Kwalifikacje w Zawodzie - Testy zawodowe online | Egzaminy Zawodowe

KWALIFIKACJA TWO3 - CZERWIEC 2019



PYTANIE NR 23.
Do podnoszenia i opuszczania doku pływającego stosuje się zbiorniki
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Dok pływający podnosi się i opuszcza przez zmianę wyporu, czyli kontrolowane pobieranie i odpompowywanie wody. Do tego służą zbiorniki balastowe (oraz układ balastowy). Zbiorniki paliwowe magazynują paliwo, ładunkowe – ładunek, a "pokładowe" nie są typowym rozwiązaniem do regulacji zanurzenia doku.

Pełne wyjaśnienie:

Dok pływający działa jak duża jednostka pływająca o regulowanym zanurzeniu. Aby opuścić dok (zanurzyć go), zwiększa się jego masę przez nabalastowanie, czyli wpuszczenie wody do przeznaczonych do tego przestrzeni. Aby podnieść dok (wynurzyć go), wodę z tych przestrzeni się wypompowuje. Elementem konstrukcyjno-eksploatacyjnym realizującym ten proces są zbiorniki balastowe wraz z rurociągami, zaworami i pompami.

Dlaczego pozostałe odpowiedzi są niepoprawne?

  • "paliwowe" – służą do przechowywania paliwa dla napędu lub urządzeń pomocniczych. Z zasady nie są wykorzystywane do cyklicznego zalewania i opróżniania w celu sterowania zanurzeniem, bo byłoby to niebezpieczne i niezgodne z przeznaczeniem.
  • "ładunkowe" – dotyczą przewozu ładunku (np. w zbiornikowcach lub ładowniach). W doku pływającym mechanizm zmiany zanurzenia opiera się na balastowaniu, a nie na załadunku/rozładunku.
  • "pokładowe" – nie jest to standardowa, jednoznaczna kategoria zbiorników wykorzystywana do sterowania zanurzeniem doku. Pokład może mieć różne zbiorniki/zbiorniki technologiczne, ale funkcja podnoszenia i opuszczania wynika z balastu.

Wskazówka egzaminacyjna: jeśli w treści pojawiają się słowa "podnoszenie/opuszczanie", "zanurzenie", "wynurzanie", szukaj skojarzenia z wyporem i balastem. Paliwo i ładunek zmieniają masę jednostki, ale nie są systemem przeznaczonym do precyzyjnego, bezpiecznego sterowania zanurzeniem doku w operacjach dokowania.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Co to są zbiorniki balastowe na jednostce pływającej?
Zbiorniki balastowe to przestrzenie przeznaczone do kontrolowanego przyjmowania i oddawania wody balastowej. Ich celem jest zmiana masy i zanurzenia oraz utrzymanie bezpiecznej stateczności. W doku pływającym umożliwiają zanurzanie i wynurzanie konstrukcji podczas dokowania.
Jak działa podnoszenie i opuszczanie doku pływającego?
Opuszczanie (zanurzanie) uzyskuje się przez nabalastowanie, czyli wpuszczenie wody do zbiorników balastowych. Podnoszenie (wynurzanie) realizuje się przez odpompowanie wody. W praktyce wymaga to nadzoru, aby nie dopuścić do nadmiernego przechyłu i nierównomiernego zanurzenia.
Dlaczego nie używa się zbiorników paliwowych do zanurzania doku?
Zbiorniki paliwowe są projektowane do magazynowania paliwa, a nie do częstego zalewania i opróżniania wodą. Używanie ich do balastowania byłoby niebezpieczne (ryzyko zanieczyszczeń, niewłaściwe obciążenia, problemy eksploatacyjne) i nie odpowiada ich funkcji konstrukcyjnej.
Czy zbiorniki ładunkowe mogą pełnić rolę balastową?
W typowym ujęciu nie: zbiorniki ładunkowe służą do przewozu ładunku, a nie do regulacji zanurzenia w operacjach technologicznych doku. Balastowanie wymaga dedykowanych przestrzeni i instalacji (pomp, zaworów, rurociągów) zapewniających precyzję i bezpieczeństwo.
Jakie elementy wchodzą w skład instalacji balastowej?
Najczęściej są to zbiorniki balastowe, rurociągi, zawory (w tym denne), pompy oraz armatura kontrolno-pomiarowa. Celem układu jest możliwość równomiernego i kontrolowanego napełniania/opróżniania, aby utrzymać odpowiednie zanurzenie i ograniczyć przechyły.
Kiedy wykonuje się nabalastowanie w praktyce stoczniowej?
Nabalastowanie stosuje się m.in. przed przyjęciem jednostki do doku (aby dok się zanurzył), podczas ustawiania jednostki na podporach oraz przy korektach zanurzenia i przechyłu w trakcie operacji. Po zakończeniu prac dokonuje się debalastowania, aby dok wynurzył się z jednostką.
Jakie błędy najczęściej popełnia się w pytaniach o balast?
Częsty błąd to wybór "paliwowe", bo to najbardziej znana kategoria zbiorników na statku. Inny błąd wynika z mylenia "zmiany masy" z "systemem do sterowania zanurzeniem": paliwo i ładunek zmieniają masę, ale nie są narzędziem do kontrolowanej pracy doku.
Co oznacza pojęcie stateczność w kontekście balastowania?
Stateczność to zdolność jednostki do powrotu do położenia równowagi po wychyleniu, np. przechyle. Podczas balastowania łatwo doprowadzić do nierównomiernych obciążeń, dlatego operacje muszą być prowadzone kontrolowanie, z dbałością o symetrię i kolejność napełniania zbiorników.
Jak odróżnić zbiorniki balastowe od zęzowych?
Zbiorniki balastowe służą do celowego przyjmowania wody dla regulacji zanurzenia i stateczności. Zęza oraz układ zęzowy dotyczą zbierania i usuwania wód zanieczyszczonych/wycieków z przestrzeni kadłuba. W pytaniach egzaminacyjnych słowo "podnoszenie/opuszczanie" zwykle wskazuje na balast.
Czy dok pływający zawsze musi mieć zbiorniki balastowe?
W praktyce dok pływający wymaga możliwości kontrolowania zanurzenia, więc musi mieć rozwiązanie balastowe (zbiorniki lub przestrzenie balastowe wraz z instalacją). Dokowanie bez takiego układu byłoby skrajnie utrudnione i niebezpieczne, bo nie dałoby się precyzyjnie zanurzyć i wynurzyć doku.
info

Około 56% zdających odpowiada poprawnie na to pytanie. średnie

Specjaliści zwracają uwagę: "Dok pływający podnosi się i opuszcza przez zmianę wyporu, czyli kontrolowane pobieranie i odpompowywanie wody."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne z podstaw budowy okrętów (działy: pływalność, stateczność, balast)
  • Instrukcje eksploatacji doku pływającego dostępne w zakładach/stoczniach (jeśli udostępnione uczniom)
  • Notatki i schematy instalacji okrętowych: balastowej, paliwowej, zęzowej (porównanie funkcji)
Zobacz też:

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego