KWALIFIKACJA ROL2 - PAŹDZIERNIK 2016

PYTANIE NR 31.
Do podziału zanieczyszczonego materiału na trzy frakcje (ciężka, lekka i bardzo lekka) należy zastosować
A.
B.
C.
D.
Wyjaśnienie poprawnej odpowiedzi:
Wialnia pneumatyczna rozdziela zanieczyszczony materiał w strumieniu powietrza na frakcje różniące się właściwościami aerodynamicznymi (ciężka, lekka, bardzo lekka). Sita sortują głównie wg wymiarów, tryjer wg długości ziaren, a cyklon służy przede wszystkim do odpylania/wytrącania cząstek z powietrza.

Pełne wyjaśnienie:

W rozdziale materiału sypkiego na frakcje ciężką, lekką i bardzo lekką kluczowe jest kryterium separacji: nie chodzi o wymiary (jak przy przesiewaniu), lecz o to, jak cząstki zachowują się w przepływie powietrza. Taką separację realizuje wialnia pneumatyczna (separacja aerodynamiczna/pneumatyczna). Regulując strumień powietrza, można wydzielić strumień czystszy (cięższy) oraz strumienie lżejszych domieszek (np. plewy, pył, lekkie resztki roślinne), często właśnie w postaci kilku frakcji.

Odpowiedź "wialnię pneumatyczną" jest poprawna, bo to urządzenie jest przeznaczone do rozdziału według masy pozornej, gęstości i oporu aerodynamicznego, co naturalnie prowadzi do wydzielenia frakcji od "ciężkiej" do "bardzo lekkiej".

Pozostałe propozycje dotyczą innych mechanizmów:

  • "sita o oczkach różnej długości" – sita służą do sortowania głównie według wielkości (szerokości/grubości) cząstek. Mogą tworzyć kilka frakcji, ale jest to podział wymiarowy, a nie typowy podział na ciężką/lekką/bardzo lekką.
  • "cyklon" – cyklon jest elementem instalacji odpylających; oddziela cząstki od powietrza siłą odśrodkową. Nie jest typową maszyną do klasycznego frakcjonowania materiału na trzy strumienie jakościowe w sensie czyszczenia ziarna.
  • "tryjer" – tryjer rozdziela ziarno/domieszki według długości (np. ziarna połamane, nasiona chwastów o innej długości). To inne kryterium niż podział na frakcje ciężkie i lekkie.

Wskazówka egzaminacyjna: gdy w treści pojawia się podział na frakcje "ciężkie" i "lekkie", zwykle chodzi o separację w powietrzu (pneumatyczną), a gdy mowa o "oczku", "otworze" lub "wymiarze" – o sita, a przy "długości ziarna" – o tryjer.

Dodatkowe pytania

Dodatkowe pytania (FAQ):
Wialnia pneumatyczna to urządzenie czyszczące, które wykorzystuje strumień powietrza do oddzielania lekkich zanieczyszczeń od cięższego materiału. Dzięki różnicom w oporze aerodynamicznym może wydzielać frakcje: ciężką oraz jedną lub więcej frakcji lekkich.
W przepływie powietrza cząstki o większej masie i mniejszej powierzchni oporu opadają szybciej (frakcja ciężka), a cząstki o małej masie lub dużym oporze są unoszone dalej. Przy odpowiedniej regulacji można rozdzielić je na kilka strumieni o różnej "lekkości".
Sortowanie sitowe dzieli materiał głównie według wymiarów (co przejdzie przez otwór sita). Separacja pneumatyczna dzieli według właściwości aerodynamicznych (masa pozorna, gęstość, kształt, opór w powietrzu). To dwa różne kryteria doboru maszyny.
Tryjer to urządzenie sortujące, które rozdziela ziarno i domieszki według długości cząstek. W praktyce pozwala oddzielać np. ziarna krótsze/połamane albo domieszki o innej długości. Nie jest to typowe urządzenie do podziału na frakcje lekkie i ciężkie.
Zwykle nie. Cyklon służy głównie do oddzielania pyłów z powietrza w instalacjach odpylania, a nie do precyzyjnego frakcjonowania materiału sypkiego na kilka strumieni jakościowych. Może być elementem układu odpylania przy czyszczalni, ale nie zastępuje wialni.
Najczęściej usuwa lekkie domieszki: plewy, kurz, pył, fragmenty słomy, drobne resztki roślinne. To zanieczyszczenia, które łatwo unoszą się w powietrzu, więc mogą trafić do frakcji lekkiej lub bardzo lekkiej, a cięższe ziarno pozostaje w frakcji ciężkiej.
Kluczowe są parametry przepływu powietrza (siła/natężenie) oraz sposób podania materiału (równomierność, warstwa). Zbyt słaby nadmuch nie oddzieli lekkich domieszek, a zbyt mocny może "wywiewać" także wartościowe ziarno do frakcji lekkiej.
Często stosuje się układy wielostopniowe: wialnia usuwa lekkie zanieczyszczenia, sita dzielą według wielkości, a tryjer według długości. Takie połączenie pozwala uzyskać lepszą jakość materiału siewnego lub handlowego niż zastosowanie tylko jednego urządzenia.
Wskazówkami są sformułowania typu: frakcja ciężka i lekka, "wywiewanie", "strumień powietrza", "plewy" lub "domieszki lekkie". Gdy mowa o "oczku" i "przesiewaniu", zwykle chodzi o sita, a gdy o "długości ziarna" – o tryjer.
Typowe błędy to utożsamianie każdego sortowania z sitami oraz mylenie cyklonu (odpylanie powietrza) z urządzeniem do czyszczenia materiału sypkiego. Często też myli się tryjer (długość) z rozdziałem na frakcje ciężkie/lekkie, który jest domeną wialni.
info

Statystycznie 46% uczniów zna prawidłową odpowiedź. trudne

Według specjalistów z branży: "Wialnia pneumatyczna rozdziela zanieczyszczony materiał w strumieniu powietrza na frakcje różniące się właściwościami aerodynamicznymi (ciężka, lekka, bardzo lekka)."

Materiały:

  • Materiały dydaktyczne i instrukcje BHP do prac przy czyszczalniach i wialniach
  • Podręczniki/opracowania z inżynierii rolniczej dotyczące maszyn do czyszczenia i sortowania ziarna
  • Instrukcje obsługi producentów wialni pneumatycznych i czyszczalni zbożowych (zasada działania, regulacje strumienia powietrza)

Aktualizacja pytania: 31.03.2026



Aktualizacja pytania: 31.03.2026
📡 Brak połączenia internetowego