KWALIFIKACJA GIW9 - CZERWIEC 2019

PYTANIE NR 14.
Do obowiązków dyspozytora ruchu należy
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dyspozytor ruchu pełni głównie funkcję bieżącej koordynacji i ewidencji przebiegu zmiany: zbiera informacje, rejestruje obsadę stanowisk oraz efekty pracy (np. wydobycie) i sporządza zestawienia. Dobór maszyn, harmonogramowanie robót czy projekt wentylacji to zadania służb technicznych i planistycznych, a nie dyspozytora.

Pełne wyjaśnienie:

Dyspozytor ruchu w zakładzie górniczym działa przede wszystkim w trybie operacyjnym: ma zapewnić sprawny przepływ informacji i bieżącą koordynację pracy w trakcie zmiany. Z tego powodu do typowych obowiązków dyspozytora należy prowadzenie ewidencji i statystyk dotyczących tego, jak przebiega praca: jaka jest obsada stanowisk, jakie były postępy robót i jaka wielkość wydobycia została osiągnięta. Takie dane są później podstawą raportów zmianowych i analiz organizacyjnych.

Odpowiedź "prowadzenie statystyki dotyczącej obłożenia stanowisk pracy i wielkości wydobycia" jest zgodna z charakterem tej funkcji: dyspozytor porządkuje informacje, odnotowuje zdarzenia i parametry, a także zestawia je w formie raportów. To praca na danych z wielu rejonów kopalni, często pod presją czasu, ale bez wchodzenia w kompetencje stricte projektowe.

  • "Dobór maszyn i urządzeń do wykonania prac w przodku" to zadanie o charakterze technologicznym i doborowym, zwykle leżące po stronie dozoru, technologii robót, mechanizacji lub osób odpowiedzialnych za wyposażenie i dobór sprzętu. Dyspozytor może przekazać informację o potrzebie sprzętu, ale nie jest to jego podstawowy obowiązek.
  • "Wykonanie harmonogramu robót w przodku" odnosi się do planowania (krótko- lub długoterminowego). Dyspozytor koordynuje realizację bieżącej zmiany i reaguje na odchylenia, natomiast harmonogramowanie jest domeną planistów i dozoru prowadzącego roboty.
  • "Projektowanie przewietrzania wyrobisk" jest zadaniem specjalistycznym właściwym dla służb wentylacyjnych. Wymaga obliczeń, analiz i rozwiązań technicznych; dyspozytor może jedynie odnotowywać zgłoszenia i przekazywać je właściwym osobom.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi pojawiają się słowa typu "projektowanie", "dobór" lub "harmonogram", najpierw sprawdź, czy pytanie dotyczy funkcji operacyjnej (dyspozytura), czy komórki projektowo-planistycznej. Dyspozytor najczęściej odpowiada za koordynację, łączność i ewidencję.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Dyspozytor ruchu koordynuje bieżący przebieg zmiany: zbiera meldunki z rejonów, rejestruje zdarzenia, kontroluje obsadę oraz odnotowuje efekty pracy (np. wydobycie). Jego zadania są operacyjne i ewidencyjne, a nie projektowe.
Bo dyspozytor jest centralnym punktem informacji w czasie zmiany. Dane o obsadzie stanowisk i o wydobyciu spływają z wielu miejsc i muszą być ujednolicone w raportach. Statystyka umożliwia ocenę realizacji planu i szybkie reagowanie na odchylenia.
Zwykle nie. Dobór maszyn i urządzeń wynika z technologii robót, parametrów wyrobiska i dostępności sprzętu i jest domeną dozoru/technologii/mechanizacji. Dyspozytor może zgłosić potrzebę lub potwierdzić dostępność, ale nie projektuje doboru.
Koordynacja bieżąca dotyczy tego, co dzieje się "tu i teraz" na zmianie: przekazywanie informacji, reagowanie na przestoje, odnotowanie postępu. Harmonogram robót to plan (często na dłuższy okres), który ustala kolejność i terminy prac w przodku.
Najczęściej w trakcie zmiany (na bieżąco) oraz po jej zakończeniu, gdy kompletowane są dane do raportu zmianowego. Zestawienia mogą obejmować obsadę, postęp robót, przestoje i wielkość wydobycia, aby umożliwić analizę produkcji i organizacji.
Dyspozytor zwykle pracuje w dyspozytorni (centrum łączności i informacji), skąd ma kontakt z oddziałami i rejonami. Dzięki temu może zbierać meldunki, prowadzić rejestry i przekazywać polecenia/komunikaty zgodnie z przyjętym obiegiem informacji.
Nie, to zadanie specjalistyczne służb wentylacyjnych. Projektowanie przewietrzania wymaga analiz i obliczeń oraz doboru rozwiązań technicznych. Dyspozytor może jedynie przyjąć zgłoszenie problemu i przekazać informację właściwym osobom.
Najczęściej są to meldunki ze zmiany, informacje o obsadzie, zgłoszenia awarii i przestojów, komunikaty o zagrożeniach oraz dane o postępie robót i wydobyciu. Kluczowe jest, aby zapis był czytelny, spójny czasowo i możliwy do odtworzenia.
Częsty błąd to przypisywanie dyspozytorowi zadań "inżynierskich" (projektowanie, dobór technologii) tylko dlatego, że brzmią fachowo. Warto zapamiętać, że dyspozytor koncentruje się na koordynacji, łączności, rejestracji zdarzeń oraz raportowaniu przebiegu pracy.
Szukaj słów-kluczy: ewidencja, raport, statystyka, meldunek, koordynacja zwykle wskazują dyspozytora. Z kolei projektowanie, harmonogram, dobór częściej dotyczą służb technicznych i planistycznych.
info

Około 47% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. trudne

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że dyspozytor ruchu pełni głównie funkcję bieżącej koordynacji i ewidencji przebiegu zmiany: zbiera informacje, rejestruje obsadę stanowisk oraz efekty pracy (np. wydobycie) i sporządza zestawienia.

Materiały:

  • Podręczniki i skrypty z zakresu organizacji ruchu zakładu górniczego (dyspozytura, raportowanie zmianowe)
  • Materiały szkoleniowe kopalń dotyczące pracy dyspozytora i obiegu informacji na zmianie
  • Notatki z przedmiotów: organizacja robót górniczych, podstawy eksploatacji podziemnej

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego