Komunikacja niewerbalna to przekazywanie informacji bez użycia słów – poprzez zachowanie, wygląd oraz sygnały płynące z ciała. W praktyce pracy terapeuty zajęciowego ma ona duże znaczenie, bo wpływa na poczucie bezpieczeństwa uczestnika terapii, jakość relacji oraz skuteczność zachęcania do aktywności.
Do podstawowych kanałów komunikacji niewerbalnej zalicza się m.in.:
- kontakt wzrokowy (np. utrzymywanie lub unikanie spojrzenia),
- wygląd zewnętrzny (np. schludność, adekwatny ubiór),
- postawę ciała (np. otwarta vs zamknięta pozycja),
- gestykulację, czyli ruchy rąk i dłoni, które podkreślają wypowiedź, regulują przebieg rozmowy albo sygnalizują emocje.
Odpowiedź "gestykulację" pasuje do zestawu elementów niewerbalnych, ponieważ opisuje jeden z najczęściej wymienianych kanałów mowy ciała.
Pozostałe propozycje nie są podstawowymi sposobami komunikacji niewerbalnej:
- "sposób mówienia" dotyczy komunikacji werbalnej/parawerbalnej (np. tempo, intonacja, głośność). Choć wpływa na odbiór przekazu, nadal jest związany z mową, a nie z przekazem "bez słów".
- "aktywne słuchanie" to technika komunikacyjna (np. dopytywanie, parafraza, potwierdzanie zrozumienia). Może wykorzystywać elementy niewerbalne, ale samo w sobie nie jest kanałem typu "postawa/gest".
- "odzwierciedlanie uczuć" także jest techniką rozmowy pomocowej, polegającą na nazywaniu i zwracaniu rozmówcy jego emocji. To strategia prowadzenia dialogu, a nie podstawowy kanał niewerbalny.
Wskazówka egzaminacyjna: gdy w odpowiedziach mieszają się "kanały" (wzrok, postawa, gesty) z "technikami" (aktywne słuchanie, odzwierciedlanie), zwykle poprawne są kanały – czyli to, czym przekaz jest nadawany, a nie to, jak prowadzi się rozmowę.
