KWALIFIKACJA MED1 - WRZESIEŃ 2014

PYTANIE NR 19.
Do parafunkcji narządu żucia zalicza się
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Parafunkcje to nieprawidłowe, nawykowe czynności narządu żucia, niezwiązane z jego fizjologiczną funkcją. Do takich nawyków zalicza się m.in. ssanie języka lub wargi. Pozostałe odpowiedzi opisują raczej zaburzenia oddychania, żucia, połykania lub wymowy, a nie typową parafunkcję.

Pełne wyjaśnienie:

Parafunkcje narządu żucia to nawykowe, niecelowe lub nieprawidłowe czynności wykonywane przez mięśnie i struktury narządu żucia, które nie służą podstawowym funkcjom takim jak żucie, połykanie (w prawidłowym wzorcu) czy mowa. Mogą one prowadzić do przeciążeń zębów, przyzębia, mięśni i stawów skroniowo-żuchwowych.

Odpowiedź "ssanie języka i wargi dolnej" jest poprawna, ponieważ opisuje konkretny nawyk oralny, czyli typową parafunkcję. Tego rodzaju nawyki mogą utrwalać nieprawidłowe wzorce mięśniowe, sprzyjać wadom zgryzu lub podtrzymywać dolegliwości bólowe w obrębie układu stomatognatycznego.

Pozostałe propozycje nie są najlepszym opisem parafunkcji w rozumieniu "nawykowej czynności", lecz odnoszą się do zaburzeń funkcji albo do problemów o szerszym charakterze:

  • "oddychanie przez usta" to zaburzenie toru oddechowego i nawyk oddechowy, który wpływa na warunki w jamie ustnej i rozwój twarzoczaszki, ale nie jest klasyczną parafunkcją narządu żucia w ujęciu czynności żuchwy i mięśni żucia.
  • "zaburzenia w czynności żucia" to opis stanu/objawu (dysfunkcji), a nie nazwa konkretnego nawyku. Parafunkcje mogą do takich zaburzeń prowadzić, ale nie są z nimi tożsame.
  • "nieprawidłową wymowę i funkcję połykania" odnosi się do problemów logopedycznych i nieprawidłowych wzorców funkcjonalnych. Mogą współistnieć z nawykami, lecz jako sformułowanie jest zbyt ogólne i nie wskazuje jednoznacznie na parafunkcję (konkretny nawyk).

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w odpowiedzi widzisz konkretną, nawykową czynność (np. ssanie, zaciskanie, zgrzytanie), częściej będzie to parafunkcja. Jeśli odpowiedź brzmi jak opis "zaburzenia" lub szerokiej dysfunkcji (np. "zaburzenia żucia"), zwykle nie jest to właściwa kategoria dla parafunkcji.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Parafunkcje to nawykowe, nieprawidłowe czynności wykonywane przez narząd żucia, które nie służą fizjologicznym funkcjom (żuciu, prawidłowemu połykaniu, mowie). Mogą prowadzić do przeciążeń zębów i mięśni oraz sprzyjać dysfunkcjom stawów skroniowo-żuchwowych.
Parafunkcja to zwykle konkretny nawyk (np. ssanie wargi, zaciskanie), a "zaburzenie żucia" to opis objawu lub problemu funkcjonalnego. Parafunkcje mogą powodować zaburzenia, ale nie są z nimi tożsame — na egzaminie szukaj nazwy nawyku.
Ponieważ jest to czynność nawykowa, wykonywana poza prawidłową funkcją narządu żucia. Taki nawyk może zmieniać ułożenie języka i warg, wpływać na ustawienie zębów i zgryz oraz utrwalać nieprawidłowe wzorce mięśniowe w obrębie jamy ustnej.
Najczęściej traktuje się je jako zaburzenie toru oddechowego i nawyk oddechowy. Może mieć istotny wpływ na warunki w jamie ustnej i rozwój zgryzu, ale w typowych klasyfikacjach parafunkcji narządu żucia częściej wymienia się nawyki typu ssanie, zaciskanie czy zgrzytanie.
Mogą powodować starcie zębów, mikrourazy przyzębia, bóle mięśni żucia, nadwrażliwość zębów, pęknięcia szkliwa oraz przeciążenia w stawach skroniowo-żuchwowych. U dzieci i młodzieży nawyki mogą też sprzyjać utrwalaniu wad zgryzu.
W praktyce pomaga obserwacja i wywiad: nawykowe ssanie wargi/języka, zaciskanie zębów w stresie, skargi na bóle mięśni lub stawów, widoczne starcie zębów czy linia przygryzania policzka. Asystentka zgłasza spostrzeżenia lekarzowi i dokumentuje je.
Warto dopytać o nawyki: czy pacjent przygryza wargę/policzek, czy "trzyma" język między zębami, czy zaciska zęby w stresie, czy budzi się z bólem szczęk, czy ktoś zauważył zgrzytanie w nocy. Pytania powinny być krótkie i konkretne.
Bo wszystkie te zjawiska dotyczą funkcji w obrębie jamy ustnej. Na egzaminie kluczowe jest rozróżnienie: parafunkcja to zwykle nawykowa czynność, a nieprawidłowe połykanie/wymowa to często opis wzorca funkcjonalnego, który może współistnieć z nawykami.
Do często omawianych przykładów należą: zaciskanie zębów, zgrzytanie (bruksizm), przygryzanie policzków lub warg, ssanie palca/wargi, nieprawidłowe manipulacje językiem. W pytaniach testowych szukaj odpowiedzi opisującej konkretny nawyk.
Najpierw przypomnij definicję: parafunkcja = nawykowa, nieprawidłowa czynność. Następnie sprawdź, czy odpowiedź jest nazwą nawyku (bardziej pasuje) czy opisem objawu/zaburzenia (mniej pasuje). Unikaj wybierania "ogólnych" sformułowań zamiast konkretnych.
info

To pytanie poprawnie rozwiązuje 54% zdających egzamin. trudne

Według specjalistów z branży: "Parafunkcje to nieprawidłowe, nawykowe czynności narządu żucia, niezwiązane z jego fizjologiczną funkcją."

Źródła:

  • PubMed (NCBI): hasło i przegląd tematyczny dotyczący oral habits/parafunctions (wyszukiwanie w bazie): https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/?term=oral+habits+parafunction (dostęp: 2026-03-01)

Materiały:

  • Podręczniki z zakresu dysfunkcji narządu żucia i okluzji
  • Materiały dydaktyczne z ortodoncji dotyczące nawyków i ich wpływu na zgryz
  • Przeglądowe artykuły o parafunkcjach (bruksizm, nawyki oralne) i ich następstwach klinicznych

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego