Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA GIW2 - CZERWIEC 2017



PYTANIE NR 16.
Do określenia wieku geologicznego skał wykorzystuje się próbki z badań
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wiek geologiczny skał określa się przede wszystkim na podstawie stratygrafii, czyli następstwa i korelacji warstw (często z użyciem skamieniałości przewodnich). Badania mechaniczne, chemiczne czy mineralogiczno‑petrograficzne opisują właściwości skał, ale same w sobie nie służą do ustalania wieku stratygraficznego.

Pełne wyjaśnienie:

Do określania wieku geologicznego skał w ujęciu klasycznym (zwłaszcza wieku względnego) wykorzystuje się próbki i obserwacje z badań stratygraficznych. Stratygrafia bada układ warstw, ich następstwo w profilu, zasięg oraz umożliwia korelację między różnymi odsłonięciami i otworami wiertniczymi. W praktyce często wspiera się ona danymi paleontologicznymi (np. skamieniałościami przewodnimi), co pozwala przypisać warstwy do jednostek czasu geologicznego.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe?

  • Badania mechaniczne opisują cechy wytrzymałościowe i odkształcalność (ważne np. dla obudowy i stateczności wyrobisk), ale nie dają bezpośredniej informacji o wieku powstania warstwy.
  • Badania chemiczne określają skład chemiczny. Mogą być pomocne w charakterystyce środowiska powstawania skały, lecz samo "badanie chemiczne" nie jest równoznaczne z ustalaniem wieku stratygraficznego.
  • Badania mineralogiczno‑petrograficzne służą do rozpoznania minerałów i typu skały (tekstury, struktury, genezy), co jest kluczowe w opisie litologicznym, ale nie zastępuje metod stratygraficznych w przypisywaniu wieku geologicznego.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w pytaniu pojawia się "wiek geologiczny" w kontekście profili/warstw, najczęściej chodzi o stratygrafię (następstwo warstw i korelację), a nie o badania właściwości fizycznych czy składu minerałów.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to jest stratygrafia i do czego służy w geologii?
Stratygrafia to dział geologii badający układ i następstwo warstw skalnych oraz ich korelację. Pozwala porównywać profile z różnych miejsc i przypisywać warstwy do jednostek czasu geologicznego, czyli określać wiek (najczęściej względny) skał w profilu.
Jakie próbki są używane do określania wieku geologicznego skał?
Najczęściej wykorzystuje się próbki i dane z badań stratygraficznych: rdzenie wiertnicze, próbki z odsłonięć/wyrobisk oraz materiał paleontologiczny (np. skamieniałości). Kluczowe jest rozpoznanie kolejności warstw i ich korelacja, a nie tylko opis składu.
Dlaczego badania mechaniczne nie określają wieku geologicznego skał?
Badania mechaniczne mierzą właściwości wytrzymałościowe (np. ściskanie, rozciąganie, odkształcalność). To informacje potrzebne w górnictwie do projektowania obudowy i oceny stateczności, ale nie mówią, kiedy warstwa powstała ani jak ma się do innych warstw w czasie geologicznym.
Czy badania chemiczne mogą powiedzieć coś o wieku skał?
Badania chemiczne opisują skład chemiczny i mogą pomóc w interpretacji środowiska sedymentacji lub przeobrażeń. Same w sobie nie są jednak typowym "badaniem wieku" w sensie stratygrafii. Do wieku w profilu geologicznym częściej używa się relacji warstw i danych stratygraficznych.
Jakie są różnice między petrografią a stratygrafią?
Petrografia (mineralogiczno‑petrograficzna analiza) skupia się na tym, z czego zbudowana jest skała i jaki ma typ/strukturę. Stratygrafia skupia się na tym, jak warstwy są ułożone w profilu i jak je porównać między lokalizacjami, aby wnioskować o ich wieku i następstwie.
Co to jest wiek względny skał i jak się go ustala?
Wiek względny mówi, która warstwa jest starsza, a która młodsza, bez podawania liczby lat. Ustala się go głównie stratygraficznie: analizując następstwo warstw, zależności przecinania oraz korelację profili. W praktyce pomaga też rozpoznanie skamieniałości charakterystycznych.
Jak korelacja warstw pomaga w górnictwie podziemnym?
Korelacja warstw pozwala przenosić informacje o budowie geologicznej między otworami wiertniczymi i wyrobiskami. Ułatwia przewidywanie ciągłości pokładów, zmian litologii i zaburzeń tektonicznych, co ma znaczenie przy planowaniu chodników, ścian i ocenie ryzyka geologicznego.
Kiedy w praktyce górniczej wykonuje się badania stratygraficzne?
Wykonuje się je na etapie rozpoznania złoża (wiercenia, dokumentacja geologiczna), podczas udostępniania i eksploatacji (obserwacje w wyrobiskach) oraz przy aktualizacji modelu geologicznego. Celem jest prawidłowe rozpoznanie serii warstw i ich następstwa w rejonie robót.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w pytaniach o wiek geologiczny skał?
Częsty błąd to utożsamianie wieku skały z jej składem chemicznym lub właściwościami wytrzymałościowymi. Inny to mylenie petrografii (opis skały) ze stratygrafią (relacje między warstwami w profilu). W testach zwykle szuka się odpowiedzi związanej z następstwem warstw.
Jak rozpoznać w teście, że chodzi o stratygrafię, a nie o inne badania?
Jeśli pytanie dotyczy "wieku geologicznego", "następstwa warstw", "profilu", "korelacji" lub "jednostek czasu geologicznego", to najczęściej jest to obszar stratygrafii. Gdy mowa o wytrzymałości, odkształceniach lub spójności – to mechanika; o składzie – chemia/petrografia.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 61% zdających egzamin. średnie

W praktyce zawodowej kluczowe jest to, że wiek geologiczny skał określa się przede wszystkim na podstawie stratygrafii, czyli następstwa i korelacji warstw (często z użyciem skamieniałości przewodnich).

Źródła:

  • Encyklopedia PWN, hasło: "Stratygrafia" – https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/stratygrafia;3982161.html (dostęp: 2026-02-18)

Materiały:

  • Podręcznik geologii historycznej i stratygrafii (rozdziały o zasadach stratygrafii)
  • Materiały Państwowego Instytutu Geologicznego dotyczące stratygrafii i czasu geologicznego
  • Atlas/tabl. stratygraficzne oraz ćwiczenia z korelacji profili
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego