy powierzchni stycznych zębów bocznych (przedtrzonowców i trzonowców). Nawet jeśli ubytek jest "styczny", to klasa II nie odnosi się do siekaczy i kłów.
  • "III" dotyczy powierzchni stycznych zębów przednich, ale bez zajęcia kąta/brzegu siecznego. To najczęstsza pomyłka: student zauważa "styczny ubytek w zębie przednim" i automatycznie wybiera klasę III, ignorując, czy uszkodzony jest również kąt.

Wskazówka egzaminacyjna: kiedy wahasz się między III i IV, zadaj sobie jedno pytanie: czy ubytek narusza kąt/brzeg sieczny? Jeśli tak, wybór przesuwa się na klasę IV.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Klasa IV oznacza ubytek na powierzchni stycznej siekacza lub kła, który obejmuje także kąt/brzeg sieczny. To kluczowa cecha odróżniająca ją od klasy III, gdzie ubytek styczny w zębie przednim nie narusza kąta.
Sprawdź, czy ubytek "wchodzi" w kąt/brzeg sieczny. Jeśli kąt jest naruszony (ubytek sięga brzegu siecznego), to klasa IV. Jeśli ubytek jest tylko na powierzchni stycznej, a brzeg sieczny pozostaje nienaruszony, to klasa III.
W Blacku klasa II dotyczy ubytków na powierzchniach stycznych przedtrzonowców i trzonowców. Zęby boczne mają inną anatomię (powierzchnia żująca, punkty styczne), dlatego ubytki styczne tej grupy zębów są klasyfikowane inaczej niż u siekaczy i kłów.
Klasa I obejmuje ubytki w bruzdach i dołkach (miejsca retencyjne płytki), najczęściej na powierzchniach żujących zębów bocznych lub w zagłębieniach anatomicznych. Nie jest to typowa klasyfikacja dla ubytków stricte stycznych.
W kontekście klas III i IV chodzi o siekacze i kły. To właśnie dla tych zębów Black wyróżnia ubytki na powierzchniach stycznych, a dodatkowo rozróżnia, czy ubytek obejmuje kąt/brzeg sieczny (klasa IV) czy nie (klasa III).
Na egzaminach bywa nadal spotykana jako klasyczny schemat opisu ubytków. W praktyce klinicznej często stosuje się także nowsze systemy oceny i opisu próchnicy, ale znajomość Blacka pomaga szybko komunikować lokalizację ubytku i jest częsta w materiałach dydaktycznych.
Najczęściej myli się klasy III i IV (pominięcie informacji o zajęciu kąta/brzegu siecznego) oraz wybiera klasę II dla każdego ubytku stycznego (bez sprawdzenia, czy ząb jest przedni czy boczny). Błędy wynikają też ze słabej czytelności rysunku.
Klasyfikacja pomaga w jednoznacznym opisie lokalizacji ubytku (np. ubytek styczny z zajęciem kąta w zębie przednim). Ułatwia to komunikację z lekarzem dentystą, planowanie wizyt oraz edukację pacjenta, gdzie powstał problem i jak mu zapobiegać.
Zęby przednie mają brzeg sieczny (lub guzek w kłach) i zwykle cieńszą koronę w kierunku policzkowo-językowym niż zęby boczne. Jeśli ubytek jest pokazany przy brzegu siecznym, to typowa wskazówka, że dotyczy siekacza/kła, a nie trzonowca.
Tak, jeśli opis podaje grupę zęba (przedni/boczny), powierzchnię (styczna, żująca) oraz informację, czy zajęty jest kąt/brzeg sieczny. Przykładowo: "ubytek styczny siekacza z zajęciem kąta" jednoznacznie prowadzi do klasy IV.
info

Statystycznie 43% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Eksperci podkreślają: "Klasa IV w klasyfikacji Blacka dotyczy ubytków na powierzchniach stycznych siekaczy lub kłów, które obejmują także kąt/brzeg sieczny."

Źródła:

  • NCBI Bookshelf (StatPearls) – hasło dotyczące próchnicy/ubytków i omawiania klasyfikacji G.V. Blacka (strona w serwisie NCBI) – accessed 2026-02-27
  • Wikipedia (PL) – "Klasyfikacja ubytków próchnicowych według Blacka" https://pl.wikipedia.org/wiki/Klasyfikacja_ubytk%C3%B3w_pr%C3%B3chnicowych_wed%C5%82ug_Blacka – accessed 2026-02-27

Materiały:

  • Podręczniki do stomatologii zachowawczej (rozdziały o klasyfikacji ubytków i lokalizacji próchnicy)
  • Atlasy anatomii zębów (cechy zębów przednich i bocznych, powierzchnie)
  • Materiały szkoleniowe z diagnostyki próchnicy i dokumentowania ubytków (schematy, zdjęcia kliniczne)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego